«Μέχρι σήμερα έχω αλλάξει τέσσερα-πέντε επαγγέλματα και πολλές φορές αναρωτήθηκα αν πραγματικά θέλω να αρχίσω και πάλι από την αρχή. Ξεκίνησα από μια μεγάλη ναυτιλιακή εταιρεία και σήμερα ασχολούμαι με τον τρόπο που καθαρίζουν τα αυτοκίνητα» δηλώνει ο Στ. Χατζηιωάννου σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής». Γνωστός διεθνώς ως Stelios, κατάφερε σε χρόνο ρεκόρ να κάνει το όνομά του brand name, ξεκινώντας από την οικογενειακή ναυτιλιακή επιχείρηση που δημιούργησε ο πατέρας του Λουκάς Χατζηιωάννου, την Troodos. Πριν από δέκα χρόνια ίδρυσε τη δική του ναυτιλιακή εταιρεία, τη Stelmar, που είναι εισηγμένη στη Γουόλ Στριτ, βρέθηκε στις αεροπορικές μεταφορές με την easyJet, έφθασε στο Διαδίκτυο με τα easy Internet cafe, ασχολήθηκε με τα αυτοκίνητα με την easy rent car, ακολουθούν τα easyCinema, κάπου εκεί δίπλα υπάρχουν τα easyMoney και τα easyValue και, όπως ο ίδιος πιστεύει, «κανείς δεν γνωρίζει με τι άλλο θα ασχοληθεί στο μέλλον».
Μιλώντας για τα επόμενα πλάνα του ο κ. Στ. Χατζηιωάννου υπογράμμισε ότι δεν θα υποκύψει στον πειρασμό των προσωποπαγών επιχειρήσεων. Πιστεύει ότι από ένα σημείο και μετά υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να κάνουν τη δουλειά καλύτερα από αυτόν. Και αυτός είναι ο τρόπος που έχει επιλέξει να δουλέψει καθώς νιώθει ότι έτσι δεν εγκλωβιστεί σε επιχειρηματικά μοντέλα που θεωρεί ξεπερασμένα.
Πίσω από την easyGroup υπάρχει μια dream team, τα μέλη της οποίας συνδέονται στενά μεταξύ τους και δουλεύουν μαζί πολλά χρόνια. Ο κόσμος βέβαια γνωρίζει περισσότερο τον Στ. Χατζηιωάννου και λιγότερο τα άλλα μέλη της ομάδας. Αυτό που δεν γνωρίζει ο κόσμος είναι ότι τα μέλη αυτής της ομάδας δουλεύουν μαζί στο ίδιο γραφείο συνθέτοντας μια πρωτοποριακή παραγωγή ιδεών.
– Κύριε Χατζηιωάννου, πρόσφατα ανακοινώσατε την πρόθεσή σας να αποχωρήσετε από την easyJet. Η απόφασή σας αυτή προκάλεσε προς στιγμήν μια αναστάτωση καθώς ο κόσμος είχε συνδέσει το όνομά σας με την εταιρεία. Πώς φθάσατε στην απόφαση αυτή;
«Οι εταιρείες δεν πρέπει να είναι προσωποπαγείς. Δεν υπάρχουν one man shows και προσωπικά πιστεύω ότι είναι δείγμα ωριμότητας να κάνει κανείς λίγο πίσω, αφήνοντας άλλους που κάνουν καλύτερα τη δουλειά να αναλάβουν τα ηνία. Η easyJet είναι μια εταιρεία που είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου και αυτό σημαίνει πως οι επενδυτές θέλουν να γνωρίζουν ότι υπάρχει ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ του διευθύνοντος συμβούλου, του προέδρου και του βασικού μετόχου.
Εγώ στο μυαλό μου έχω διαχωρίσει αυτούς τους τρεις ρόλους και για τον λόγο αυτό όταν κατέληξα στο συμπέρασμα πως η εταιρεία δεν με χρειάζεται άλλο, αποφάσισα να αποχωρήσω από την easyJet αφήνοντας άλλους, που ξέρουν καλύτερα τη δουλειά από μένα, να πάνε την εταιρεία ακόμη πιο μπροστά. Παραμένω ωστόσο βασικός μέτοχος της επιχείρησης μέσω της easyGroup.
Από την άλλη πλευρά θα ρίξω το βάρος μου σε άλλα πλάνα, τα οποία με χρειάζονται προκειμένου να φθάσουν και αυτά στα επίπεδα της easyJet».
– Ποια είναι αυτά τα νέα πλάνα στα οποία αναφέρεσθε;
«Στην Ελλάδα είναι λίγο δύσκολο να κατανοήσει ο κόσμος τη λογική της διαρκούς επέκτασης ενός ομίλου σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Στο εξωτερικό αυτό είναι κάτι πολύ συνηθισμένο. Αυτό κάνουμε και εμείς, επεκτείνουμε διαρκώς το brand name που διαθέτουμε σε νέες επιχειρηματικές ιδέες που πιστεύουμε ότι θα αποδώσουν.
