«Αξιζα να παίξω στο Μουντιάλ»
ΤΟ ΟΝΟΜΑ που αντιστοιχεί στο νούμερο 10 της φανέλας της ποδοσφαιρικής ομάδας του πρωταθλητή Ολυμπιακού είναι αυτό του Ιλια Ιβιτς. Είναι η φανέλα που φόρεσαν στο παρελθόν ο Μάικ Γαλάκος, ο Τάσος Μητρόπουλος, ο Λάγιος Ντέταρι. Ποδοσφαιριστές «ατίθασοι» και αυτοί όσο σήμερα ο Ιβιτς, κέρδισαν τις καρδιές των φιλάθλων του Ολυμπιακού. Ο Ιλια, όπως τον αποκαλούν οι οπαδοί της ομάδας του, είναι ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στο ελληνικό πρωτάθλημα. Πόλος έλξης για την «ερυθρόλευκη» κερκίδα, ήρθε πριν από τέσσερα χρόνια στην Ελλάδα για να ανάψει το φως στο δωμάτιο του Ολυμπιακού που για χρόνια ζούσε με την ένδοξη παράδοσή του αλλά χανόταν στο σκοτάδι. Ο Ιβιτς, Σέρβος την καταγωγή, θεωρείται σήμερα ένας από τους ποδοσφαιριστές που «μιλάει» στην μπάλα. Εχει μυαλό σαΐτα, διάθεση μικρού παιδιού και σώμα καλά γυμνασμένο για να αντέξει τις δυσκολίες οποιουδήποτε αναγνωρισμένου πρωταθλήματος στην Ευρώπη.
Η φανέλα με το νούμερο 10 στην πλάτη σας τι αντιπροσωπεύει;
«Κατ’ αρχάς, επειδή είναι και ερυθρόλευκη, τη συμμετοχή μου στον πρωταθλητή Ολυμπιακό. Στην ιστορία του ποδοσφαίρου το νούμερο 10 συμβολίζει τον ηγέτη της ομάδας. Τώρα αν είμαι ή όχι ηγέτης θα το κρίνετε εσείς από τον τρόπο που παίζω ποδόσφαιρο».
Γιατί παίζετε ποδόσφαιρο;
«Πάντως σίγουρα δεν παίζω ποδόσφαιρο γιατί δεν έχω τι να κάνω τα πόδια και το κεφάλι μου. Παίζω γιατί μου αρέσει να έχω ένα κίνητρο στη ζωή και το ποδόσφαιρο είναι κίνητρο για μένα».
Γιατί;
«Γιατί το ποδόσφαιρο περιέχει τη νίκη. Το κίνητρο είναι κάθε φορά να είσαι ο νικητής».
Η διεκδίκηση της νίκης κρύβει πάντα και την ήττα.
«Καμία αντίρρηση. Αλλά εγώ δεν βλέπω ποτέ την ήττα. Προτιμώ να ζω για τη νίκη. Για μένα αυτό είναι το κίνητρο. Αν δεν βλέπω μπροστά μου ότι μπορώ να κερδίσω, δεν μπορώ να κινηθώ. Αυτή είναι η ζωή μου. Κάνω κάτι μόνο όταν έχω τη δυνατότητα να υπερισχύσω».
Ακόμη και αν η νίκη είναι αδύνατη;
«Οι άνθρωποι οι οποίοι δεν έχουν τη διάθεση να παλέψουν για αυτό που φαντάζει αδύνατο να πραγματοποιηθεί έχουν μια τάση στο βόλεμα. Και βολεύονται γιατί δεν αποδέχονται την επιθυμία τους να κερδίσουν. Οταν ανακαλύπτουν τις επιθυμίες, προσπαθούν να τις αποφύγουν. Οπου τους πάνε οι επιθυμίες τους, αυτοί στην αντίθετη κατεύθυνση. Αυτό είναι το βόλεμα. Για μένα οι επιθυμίες είναι η φωνή της ζωής».
