O ταν τον περασμένο μήνα βρέθηκα στη γαζωμένη από σφαίρες και σειόμενη από ρουκέτες Λωρίδα της Γάζας, μπορούσα να νιώσω το παλαιστινιακό πολιτικό έδαφος να ανοίγει κάτω από τα πόδια μου. Τα αντίπαλα πολιτικά κόμματα της Χαμάς και της Φατάχ ήταν έτοιμα να εμπλακούν σε έναν εμφύλιο πόλεμο. Οι απάνθρωπες δολοφονίες των παιδιών της άλλης πλευράς είχαν ξεκινήσει. Ακόμη και τα αρχηγεία των δύο πλευρών στη Γάζα, το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Χαμάς και το Αλ Ατζχάρ της Φατάχ, δέχθηκαν επιθέσεις, λίγο μετά τις επισκέψεις μου σε αυτά. Κλειδωμένοι στο κλουβί τους από τον ισραηλινό στρατό, χωρίς να διαθέτουν προμήθειες λόγω του διεθνούς αποκλεισμού, οι Παλαιστίνιοι εστράφησαν εναντίον αλλήλων.
Αν η Παλαιστίνη καταστεί μια νέα Σομαλία, θα πρόκειται για καταστροφή για τα ωχρά παιδιά της, τα οποία ήδη έχουν υποστεί τόσα από την ισραηλινή κατοχή των τελευταίων σαράντα ετών και τον διεθνή αποκλεισμό, ώστε περισσότερα από τα μισά εξ αυτών θα πάνε απόψε για ύπνο πεινασμένα και τραυματισμένα. Θα πρόκειται για καταστροφή και για το Ισραήλ. Η Χαμάς και η Φατάχ θα μπορούσαν να συμφωνήσουν μεταξύ τους ότι όλα θα είναι ήσυχα στο μέτωπο Κασάμ: ότι θα δοθεί ένα τέλος στις πυραυλικές επιθέσεις κατά αμάχων σε ισραηλινές πόλεις. Αλλά αν στη Γάζα ξεσπάσει ένας εμφύλιος πόλεμος με εκατό διαφορετικά σημεία συγκρούσεων, η κατάσταση θα ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Κάθε πλευρά θα επιχειρήσει να δείξει τη δύναμή της επιτιθέμενη κατά του Ισραήλ.
Ετσι, θα περιμέναμε από το Ισραήλ να χαιρετίσει τη Συμφωνία της Μέκκας που επετεύχθη στη Σαουδική Αραβία. Η Χαμάς και η Φατάχ συμφώνησαν να συμμετάσχουν σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Η συμφωνία επετεύχθη εν μέρει για να σταματήσουν οι δολοφονίες και στις δύο πλευρές και εν μέρει ήταν μια απελπισμένη προσπάθεια για να τερματιστούν οι διεθνείς κυρώσεις που επεβλήθησαν στην Παλαιστίνη μετά τις δημοκρατικές εκλογές, στις οποίες όμως ο λαός ανέδειξε το «λάθος» αποτέλεσμα, αναδεικνύοντας τη Χαμάς πρώτο κόμμα. Από τότε η διεθνής κοινότητα ζητούσε τον σχηματισμό μιας ενωτικής κυβέρνησης υπό τον Μαχμούντ Αμπάς, κάτι που τώρα συνέβη.
Ποια είναι η απάντηση στην εξέλιξη αυτή; Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κάνουν ό,τι μπορούν για να την ανατρέψουν. Ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ενωση επιμένει ότι οι κυρώσεις που έκλεισαν τα παλαιστινιακά σχολεία και νοσοκομεία θα παραμείνουν σε ισχύ. Η «Τζερούσαλεμ Ποστ» έγραψε ότι η Κοντολίζα Ράις διαμαρτυρήθηκε επισήμως στον Αμπάς, «ευρισκόμενη σε κακή διάθεση» , επειδή υπέγραψε τη συμφωνία, αφήνοντας τον παλαιστίνιο ηγέτη να ψελλίσει ότι οι ΗΠΑ «σπρώχνουν τον παλαιστινιακό λαό σε έναν εμφύλιο πόλεμο».
Ιδού τρία πιθανά κίνητρα της συμπεριφοράς του Ισραήλ: Το πρώτο είναι η χρόνια πεποίθηση ότι αν αντισταθεί στη Χαμάς θα εξασφαλίσει μια ηπιότερη παλαιστινιακή ηγεσία, αλλά όταν την είχαν αυτή την ηγεσία υπό τον Αμπάς τον απέφευγαν και τον εξευτέλιζαν επίσης. Το δεύτερο είναι η ενδεχόμενη ανεπάρκεια της ισραηλινής ηγεσίας. Το τρίτο είναι πιο ανησυχητικό. Μήπως επενδύουν στον εμφύλιο πόλεμο στη Γάζα για να νομιμοποιήσουν την κατοχή της Δυτικής Οχθης; Να πουν «αποχωρήσαμε και να τι συνέβη»; Αυτή είναι μια λανθασμένη ερμηνεία του συμφέροντος του ίδιου του Ισραήλ, αλλά είναι πιθανό να το ερμηνεύει έτσι η κυβέρνησή του. Οι ΗΠΑ επισπεύδουν αυτή την αποτυχία. Μοιάζει σαν να θεωρούν τη Χαμάς όχι ως ένα εσωτερικό παλαιστινιακό ζήτημα, αλλά ως έναν ακόμη γύρο της αντιπαράθεσής τους με το Ιράν. Θεωρούν τη Χαμάς ως τις «μαριονέτες» του Ιράν, τις οποίες καθοδηγεί ο Αχμαντινετζάντ.