Οπως είναι ήδη γνωστό, ξεκινήσαμε πριν από καιρό τα easy Internet cafe. Τα ξεκινήσαμε όμως βιαστικά και προσωπικά τα άφησα να επεκταθούν πολύ γρήγορα. Βέβαια όλες οι νέες επιχειρηματικές ιδέες χρειάζονται τον δικό τους χρόνο προκειμένου να αρχίσουν να αποδίδουν. Ασχολήθηκα προσωπικά με τα Internet cafe και επικέντρωσα την προσοχή στο πρόβλημα. Τελικά κατάφερα να το μαζέψω το πράγμα εγκαίρως.
Ετσι φθάσαμε σήμερα σε ένα νέο μοντέλο Internet cafe, το οποίο δεν θα διαθέτει περισσότερες από 100 θέσεις. Πολύ σύντομα θα ανοίξουμε ένα τέτοιο Internet cafe στο Λονδίνο, το 23ο κατά σειρά, προκειμένου να δούμε στην πράξη πώς δουλεύει αυτή η νέα ιδέα. Μετά έχουμε τα easyCar, όπου και εδώ προχωρούμε με μια νέα ιδέα η οποία περιορίζει σημαντικά το κόστος της ενοικίασης των αυτοκινήτων. Η νέα ιδέα έγκειται στο ότι ζητούμε από τον ενοικιαστή του αυτοκινήτου να το επιστρέψει καθαρό όπως το παρέλαβε. Αν το παραδώσει λερωμένο, τον χρεώνουμε παραπάνω, αλλά αν το φέρει καθαρό τότε πληρώνει λιγότερα.
Εχουμε ακόμη τον δικτυακό τόπο easyValue μέσω του οποίου μπορείς να κάνεις ψώνια, καθώς επίσης και μια πιστωτική κάρτα, την easyMoney.
Το επόμενο πλάνο μας προβλέπει τη δημιουργία των easyCinema. Εχω μελετήσει τη βιομηχανία του κινηματογράφου και πιστεύω ότι πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Στα easyCinema θα μπορείς να κλείνεις μέσω Internet τα εισιτήριά σου πολύ καιρό νωρίτερα από την παράσταση και με αυτό τον τρόπο θα γλυτώνεις χρήματα. Επίσης θα υπάρχουν διαφορετικά τιμολόγια για κάθε ημέρα. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί πληρώνεις το ίδιο την Τρίτη το βράδυ και το ίδιο το Σάββατο το βράδυ ή την Κυριακή στον κινηματογράφο. Για τον λόγο αυτό είναι άδεια τα σινεμά την Τρίτη. Αν υπάρχουν διαφορετικά τιμολόγια για κάθε ημέρα, νομίζω ότι ο κόσμος θα γεμίσει την αίθουσα».
– Σκέπτεσθε να επεκτείνετε κάποιες από τις δραστηριότητές σας στην Ελλάδα;
«Αυτό που κυρίως με ενδιαφέρει την περίοδο αυτή είναι να επεκτείνω τις ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις σε βάθος και όχι γεωγραφικά. Εξάλλου ήδη βρισκόμαστε στην Ελλάδα μέσω της easyJet, η οποία πετά στην Αθήνα.
Πιστεύω όμως ότι ως το τέλος του χρόνου θα έχουμε ολοκληρώσει τη συνεργασία μας με τον Γερμανό για την ανάπτυξη των Internet cafe στην Ελλάδα. Θα είχαμε προχωρήσει νωρίτερα αλλά έπρεπε πρώτα να βρούμε το νέο λειτουργικό σύστημα των Internet cafe. Με δική μας ευθύνη δεν υπήρξε αυτή η συνεργασία νωρίτερα».
– Προέρχεσθε από τη ναυτιλία και πρόσφατα κάνατε μια ομιλία στα Ποσειδώνια για το image της ναυτιλίας, στη διάρκεια της οποίας χρησιμοποιήσατε σκληρή γλώσσα…
«Εχω πάψει εδώ και καιρό να είμαι ναυτιλιακό στέλεχος και είμαι πλέον απλά ένας μέτοχος σε μια ναυτιλιακή εταιρεία, τη Stelmar. Αυτή η θέση μού επιτρέπει να βλέπω τα πράγματα πιο καθαρά γύρω από τη ναυτιλιακή βιομηχανία αφαιρώντας τα συναισθήματά μου για τον κλάδο. Θεώρησα την πρόσκληση αυτή ως μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να πω στους ανθρώπους της ναυτιλίας πώς βλέπει τον κλάδο ο κόσμος.