Εσείς παραβλέψατε τις επιθυμίες σας ή τις αποδεχτήκατε και γίνατε ποδοσφαιριστής;
«Τις αποδέχτηκα. Από μικρός το όνειρό μου ήταν να γίνω ποδοσφαιριστής. Φανταζόμουν τον εαυτό μου να αγωνίζεται σε μια μεγάλη ομάδα και η εξέδρα να φωνάζει σε κάθε προσπάθειά μου. Αυτή η εικόνα στο μυαλό μου με έθρεφε. Και μάλιστα σε μια εποχή όπου η κατάσταση στη χώρα μου δεν ήταν η ιδανικότερη. Το κλίμα μέσα στο οποίο μεγάλωσα με έκανε τζογαδόρο στο παιχνίδι της ζωής».
Τι αξίζει να κάνει κάποιος στο παιχνίδι της ζωής;
«Να παράγει αδρεναλίνη. Το καλύτερο προϊόν για να αντεπεξέλθεις στο παιχνίδι της ζωής. Το διαπίστωσα όταν ξέσπασε ο εμφύλιος στην πατρίδα μου και η ζωή των ανθρώπων γύρω μου άρχισε να καταστρέφεται. Για μένα ήταν ο μοναδικός τρόπος για να μην το βάλω κάτω».
Τώρα πότε παράγετε αδρεναλίνη;
«Οταν πατάω το χορτάρι στο γήπεδο. Η αδρεναλίνη με κάνει να κινούμαι διαρκώς χωρίς σταματημό».
Και τι σας προσφέρει;
«Την παρουσία μου. Γυμνάζομαι συνέχεια σκληρά για να έχω τη σωματική αντοχή και την πνευματική ευεξία να μπαίνω στον αγώνα και να μην είμαι απών ούτε μια στιγμή. Υπάρχει ένα μυστικό που κάνει κάποιους ποδοσφαιριστές να ξεχωρίζουν από τους άλλους».
Θα μας το πείτε;
«Η προετοιμασία πριν από ένα μεγάλο αγώνα. Ξέρετε, υπάρχει μια μέθοδος για να προετοιμάσεις τον εαυτό σου προτού μπεις στο γήπεδο».
Δηλαδή;
«Αρχίζω να σκέφτομαι με μανία τη νίκη. Τότε αρχίζει να μεγαλώνει μέσα μου ο φόβος της ήττας. Είναι παράλογο αλλά φαντάζομαι τον εαυτό μου σκυμμένο να βγαίνει από το γήπεδο χαμένος. Ενα ράκος. Αυτή η εικόνα με πανικοβάλλει. Αλλά με συγκεντρώνει στον στόχο».
Πότε λέτε «τα έδωσα όλα»;
«Οταν έχω κάνει προετοιμασία του μυαλού και του σώματος λίγο πριν από τον αγώνα, για να καταλάβω τις ανάγκες τους. Πρέπει να δοκιμάσω πώς ανταποκρίνεται το ένα στο άλλο. Τότε μπαίνω μέσα στο γήπεδο, εκτελώ την αποστολή μου και στο τέλος αισθάνομαι την εξάντληση επάνω μου».
Εκεί εστιάζεται η διαφορά του «ψημένου» από τον ταλαντούχο ποδοσφαιριστή;
«Ακριβώς. Δεν αρκεί να ξέρεις μόνο τα μυστικά της μπάλας. Πρέπει να έχεις δουλέψει επάνω στο κορμί σου και στο μυαλό σου για να έχουν οι κινήσεις σου αποτέλεσμα».
Πάντως εσείς τα μυστικά της μπάλας τα ξέρετε καλά. Υπάρχουν στιγμές που μοιάζετε να ερωτοτροπείτε μαζί της…
«Αυτό ξέρω να κάνω. Το μεγαλύτερο προτέρημά μου είναι ο χειρισμός της μπάλας. Να προσποιούμαι, να ντριμπλάρω, να αγγίζω το τόπι όσο απαιτείται. Για ποιο λόγο να κάνω κάτι άλλο από αυτό που ξέρω καλά;».
Μήπως το κάνετε επειδή γνωρίζετε ότι η εξέδρα αντιδρά σε «φαντεζί» ενέργειες;
«Οταν έχω τη δυνατότητα να μεταφέρω την μπάλα δεν πρέπει να το κάνω; Οταν μπορώ να αποφύγω τους αντιπάλους και να βρεθώ απέναντι στην εστία δεν πρέπει να το κάνω; Ο κόσμος αναγνωρίζει την καλή φάση. Το κριτήριό του είναι αναμφισβήτητο. Οταν αντιδρά σε μια καλή ενέργεια και ένα μακρόσυρτο επιφώνημα ακούγεται σε όλο το γήπεδο, τότε καταλαβαίνω ότι η κίνησή μου άγγιξε μια χορδή τους».
