Οι μαθητευόμενοι μάγοι της Γερμανίας
ΒΕΡΟΛΙΝΟ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ.
«Αν δεν έχουν συμφωνηθεί όλα, δεν έχει συμφωνηθεί τίποτε. Γι’ αυτό και είμαστε καταδικασμένοι να συμφωνήσουμε σε όλα». Με το χαριτωμένο αυτό ευφυολόγημα χαρακτήριζε στις αρχές της εβδομάδας η πρόεδρος των Χριστιανοδημοκρατών Ανγκελα Μέρκελ την πορεία των συνομιλιών του κόμματός της με τους Σοσιαλδημοκράτες για τον σχηματισμό κυβέρνησης «μεγάλου συνασπισμού». Χθες, Σάββατο, η συμφωνία ήταν πλήρης. H έγκρισή της από τα συνέδρια των δύο κομμάτων, που θα γίνουν αυτή την εβδομάδα, θεωρείται σίγουρη. Και αυτό πάλι προεξοφλεί την εκλογή της κυρίας Μέρκελ στις 22 Νοεμβρίου από την ομοσπονδιακή Βουλή ως νέας καγκελαρίου της Γερμανίας.
Στα κέρδη της δεν καταγράφεται όμως μόνο το νέο αξίωμα. H απόφαση της «τελευταίας στιγμής» του προέδρου της Χριστιανοκοινωνικής Ενωσης της Βαυαρίας (αδελφού κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών) Εντμουντ Στόιμπερ να μη συμμετάσχει, όπως σχεδίαζε αρχικά, στην κυβέρνηση, καθώς και η παραίτηση του ορισμένου ως αντικαγκελαρίου Φραντς Μιντερφέρινγκ από τη θέση του προέδρου των Σοσιαλδημοκρατών, την έκαναν πλέον αδιαφιλονίκητη ως το Νούμερο 1 του συνασπισμού. Για κουμάντο των δύο ανδρών μέσω του άτυπου «συμβουλίου του συνασπισμού», όπως ακουγόταν αρχικά, δεν γίνεται πλέον λόγος. «H Μέρκελ σταθεροποίησε την πρωτοκαθεδρία της» έλεγε αναλυτής. «Αν και τώρα είναι πιο μοναχική απ’ ό,τι πρωτύτερα».
H μοναξιά της δεν είναι πάντως πλήρης. «Ο καλύτερος σύμμαχός της είναι τώρα ένας κομματικός της αντίπαλος, ο Ματίας Πλάτσεκ» πρόσθεσε ο ίδιος αναλυτής. Και όντως, κανείς δεν φαίνεται να την έχει συνδράμει τελευταία τόσο πολύ όσο ο μελλοντικός πρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών. H συνδρομή του είναι βέβαια μάλλον ψυχολογική: Οι δύο «αρχηγοί», που είναι περίπου συνομήλικοι (εκείνη 51, εκείνος 52 ετών) αισθάνονται, βιογραφικά, ως «συγγενείς ψυχές». Μεγαλωμένοι και οι δύο στην Ανατολική Γερμανία, μπήκαν αργά στην πολιτική – ο κ. Πλάτσεκ μόλις έναν χρόνο πριν από τη «στροφή», την κατάρρευση του καθεστώτος του υπαρκτού σοσιαλισμού το 1989, η κυρία Μέρκελ λίγους μήνες αργότερα. Το γεγονός, επιπλέον, ότι σπούδασαν και οι δύο φυσικές επιστήμες – Βιοϊατρική ο πρώτος, Φυσική η δεύτερη – τους επιτρέπει να αναλύουν με παρόμοιο τρόπο τις εξελίξεις, ήτοι μεθοδικά και χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες. Ολα αυτά τούς κάνουν να νιώθουν μαζί λιγότερο «ξένοι ανάμεσα στους ξένους» του δυτικογερμανικού κατεστημένου, παρά τις αναμφισβήτητες πολιτικές και προσωπικές διαφορές τους.
Νέος τύπος ηγέτη ή «μαθητευόμενοι μάγοι», όπως τους χαρακτήρισε εφημερίδα; Το σίγουρο είναι, λέει ο ίδιος αναλυτής, ότι η εξουσιοδότησή τους με τόσο σοβαρές αποστολές αποτελεί «πείραμα». Οχι όμως με την «εργαστηριακή», δηλαδή ερευνητική, έννοια του όρου, αλλά ως προϊόν ανάγκης. «Το παλιό σύστημα έχει εξαντληθεί» προσθέτει. «Αναγνωρίζοντας τη χρεοκοπία τους, οι δυτικογερμανικές πολιτικές ελίτ παραδίδουν την εξουσία στις ανατολικογερμανικές».
Είτε πείραμα είτε όχι, γεγονός είναι πάντως ότι για πρώτη φορά στη δεκαεξάχρονη ιστορία της ενωμένης Γερμανίας τα δύο μεγάλα κόμματα έχουν προέδρους εξ Ανατολών. Αν σε αυτό προστεθεί και το ότι στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές το ανατολικογερμανικό Αριστερό Κόμμα (πρώην Κομμουνιστές) έβαλε για πρώτη φορά σοβαρά «πόδι» στη Δυτική Γερμανία, τότε η «ανατροπή» είναι ακόμη μεγαλύτερη: H περιοχή, που για δέκα και πλέον χρόνια ήταν πολιτική «αποικία» της Δύσης – το 90% και πλέον των ηγετικών στελεχών στα κρατίδια ήταν Δυτικογερμανοί – γίνεται τώρα η ίδια εξαγωγέας ηγετών. «Θυμίζει λιγάκι την κατάληψη της Ρώμης από τους βαρβάρους» πρόσθεσε ο ίδιος.
Οι νέοι «βάρβαροι» είναι βέβαια πανέξυπνα και άριστα εκπαιδευμένα στελέχη. Και η αμφισβήτησή τους, προς το παρόν, είναι μικρή. Ωστόσο το «πείραμα» – αν μπορεί να χαρακτηρισθεί έτσι – είναι ακόμη στην αρχή του. Το βάπτισμα του πυρός στα νέα τους πόστα θα το έχουν τις ερχόμενες ημέρες στα κομματικά συνέδρια, όπου θα κληθούν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα: H κυρία Μέρκελ γιατί αποδέχθηκε τον «δηλητηριώδη», όπως έλεγε, «φόρο για τους πλούσιους», ήτοι πρόσθετη φορολογία στα εισοδήματα άνω των 250.000 ευρώ, ο κ. Πλάτσεκ γιατί είπε «Ναι» στην αύξηση του ΦΠΑ από 16% σε 19% – κάτι που προεκλογικά απέρριπτε κατηγορηματικά. «Σε δικαιολογίες είναι αχτύπητοι» βεβαιώνει ο αναλυτής. Και αυτό, χωρίς να εγγυάται επιτυχία, προεξοφλεί συνέχεια του «πειράματος».