Η ναυτιλία έχει πρόβλημα με την προβολή της. Αυτό συμβαίνει γιατί ως δραστηριότητα δεν απευθύνεται στο ευρύ κοινό αλλά περιορίζεται στο business to business, αφού η μία επιχείρηση προσφέρει τις υπηρεσίες της σε μια άλλη. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει κάτι να διαφημίσει κανείς και από την πλευρά τους οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν ούτε προβλέπουν τέτοια κεφάλαια προβολής.
Επίσης οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν διαφημίζονται, γιατί οι περισσότερες πιστεύουν ότι η υπηρεσία που παρέχουν δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαφήμισης. Ολοι όμως γνωρίζουμε ότι όταν διαθέτεις διαφημιστικό κεφάλαιο τότε και ο Τύπος είναι έτοιμος να ακούσει πιο εύκολα και τη δική σου εκδοχή και το δικό σου μήνυμα.
Στην εμπορική ναυτιλία εξάλλου δεν λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους τον τομέα της ασφάλειας. Επειδή έχω δουλέψει και στη ναυτιλία και στην αεροπορική βιομηχανία, ξέρω πώς είναι τα συστήματα. Ευτυχώς που ο κόσμος ταξιδεύει με αεροπλάνα και όχι με πλοία. Η ναυτιλία θα μπορούσε να διδαχθεί πολλά από την αεροπορική βιομηχανία στον τομέα της ασφάλειας.
Εμείς στη Stelmar δεν υπολογίσαμε ποτέ το κόστος της ασφάλειας και για τον λόγο αυτό μπορώ να ισχυρισθώ ότι σήμερα διαθέτουμε μια από τις πλέον ασφαλείς εταιρείες του πλανήτη.
Η Stelmar είναι μια εταιρεία η οποία δεν θέλει να σπεκουλάρει. Για να είμαι πιο ακριβής, δεν θέλει να μαντεύει την αγορά, όπως κάνουν πολλοί εφοπλιστές ως σήμερα – μεταξύ των οποίων και ο πατέρας μου – οι οποίοι θεωρούνται ή χαρισματικοί ή τυχεροί. Οταν τους βγαίνει η αγορά είναι χαρισματικοί, όταν δεν τους βγαίνει είναι άτυχοι.
Η Stelmar έχει τα πλοία της χρονοναυλωμένα. Δεν θα βγάλει ποτέ πολλά λεφτά, αλλά και ποτέ δεν πρόκειται να χάσει λεφτά. Εξάλλου είναι εισηγμένη στη Wall Street και οι επενδυτές δεν δέχονται τη σπέκουλα ως επιχειρηματική λογική».
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ – ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΣΠΑΤΩΝ «Θα δημιουργούσαμε κόμβο στην Αθήνα»
– Είχατε δηλώσει παλαιότερα ότι δεν θα παίρνατε την Ολυμπιακή ακόμη και αν σας τη χάριζαν…
«Ξέρετε εσείς κανέναν άλλο που θα την έπαιρνε αν του τη χάριζαν; Την τελευταία φορά σχεδόν την χάριζαν και δεν την πήρε κανείς. Κοιτάξτε, ως πρόεδρος της easyJet την περίοδο εκείνη, είχα χρέος να πω δυνατά αυτό που σκεπτόμουν γιατί η easyJet είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο. Σε καμία περίπτωση δεν έπρεπε να αφήσω να εννοηθεί ότι θα μπορούσα να ασχοληθώ με την Ολυμπιακή γιατί αυτό θα επηρέαζε τη μετοχή της easyJet».
– Βρίσκετε ακριβό το νέο αεροδρόμιο των Σπάτων;
«Είναι από τα ακριβότερα της Ευρώπης. Κάποια στιγμή έπρεπε να αποφασίσουμε σε ποια ευρωπαϊκή πόλη θα δημιουργούσαμε τον κόμβο μας και σκεπτόμασταν να πάμε ή στο Παρίσι ή στην Αθήνα. Τελικά επιλέξαμε το Παρίσι, γιατί το αεροδρόμιο των Σπάτων είναι δέκα φορές ακριβότερο από ό,τι το Ελληνικό και από τα ακριβότερα στην Ευρώπη. Αν όμως ήταν ακόμη ανοικτό το Ελληνικό, η easyJet εκεί θα πήγαινε. Αυτοί που το κατασκεύασαν δεν κατάλαβαν ότι η ελληνική αγορά είναι μια μικρή αγορά που δεν μπορεί να σηκώσει αυτό το κόστος. Επρεπε τα κόστη να είναι χαμηλά, γιατί με τον τρόπο αυτό θα αυξανόταν η κίνηση και τα έσοδα θα ήταν μεγαλύτερα».
