Τα ξημερώματα της περασμένης Δευτέρας, όταν σημειώθηκε η ένοπλη επίθεση στα κεντρικά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας, μία βολίδα διέγραψε ξεχωριστή πορεία, διαπέρασε την τζαμαρία του τρίτου ορόφου και εντοπίστηκε αργότερα μέσα στο γραφείο του έλληνα πρωθυπουργού. Η Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία, κατά τη διάρκεια των ερευνών για τον εντοπισμό των δραστών, εξέφρασε φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση της τρομοκρατικής βίας συνδέοντάς τη με μία νέα γενιά αντάρτικου πόλης, η οποία ωστόσο δεν έχει δώσει ακόμα το στίγμα της. Η ορολογία έχει τη σημασία της ακόμη κι αν οι εποχές έχουν αλλάξει. Κατά σύμπτωση, το πρωί της ίδιας ημέρας στη γειτονική Ιταλία βρέθηκε νεκρός (σε ηλικία 62 ετών) στο γκαράζ του σπιτιού του, στη Ρέτζιο Εμίλια, ο Πρόσπερο Γκαλινάρι, ηγετικό στέλεχος των Ερυθρών Ταξιαρχιών (Brigate Rosse) τις δεκαετίες 1970-1980, στα σκοτεινά «χρόνια του μολυβιού», όταν το ακροαριστερό ένοπλο κίνημα συγκρούστηκε ανοιχτά με το ιταλικό κράτος.
H οργάνωση ξεκίνησε από απαγωγές «καταδοτών» δεξιών εργατών στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις του ιταλικού βορά, ενώ τον Ιούνιο του 1974, προτού ενταθεί «η επίθεση στην καρδιά του κράτους», δολοφόνησαν δύο μέλη του ακροδεξιού κόμματος Κοινωνικό Κίνημα έπειτα από έφοδο στα γραφεία του. Ο Γκαλινάρι πρωτοστάτησε το 1978 με τους Ρενάτο Κούρτσιο και Μάριο Μορέτι στην απαγωγή και τη δολοφονία του Χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργού Αλντο Μόρο, ο οποίος επιχείρησε τότε τον «ιστορικό συμβιβασμό» και τη συγκυβέρνηση με τον ευρωκομμουνιστή Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. Η εκτέλεση αυτή υπήρξε και η αρχή του τέλους των ερυθροταξιαρχιτών.
Ωστόσο, ο δεσμός ανάμεσα στην εξωκοινοβουλευτική πολιτική και την ανοιχτή βία κατά του «αστικού συστήματος» από την πλευρά της άκρας Αριστεράς εντοπίζεται για πρώτη φορά δέκα χρόνια νωρίτερα και συγκεκριμένα στη Γερμανία τον Απρίλιο του 1968 (λίγο προτού ξεσπάσει η γενικευμένη αμφισβήτηση που σήμανε ο γαλλικός Μάης) όταν τέσσερις νεαροί ριζοσπάστες συνελήφθησαν για τον εμπρησμό δύο πολυκαταστημάτων στη Φραγκφούρτη.
Επρόκειτο για τον ίδιο πυρήνα που αργότερα θα εξέδιδε το «Μανιφέστο για το αντάρτικο των πόλεων», προάγγελο της δημιουργίας της RAF (Φράξια Κόκκινος Στρατός) που είχε στόχο να διαλύσει με τη βία την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και ανέπτυξε μια έντονη εθνικιστική ρητορεία στη βάση του αντιαμερικανισμού.
Η «επαναστατική τρομοκρατία» της άκρας Αριστεράς δεν άνθησε τυχαία στη Γερμανία και την Ιταλία τη δεκαετία του 1970, αλλά αναπτύχθηκε στον ιστορικό αντίποδα του ναζιστικού και του φασιστικού τους παρελθόντος, αντίστοιχα, το οποίο ενσάρκωνε τότε η δυναμική επανεμφάνιση της ακροδεξιάς βίας που σε πολλές περιπτώσεις είχε την ανεπίσημη κάλυψη κρατικών φορέων εξουσίας. Τελικώς οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν πολώθηκαν επαρκώς, ώστε να ανατραπεί η καπιταλιστική τάξη πραγμάτων, όπως ανέμεναν οι τρομοκράτες, οι οποίοι δέχονταν βεβαίως και τη βοήθεια των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, αντιθέτως μάλιστα η δράση τους άρχισε να ωθεί όλο και περισσότερους πολιτικούς όλων των τάσεων να συγκλίνουν προς το λεγόμενο «συναινετικό κέντρο».
