Αβεβαιότητα για το τι είναι νόμιμο στην Ελλάδα και απορία για το τι πρόκειται να ακολουθήσει προκαλεί σε νομικούς, μπλόγκερ και απλούς χρήστες κινητής και σταθερής τηλεφωνίας η πρώτη ποινική δίωξη σε βάρος εταιρείας παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, επειδή αρνήθηκε να σπάσει για «ψύλλου πήδημα» το κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα και την ευρωπαϊκή νομοθεσία απόρρητο των τηλεπικοινωνιών.
Χθες έγινε γνωστό ότι η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών άσκησε ποινική δίωξη κατά παντός υπευθύνου της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Cosmote για υπόθαλψη εγκληματία και απόκρυψη στοιχείων. Η χαρακτηριζόμενη από την Εισαγγελία παράνομη συμπεριφορά των υπευθύνων της Cosmote έχει να κάνει με την άρνησή τους να παραδώσουν στις αρχές τα στοιχεία κατόχου κινητού τηλεφώνου σε βάρος του οποίου εκκρεμούσε μήνυση για τα πλημμελήματα της απειλής, της εξύβρισης και της συκοφαντικής δυσφήμησης. Σύμφωνα πάντα με την Εισαγγελία, η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας αρνήθηκε να γνωστοποιήσει στις αρχές τα λεγόμενα «εξωτερικά» στοιχεία της τηλεφωνικής σύνδεσης παρά το γεγονός ότι είχε εκδοθεί εισαγγελική παραγγελία, καθώς και αίτημα της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για άρση του τηλεφωνικού απορρήτου. Με αυτά τα δεδομένα η Εισαγγελία θεωρεί ότι οι υπεύθυνοι της Cosmote παρανόμως απέκρυψαν στοιχεία από τις διωκτικές και δικαστικές αρχές με αποτέλεσμα να ματαιώσουν εν γνώσει τους τη δίωξη του μηνυόμενου, όπως ορίζει η διάταξη του Ποινικού Κώδικα για το αδίκημα της «υπόθαλψης εγκληματία», που προβλέπει τιμωρία του δράστη με φυλάκιση ως τριών ετών.
Με αυτό το σκεπτικό η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών άσκησε την ποινική δίωξη και στη συνέχεια διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προανάκρισης προκειμένου να εντοπιστούν τα στοιχεία των υπευθύνων της Cosmote που αρνήθηκαν να παρέχουν τα αιτούμενα στοιχεία, προκειμένου να παραπεμφθούν σε δίκη.
« Πρόκειται για ένα κρίσιμο νομικό σταυροδρόμι, στο οποίο θα βρεθούν σύντομα ουκ ολίγοι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι » λένε νομικοί που είναι σε θέση να γνωρίζουν ότι η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος το τελευταίο διάστημα αποστέλλει σωρηδόν αιτήματα για άρση απορρήτου προς τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές και τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας. Οπως διευκρινίζεται από τους νομικούς, η «κινητικότητα» της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος αντλεί ερείσματα από την πρόσφατη- και τελευταία της καριέρας του- γνωμοδότηση του τέως Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γ.Σανιδά, η οποία αμφισβητείται από πολλές πλευρές – μόλις προχθές και από την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), καθώς και από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.
Δικηγόροι και δικαστές λένε ότι ο νόμος είναι σαφής: προβλέπει με ειδικές διαδικασίες την άρση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών μόνο για λόγους εθνικής ασφάλειας και για συγκεκριμένα αδικήματα σε βαθμό κακουργήματος. Και επισημαίνουν ότι η γνωμοδότηση του κ. Σανιδά υπέρ της άρσης του απορρήτου ακόμη και για υβριστικά δημοσιεύματα στο Ιnternet « δεν μπορεί να υπολαμβάνεται ως τροποποίηση της νομοθεσίας διότι ο εισαγγελέας δεν νομοθετεί ». Αντίθετη άποψη, πρόσθεταν, θα αποτελούσε παραβίαση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών, ενώ η υποταγή των εταιρειών στα εισαγγελικά κελεύσματα χωρίς πρόβλεψη από νόμο τις καθιστά υπόλογες απέναντι στους πελάτες τους, οι οποίοι μπορούν να στραφούν εναντίον τους και ποινικά αλλά και αστικά, ζητώντας αποζημιώσεις.
Ωστόσο, μερίδα δικηγόρων υποστήριξε ότι η δίωξη αποτελεί στην πραγματικότητα θετική εξέλιξη, διότι η υπόθεση θα οδηγηθεί ενώπιον των δικαστηρίων, τα οποία εξ ανάγκης θα επιλύσουν, ως μόνα αρμόδια, το θέμα. Σχολιάζοντας τη χθεσινή εξέλιξη ο νομικός και ειδικός στο Δίκαιο της Κοινωνίας της Πληροφορίας και στα Προσωπικά Δεδομένα κ. Β. Σωτηρόπουλος (elawyer. blogspot.com) δήλωσε: « Πρόκειται για σύγκρουση νομίμων υποχρεώσεων ».
ΑΠΑΝΤΗΣΗ CΟSΜΟΤΕ
«Εφορμόζουμε την κείμενη νομοθεσία»
«Το εν λόγω αίτημα δεν πληροί τις προϋποθέσεις της ισχύουσας νομοθεσίας για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών»,απαντά με χθεσινή ανακοίνωσή της η Cosmote και επισημαίνει ότι βρίσκεται στο μέσο μιας νομικής διαμάχης μεταξύ αρχών και εξουσιών.
Οπως αναφέρει η εταιρεία, βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας (Ν. 2225/1994, ΠΔ 47/2005 και Ν. 3471/2006) η Cosmote, όπως και όλοι οι υπόλοιποι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι,είναι υποχρεωμένη να άρει το απόρρητο των επικοινωνιών μόνο για συγκεκριμένα ιδιαίτερα σοβαρά αδικήματα και με συγκεκριμένη διαδικασία (εισαγγελική διάταξη, βούλευμα Δικαστικού Συμβουλίου) που προβλέπει ο νόμος. Στην προκειμένη περίπτωση,το αίτημα που υποβλήθηκε στην Cosmote αφορά τα πλημμελήματα της απειλής, εξύβρισης και συκοφαντικής δυσφήμησης, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν περιλαμβάνονται στα αδικήματα που αναγράφει ο νόμος. Επίσης πρόκειται για αίτημα αστυνομικής αρχής που δεν συνοδεύεται από εισαγγελική διάταξη ή βούλευμα.
Πρόσφατη γνωμοδότηση του τέως Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γ. Σανιδά (αρ. 9/2009) αμφισβήτησε τη νομιμότητα του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, κρίνοντας τις διατάξεις του ΠΔ 47/2005 «ανίσχυρες, αντισυνταγματικές και εκδοθείσες καθ΄ υπέρβαση νομοθετικής εξουσιοδότησης», χωρίς ωστόσο να δεσμεύει τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας. Μάλιστα, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών έχει ζητήσει από την Cosmote να εφαρμόσει την κείμενη νομοθεσία και για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