Μπορεί να υπάρξει μεγάλος παίκτης χωρίς την αναγνώριση του κόσμου;
«Αναμφισβήτητα όχι. Ο λαός δημιουργεί και καταστρέφει είδωλα. Αν στη συνείδησή του δεν σε έχει αναγνωρίσει, δεν θα υπάρξεις ποτέ μεγάλος ποδοσφαιριστής».
Δηλαδή όσο περισσότεροι σε αποδέχονται τόσο πιο μεγάλος είσαι;
«Ακριβώς. Εχει όμως σημασία και το τι σου επιφυλάσσει η τύχη. Εχει σημασία μπροστά σε πόσο μεγάλο κοινό αγωνίζεσαι και αν το μαγαζί όπου ανήκεις είναι “γωνία”».
Υπονοείτε ότι ο Ολυμπιακός δεν είναι «καλό μαγαζί»;
«Ο Ολυμπιακός είναι “μαγαζί γωνία” στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι “γωνία” στην Ευρώπη. Γιατί το ποδόσφαιρο δεν παίζεται εδώ αλλά κυρίως έξω από εδώ. Το ελληνικό ποδόσφαιρο ανήκει στη δεύτερη κατηγορία της Ευρώπης και δεν ασχολείται κανένας με αυτό. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στα πρωταθλήματα της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Αγγλίας, της Γερμανία, της Γαλλίας».
Θα είχατε καλύτερη τύχη αν η επιλογή σας πριν από μερικά χρόνια δεν ήταν ο Ολυμπιακός;
«Είμαι ευχαριστημένος από την παρουσία μου στον Ολυμπιακό και μπορώ να προσφέρω ακόμη πολλά. Την εποχή όμως που πήρα μετεγγραφή στην Ελλάδα δεν είχα τη δυνατότητα άλλης επιλογής. Εκείνη τη χρονιά ήμουν ο καλύτερος ποδοσφαιριστής στη Γιουγκοσλαβία. Πολλοί από τους ποδοσφαιριστές της δικής μου γενιάς αγωνίζονται τώρα σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα που τυγχάνουν καλύτερης προβολής και παίρνουν και περισσότερα χρήματα».
Η μεγάλη ομάδα κάνει τον μεγάλο παίκτη ή το αντίθετο;
«Αναλόγως του τι άνθρωπος είσαι. Εγώ, όπως ήδη σας είπα, έχω πάθος με τη νίκη. Αν δεν ήμουν σε μια ομάδα όπως ο Ολυμπιακός, δεν θα είχα την ευκαιρία να ικανοποιώ αυτό το πάθος μου. Είμαι παίκτης που τρέφεται από τη νίκη. Δεν μπορείς όμως ποτέ να επικρατήσεις μόνος σου εναντίον 11».
Μια ομάδα μπορεί να είναι μεγάλη όταν περιορίζεται μόνο εντός των συνόρων της χώρας της;
«Κατ’ αρχάς μια ομάδα είναι μεγάλη όταν έχει παρελθόν και όλοι δουλεύουν για να μη χάσει η ομάδα την αίγλη της και την παράδοσή της. Και επειδή ήμουν στον Ολυμπιακό τα λεγόμενα «πέτρινα χρόνια», καταλαβαίνετε πολύ καλά τι σας λέω. Η ομάδα μου πρέπει να προκαλέσει την τύχη της του χρόνου στο Τσάμπιονς Λιγκ. Κατακτήσαμε δίκαια το πρωτάθλημα και αποδείξαμε ότι είμαστε η καλύτερη ομάδα. Οποιος το αμφισβητεί, του θυμίζω ότι ο Ολυμπιακός είχε εξασφαλίσει τον τίτλο δύο μήνες πριν από τη λήξη του πρωταθλήματος. Οι οπαδοί του Ολυμπιακού είναι ευχαριστημένοι από τα δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα, αλλά επιζητούν και τη διάκριση στην Ευρώπη. Θέλουν ο Ολυμπιακός να στέκεται ισότιμα απέναντι στις μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες».