Στην Ελλάδα, που δεν συντονίστηκε απόλυτα με τον μεταπολεμικό μετασχηματισμό της Δυτικής Ευρώπης, αυτού του είδους η τρομοκρατία αναδύθηκε με καθυστέρηση εξαιτίας της χούντας των συνταγματαρχών. Η «17 Νοέμβρη» (που έκανε την αρχή το 1975 δολοφονώντας τον Ρίτσαρντ Γουέλς, σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα), ο Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας, αλλά και ο Επαναστατικός Αγώνας γεννήθηκαν με τούτη τη σειρά στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, κατά την οποία δεν έπαψαν να σοβούν και οι εμφυλιοπολεμικές μνήμες. Η περίοδος 1985-1989 έχει καταγραφεί στην Ελλάδα ως άκρως «παραγωγική» για τις οργανώσεις ένοπλης βίας. Οι εγχώριες τρομοκρατικές οργανώσεις, για τις οποίες στην πορεία αποδείχθηκε ότι ο εξωτερικός «υποβοηθητικός» παράγων ανήκε περισσότερο στο πεδίο της φαντασίας παρά εδραζόταν στην πραγματικότητα, ακολούθησαν σε γενικές γραμμές τα διεθνή πρότυπα κλιμάκωσης της «πάλης». Η τελευταία έφτασε και σε μία εκτέλεση με έντονο πολιτικό συμβολισμό που συντάραξε την Ελλάδα, την εν ψυχρώ δολοφονία του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Παύλου Μπακογιάννη από τη «17 Νοέμβρη» τον Σεπτέμβριο του 1989. Οι τρομοκράτες τον κατηγορούσαν για πολλά, για τη σχέση του με τον Κοσκωτά και τη συμμετοχή του στο σκάνδαλο, μεταξύ άλλων. Ο βασικότερος λόγος ωστόσο σχετιζόταν με το γεγονός ότι ο Μπακογιάννης, που είχε θητεία στον αντιδικτατορικό αγώνα, συντόνιζε επιτυχημένα την τότε συνάντηση Δεξιάς-Αριστεράς και υπήρξε ο αρχιτέκτονας της κυβέρνησης Τζαννετάκη.
Η εξάρθρωση ή ο τερματισμός της δράσης (στην περίπτωση του ΕΛΑ) των κυριότερων τρομοκρατικών οργανώσεων που έδρασαν την τελευταία τριακονταετία, πολύ πριν η χώρα αρχίζει να αντιμετωπίζει το φάσμα της οικονομικής ύφεσης, δεν σηματοδότησε το τέλος του αντάρτικου πόλης. Από το 2009 εμφανίστηκαν νεότερες εκδοχές του, όπως η Σέχτα Επαναστατών ή η Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς. Η εν ψυχρώ δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008 από τον ειδικό φρουρό της ΕΛΑΣ Επαμεινώνδα Κορκονέα και η έκρηξη που αυτή πυροδότησε στη συνέχεια, αποτέλεσε γεγονός κομβικό στη διαμόρφωση ενός νέου ριζοσπαστισμού στον χώρο της επαναστατικής βίας και έγινε η μαγιά της απότομης πολιτικοποίησης στις τάξεις της νεολαίας –είναι χαρακτηριστικό ότι η πρώτη προκήρυξη της Σέχτας βρέθηκε σε μία ανθοδέσμη στον τάφο του άτυχου νεαρού.
