Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι το εκλογικό αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών της προηγούμενης Κυριακής δείχνει ελαφρά κάμψη της δύναμης του ΠαΣοΚ. Ορισμένοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι η κάμψη αυτή πρέπει να ερμηνευθεί ως έκφραση δυσαρέσκειας για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, όλοι αναζητούν να διαγνώσουν τα μηνύματα του λαού που περιέχονται στο εκλογικό αποτέλεσμα. Οι ειδικοί του ΠαΣοΚ μάλιστα δήλωσαν ότι τα μηνύματα αυτά ελήφθησαν, ότι διαγνώστηκαν και ότι θα γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές.
Ολα αυτά βέβαια είναι ταυτολογίες και γενικότητες. Ασφαλώς οι ψηφοφόροι στέλνουν μηνύματα! Το θέμα είναι αν η κυβέρνηση και τα κόμματα λαμβάνουν εκείνα τα μηνύματα τα οποία οι ψηφοφόροι πράγματι στέλνουν. Αυτό όμως δεν είναι βέβαιο. Η αντιφατικότητα των δηλώσεων των εκπροσώπων των κομμάτων δείχνει ότι άλλα αντιλαμβάνεται ο ένας, άλλα ο άλλος, άλλα ο τρίτος κλπ. Φαίνεται ότι ο καθένας ερμηνεύει τα αποτελέσματα όπως του αρέσει. Δυστυχώς, οι τρόποι ερμηνείας περιορίζονται μόνο από τη φαντασία του ερμηνεύοντος.
Οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης και του ΠαΣοΚ ήταν ιδιαίτερα φειδωλοί σε δηλώσεις ως προς το ποιο, κατά τη γνώμη τους, ήταν το μήνυμα των ψηφοφόρων. Σε περίπτωση που το ΠαΣοΚ χρειάζεται βοήθεια, ας λάβει υπόψη του τα δύο μηνύματα, που οι απλοί πολίτες θεωρούν ότι είναι κρίσιμης σημασίας, και τα οποία διατυπώνω με συντομία.
* Μήνυμα πρώτο: Εκείνοι που προσπάθησαν να διασύρουν το ΠαΣοΚ και να στείλουν τον ιδρυτή του Ανδρέα Παπανδρέου στη φυλακή δεν μπορούν να διεκδικούν την ψήφο των ψηφοφόρων του ΠαΣοΚ. Ο Συνασπισμός έκανε ό,τι μπορούσε προς αυτή την κατεύθυνση και η κυρία Δαμανάκη συγκεκριμένα (αν θυμάμαι καλά) άρχιζε και τελείωνε κάθε ανούσια ομιλία της με αναφορά στους «κλέφτες του ΠαΣοΚ». Εκλογή ή ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα για την κυρία Δαμανάκη στις εκλογές της προηγούμενης Κυριακής θα σήμαινε πλήρη εξευτελισμό των οπαδών του ΠαΣοΚ. Οι αθηναίοι όμως οπαδοί και ψηφοφόροι του ΠαΣοΚ έδειξαν ότι σέβονται τον εαυτόν τους και το κόμμα τους.
* Μήνυμα δεύτερο: Τα αποτελέσματα των εκλογών δείχνουν ότι οι οπαδοί και ψηφοφόροι του ΠαΣοΚ στην πλειοψηφία τους δεν επιθυμούν συνεργασίες με άλλα κόμματα, και κυρίως με τον Συνασπισμό, χωρίς προηγούμενη διασάφηση της ιδεολογικής τους πλατφόρμας και της επιδιωκόμενης πολιτικής.
Τα δύο αυτά μηνύματα έχουν σημαντική πολιτική συνέπεια. Η σαφής προσπάθεια του κ. Σημίτη να απορροφήσει μέρος του Συνασπισμού δεν βρίσκει υποστήριξη και δεν θα έχει συνέχεια. Με την ευκαιρία των δημοτικών εκλογών, ο κ. Σημίτης έκανε ένα μάλλον ακίνδυνο τεστ και έχει απόλυτη επίγνωση της αποτυχίας του πειράματος. Το ΠαΣοΚ πρέπει να στραφεί προς την ανασυγκρότηση της εσωτερικής λειτουργίας του και την αποκατάσταση της ευρυθμίας του.
Αν λάβουμε υπόψη τα παραπάνω, δεν μένουν πολλά που θα μπορούσαν να εξηγηθούν με επίκληση της οικονομικής κατάστασης. Τα τελευταία δύο χρόνια δεν είναι χειρότερα από τα προηγούμενα. Το αντίθετο είναι η αλήθεια. Η κυβέρνηση κατάφερε, με θυσίες του λαού βέβαια, να φέρει κάποια ισορροπία και να δημιουργήσει μια ευνοϊκή προοπτική για το άμεσο μέλλον. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα είναι τέλεια. Ειδικά, είναι ανάγκη η προσοχή της κυβερνητικής πολιτικής να στραφεί προς τα χαμηλά εισοδήματα και την αυξανόμενη ανεργία.
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να τεκμηριωθεί, με τα υπάρχοντα στοιχεία, οποιαδήποτε σχέση μεταξύ της οικονομικής κατάστασης και του αποτελέσματος των εκλογών. Γι’ αυτό θα ήταν λάθος αν η κυβέρνηση έβγαζε συμπεράσματα για την οικονομική πολιτική που πρόκειται να ακολουθήσει από τις εκλογές αυτές.
Ο κ. Θ. Π. Λιανός είναι καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