Δεν χρειάζεται ο Ολυμπιακός ενίσχυση από μεγάλους παίκτες για να το κατορθώσει;
«Εχετε δίκιο αλλά ποιος έρχεται; Σε πολλά διεθνή παιχνίδια χρειάζεται να έχεις μεγάλους παίκτες για να τα πάρεις. Ενας ή δύο ποδοσφαιριστές δεν αρκούν για να σταθεί μια ομάδα στην Ευρώπη. Ο Ολυμπιακός είναι μια ομάδα με πολύ καλό σύνολο, αλλά χρειάζεται και τις ενέργειες χαρισματικών ποδοσφαιριστών. Σας είπα όμως ότι το ελληνικό ποδόσφαιρο ανήκει στη δεύτερη κατηγορία της Ευρώπης και δεν αποτελεί πόλο έλξης για μεγάλους ποδοσφαιριστές. Κανένας δεν έρχεται να παίξει στην Ελλάδα, γιατί γνωρίζει ότι θα πάψουν να ασχολούνται μαζί του. Δεν υπάρχει υποδομή και τα χρήματα που απαιτούνται είναι πολλά. Εγώ στερούμαι τη συμμετοχή μου στο Μουντιάλ γιατί αγωνίζομαι στην Ελλάδα. Είχα θέση στους 22 ποδοσφαιριστές της Γιουγκοσλαβίας που θα μετάσχουν στο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Εχω σημειώσει εφέτος μέχρι στιγμής 26 γκολ και ο επόμενος συμπατριώτης μου 16. Τουλάχιστον άξιζα να μου δοθούν κάποιες ευκαιρίες σε φιλικά παιχνίδια».
Εξακολουθείτε να ενδιαφέρεστε για μετεγγραφή σε ξένη ομάδα;
«Ποιος ποδοσφαιριστής δεν θέλει να παίξει στο ιταλικό ή στο ισπανικό πρωτάθλημα; Και τώρα αν θέλει μια ομάδα μπορεί να με αποκτήσει. Εχω όμως έναν ακόμη χρόνο συμβόλαιο με τον Ολυμπιακό και αν μια ομάδα θέλει να με εντάξει στο δυναμικό της, πρέπει να ικανοποιήσει οικονομικά και τον Ολυμπιακό».
Υπάρχουν σήμερα μεγάλοι γκολτζήδες;
«Σήμερα δύσκολα μπαίνει γκολ. Και ειδικά το θεαματικό γκολ είναι πολύ σπάνιο πια. Ο Βραζιλιάνος Ρονάλντο ξεχωρίζει από την τελευταία φουρνιά και όχι μόνο γιατί σκοράρει. Οι Ιταλοί Ντελ Πιέρο και Ινζάγκι και ο Γερμανός Μπίρχοφ είναι εξίσου χαρισματικοί. Στην Ελλάδα αυτός που έχει επαφή με τα δίχτυα είναι ο Βαζέχα».
Θα θέλατε να παίζετε δίπλα τους;
«Ποιος δεν θα ήθελε; Οταν έχεις τέτοιους ποδοσφαιριστές στο πλάι σου, οι δυνατότητές σου ξεδιπλώνονται και μεγεθύνονται».
Αν υπάρχουν πολλοί μεγάλοι ποδοσφαιριστές σε μια ομάδα οι σχέσεις τους δεν είναι ανταγωνιστικές;
«Οταν είσαι πραγματικά μεγάλος ποδοσφαιριστής δεν λειτουργείς ανταγωνιστικά έναντι των υπολοίπων. Δεν παίζεις μόνο για τον εαυτό σου. Εντάσσεις τα προσόντα σου στο σύνολο και χαίρεσαι τη συνεργασία σου με τους υπόλοιπους».