Νέα γενιά τρομοκρατών
Επέκταση στο κοινό έγκλημα χωρίς ενδοιασμούς
Η «νέα γενιά τρομοκρατών», όπως έχει προσδιοριστεί, χαρακτηρίζεται από ένα χαλαρό (μη συντεταγμένο) ιδεολογικό υπόβαθρο και επεκτείνεται με λιγότερους ενδοιασμούς στον χώρο του κοινού εγκλήματος. Η δριμεία οικονομική κρίση της μεταμνημονιακής περιόδου, ειδικότερα η υψηλότατη ανεργία των νέων και ο κοινωνικός αποκλεισμός, η απαξίωση του κοινοβουλευτισμού και η επιθετική εσχάτως αμφισβήτηση των χώρων αυτοδιαχείρισης από την πλευρά της κυβέρνησης, εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την εξέλιξη του φαινομένου, κυρίως μετά τις πρόσφατες εμπρηστικές επιθέσεις «ανώνυμων» οργανώσεων που φέρονται να κινούνται στον αχανή αντιεξουσιαστικό χώρο. Από την άλλη, η αναβάθμιση της επιρροής της άκρας Δεξιάς στο κοινωνικό σώμα, που από την εποχή του Χίτλερ ξέρει να ελίσσεται ανάμεσα στην κοινοβουλευτική και εξωκοινοβουλευτική της παρουσία –επικαλούμενη τη νομιμότητα –δημιουργεί ένα πλαίσιο εκρηκτικό δεδομένου ότι ο ετερόκλητος αντιεξουσιαστικός χώρος συνασπίζεται ευκολότερα για να δημιουργήσει ένα αντιφασιστικό-αντιρατσιστικό τόξο. Την περασμένη Πέμπτη δολοφονήθηκε στα Πετράλωνα ο 27χρονος πακιστανός μετανάστης Σαχτζάτ Λουκμάν από δύο άνδρες 25 και 29 ετών αντίστοιχα. Στην οικία του δεύτερου, ανάμεσα σε σφαίρες, στιλέτα και ρόπαλα, η Αστυνομία εντόπισε προεκλογικά φυλλάδια της Χρυσής Αυγής, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη αν αναλογιστούμε και την ηλικιακή σύνθεση των ψηφοφόρων της. Η πόλωση βρίσκεται ήδη στις παρυφές του δημόσιου βίου με τις άγριες συμπλοκές αντιεξουσιαστών και χρυσαυγιτών να επεκτείνονται ακόμη και στην επαρχία.
Επέκταση στο κοινό έγκλημα χωρίς ενδοιασμούς
Η «νέα γενιά τρομοκρατών», όπως έχει προσδιοριστεί, χαρακτηρίζεται από ένα χαλαρό (μη συντεταγμένο) ιδεολογικό υπόβαθρο και επεκτείνεται με λιγότερους ενδοιασμούς στον χώρο του κοινού εγκλήματος. Η δριμεία οικονομική κρίση της μεταμνημονιακής περιόδου, ειδικότερα η υψηλότατη ανεργία των νέων και ο κοινωνικός αποκλεισμός, η απαξίωση του κοινοβουλευτισμού και η επιθετική εσχάτως αμφισβήτηση των χώρων αυτοδιαχείρισης από την πλευρά της κυβέρνησης, εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την εξέλιξη του φαινομένου, κυρίως μετά τις πρόσφατες εμπρηστικές επιθέσεις «ανώνυμων» οργανώσεων που φέρονται να κινούνται στον αχανή αντιεξουσιαστικό χώρο. Από την άλλη, η αναβάθμιση της επιρροής της άκρας Δεξιάς στο κοινωνικό σώμα, που από την εποχή του Χίτλερ ξέρει να ελίσσεται ανάμεσα στην κοινοβουλευτική και εξωκοινοβουλευτική της παρουσία –επικαλούμενη τη νομιμότητα –δημιουργεί ένα πλαίσιο εκρηκτικό δεδομένου ότι ο ετερόκλητος αντιεξουσιαστικός χώρος συνασπίζεται ευκολότερα για να δημιουργήσει ένα αντιφασιστικό-αντιρατσιστικό τόξο. Την περασμένη Πέμπτη δολοφονήθηκε στα Πετράλωνα ο 27χρονος πακιστανός μετανάστης Σαχτζάτ Λουκμάν από δύο άνδρες 25 και 29 ετών αντίστοιχα. Στην οικία του δεύτερου, ανάμεσα σε σφαίρες, στιλέτα και ρόπαλα, η Αστυνομία εντόπισε προεκλογικά φυλλάδια της Χρυσής Αυγής, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη αν αναλογιστούμε και την ηλικιακή σύνθεση των ψηφοφόρων της. Η πόλωση βρίσκεται ήδη στις παρυφές του δημόσιου βίου με τις άγριες συμπλοκές αντιεξουσιαστών και χρυσαυγιτών να επεκτείνονται ακόμη και στην επαρχία.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