Πώς μπορεί να μάθει κάποιος να στέλνει την μπάλα στα δίχτυα;
«Αυτό δεν μαθαίνεται. Μπορείς να διδαχθείς πολλά πράγματα. Να μάθεις τρόπους να σταματάς την μπάλα ή να αποφεύγεις τον αντίπαλο, αλλά κανένας δεν μπορεί να σου διδάξει το γκολ. Παρακολουθώ ποδοσφαιριστές που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν “άτσαλοι” αλλά το τόπι το στέλνουν στην εστία. Δεν εξηγείται. Δεν υπάρχουν λόγια να το περιγράψω. Ανεξήγητο».
Συμφωνείτε με αυτό που λένε ότι «η μπάλα είναι άτιμη»;
«Εχει και αυτή τις παραξενιές της, τα καπρίτσια της… Δεν υπάρχει ποδοσφαιριστής που για μια στιγμή να μην την έχει καταραστεί. Υπάρχουν στιγμές που απορείς πώς έβαλες το γκολ και άλλες που δεν μπορείς να το χωνέψεις με τίποτε πώς το έχασες».
Εχετε ζηλέψει τις ικανότητες ενός ποδοσφαιριστή;
«Του Ντιέγκο Μαραντόνα. Για μένα είναι ο μεγαλύτερος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών. Ο Μαραντόνα αντιπροσωπεύει το ποδόσφαιρο. Είναι το ποδόσφαιρο. Ποιος αμφισβητεί ότι με μια ομάδα μέτρια πήρε το Παγκόσμιο Κύπελλο του ’86; Μπορούσε να κερδίσει ένα Μουντιάλ μόνος του. Ο Ντιέγκο ήταν ηγέτης. Δεν επαναπαυόταν. Ενας ηγέτης ποτέ δεν βολεύεται, ποτέ δεν αφήνει τους άλλους γύρω του να βολεύονται».
Το ποδόσφαιρο είναι πλέον μια επιχείρηση; Είναι κομμάτι της καταναλωτικής κοινωνίας που ζούμε;
«Το ποδόσφαιρο είναι ένα καλό προϊόν προς πώληση και διέπεται από όλους τους θεμιτούς και αθέμιτους μηχανισμούς της αγοράς. Η μπάλα προκαλεί τα πλήθη και γι’ αυτό οι ποδοσφαιριστές κερδίζουμε πολλά λεφτά».
Αν δεν κερδίζατε τόσα χρήματα, δεν θα παίζατε ποδόσφαιρο;
«Δεκαέξι χρόνων ήμουν ήδη επαγγελματίας και διαπίστωσα ότι είχα τη δυνατότητα να ζήσω από το ποδόσφαιρο. Τα χρόνια που μπορεί ένας ποδοσφαιριστής να επενδύσει στα πόδια του είναι το πολύ δέκα. Αν δεν κατορθώσει να λύσει το οικονομικό θέμα για όλη του τη ζωή, δεν είναι καλός επιχειρηματίας. Αν το ποδόσφαιρο είχε άλλη μορφή από τη σημερινή, δεν θα σταματούσα να παίζω. Θα αγωνιζόμουν για να εισπράξω άλλα πράγματα».
Εχετε χαρακτηρίσει ποτέ λανθασμένες τις επιλογές ενός προπονητή;
«Στο παρελθόν αρκετές φορές. Και έχω αντιδράσει, αν και ήξερα ότι αυτό επρόκειτο να αποβεί εις βάρος μου. Δεν μπορούσα όμως να πράξω αλλιώς».
Σήμερα θα μπορούσατε να αντιδράσετε ξανά έτσι;
«Κανένας δεν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά για το μέλλον. Είναι σύνθετοι οι λόγοι που με έκαναν να αντιδράσω έτσι, και είναι ανόητο να πεις ότι δεν θα κάνεις ξανά το ίδιο λάθος. Και δεν πιστεύω ότι ήταν λάθος. Ηταν κάτι το αναπόφευκτο».
Ο Ντούσαν Μπάγεβιτς μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός ποδοσφαιριστή;
«Ο Ντούσαν Μπάγεβιτς σε μαθαίνει ότι το να είσαι ο καλύτερος δεν είναι αρκετό. Σε διδάσκει να γίνεις το πρότυπο του καλού παίκτη αυτό που επικαλείται ένας προπονητής ή ένας φίλαθλος όταν θέλει να μιλήσει για τον ποδοσφαιριστή – πρότυπο».
