Οταν «Το Βήμα» στις 15 Φεβρουαρίου αποκάλυπτε ότι η καναδική Alcan, κάτοχος του 60% των μετοχών της εταιρείας Αλουμίνιον της Ελλάδος, άρχισε ανεπίσημες επαφές με τους ελληνικούς ομίλους S&Β και Βιοχάλκο καθώς και με ρωσικούς ομίλους αλουμινίου, διερευνώντας τη δυνατότητα μεταβίβασης του πλειοψηφικού μεριδίου της, ορισμένοι εκ των ενδιαφερομένων έκαναν λόγο για «εικασίες» και «φανταστικά σενάρια», προτού αναγκαστούν εκ των πραγμάτων να δηλώσουν στο Χρηματιστήριο Αθηνών ότι «παρακολουθούν» το θέμα. Ο καναδός άρχων της παγκόσμιας βιομηχανίας αλουμινίου απαιτούσε – και εξακολουθεί να απαιτεί – απόλυτη εχεμύθεια.
Τραπεζίτες και παρατηρητές της αγοράς των μετάλλων δεν διατηρούν πλέον την παραμικρή αμφιβολία για τη διφορούμενη επισήμως πρόθεση της Alcan, η οποία αποκτώντας τον Νοέμβριο του 2003 τη γαλλική εταιρεία Pechiney «κληροδότησε» το Αλουμίνιον της Ελλάδος (ΑτΕ). H αποχώρησή της από την Ελλάδα είναι θέμα ολίγων μηνών, αν όχι εβδομάδων, καθώς αποτελεί στρατηγική της απόφαση συνυφασμένη και με υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για «αυτοπεριορισμό».
* Τα νέα αφεντικά
Σύμφωνα μάλιστα με τους ίδιους παράγοντες, στην πραγματικότητα δεν θα είναι η διαμεσολαβούσα τράπεζα Credit Lyonais ούτε η ίδια η Alcan αυτή που ουσιαστικά θα επιλέξει το νέο αφεντικό ή μάλλον τα νέα αφεντικά της Αλουμίνιον της Ελλάδος, αλλά η ελληνική κυβέρνηση. Εκπρόσωποι του καναδικού ομίλου έχουν διαμηνύσει την επιθυμία τους η λύση που θα προκρίνουν να έχει λάβει προηγουμένως το «πράσινο φως» της κυβέρνησης. Το τελευταίο που θα ήθελε η Alcan, όπως έχουν κάνει σαφές στελέχη της, είναι να εκθέσει εαυτήν σε κατηγορίες ότι ευνοεί κερδοσκοπικές λύσεις που καθιστούν αμφίβολες τις προοπτικές και την ίδια τη βιωσιμότητα της μοναδικής βιομηχανίας πρωτόχυτου αλουμινίου που υπάρχει στη χώρα και η οποία απασχολεί άνω των 1.000 εργαζομένων.
«Οποιαδήποτε λύση άλλωστε περνά υποχρεωτικά από το υπουργείο Ανάπτυξης και άλλα όργανα και υπηρεσίες της ελληνικής κυβέρνησης» θυμίζει στέλεχος της ΑτΕ που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του, «αφού το μέλλον της επιχείρησης εξαρτάται από την εξασφάλιση του ενεργειακού της εφοδιασμού» μετά τον Μάρτιο του 2006, οπότε λήγει η ισχύουσα προνομιακή για την ΑτΕ σύμβαση με τη ΔΕΗ. Με βάση τις σημερινές τιμές η επιχείρηση ευνοείται ετησίως με 50 εκατ. ευρώ περίπου από την τιμή που πληρώνει στη ΔΕΗ, με βάση την ισχύουσα σύμβαση, για το ρεύμα που αγοράζει. Αν δεν συνέβαινε αυτό, η εταιρεία θα ήταν ζημιογόνος το 2003. H εξεύρεση φθηνής ενεργειακής λύσης και συνεπώς η διασφάλιση της λειτουργίας των μονάδων της επιχείρησης στον Αγιο Νικόλαο Βοιωτίας, όπου από βωξίτη που εξορύσσει η ίδια ή αγοράζει από τη S&Β παράγει αλουμίνα και αλουμίνιο, προϋποθέτουν κρατικές και άλλες πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις, αν όχι και επιδοτήσεις. Οποια και αν είναι τα νέα «αφεντικά» της ΑτΕ, αγοράζοντας το 60% ή το 49% των μετοχών της, ώστε να αποφύγουν σε πρώτη φάση την αναγκαστική δημόσια προσφορά για το σύνολο των μετοχών, είναι βέβαιον ότι προτού βάλουν τις υπογραφές τους θα έχουν διαβεί τις πύλες του Μεγάρου Μαξίμου.
* Ελληνικό ενδιαφέρον
Πέρα από τον μεταλλευτικό όμιλο S&Β, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει προχωρήσει σε συζητήσεις για συνεργασία με μεσαίου μεγέθους ρωσική εταιρεία αλουμινίου, εγγράφως έχει εκδηλώσει το ενδιαφέρον του στην Alcan για τις μετοχές της ΑτΕ ο πολυσχιδής όμιλος Μυτιληναίου, «ποντάροντας» μεταξύ άλλων στην ανάμειξή του σε μεγάλα ενεργειακά έργα, αλλά και η ελβετικής υπηκοότητας ισχυρή πολυεθνική εταιρεία εμπορίας μεταλλευμάτων, άλλων πρώτων υλών και ενέργειας Glencore, η οποία αναπτύσσει και παραγωγική δραστηριότητα με ιδιόκτητες εγκαταστάσεις σε περισσότερες από δέκα χώρες, ενώ παραμένουν αδιευκρίνιστες οι τελικές προθέσεις και οι επιλογές του μεταλλουργικού ομίλου Βιοχάλκο.
Αυτά επισήμως, διότι στο παρασκήνιο έχει ήδη ξεχωρίσει και προβάλλει ως αδιαμφισβήτητο φαβορί για τον έλεγχο της ΑτΕ, όπως λέγεται στο Παρίσι, την έδρα της Pechiney, η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία αλουμινίου του κόσμου, η επεκτεινόμενη το τελευταίο διάστημα στον ενεργειακό τομέα κολοσσιαία ρωσική εταιρεία Rusal, ο τζίρος της οποίας το 2003 ξεπέρασε τα 4,5 δισ. δολάρια ΗΠΑ.
Το ενδιαφέρον της εταιρείας αυτής, όπως λέγεται, είναι ζωηρό, καθώς η ΑτΕ συνδυάζει στρατηγικά ενδιαφέροντά της για παράλληλη διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας της στους τομείς τόσο της αλουμίνας όσο και της ενέργειας, για χάρη της οποίας τους τελευταίους μήνες δεν διστάζει να «ξεφορτωθεί» παραγωγικό δυναμικό του τομέα αλουμινίου. Αλλωστε μεγάλες ποσότητες αλουμινίου που μεταποιούνται στην Ελλάδα, κυρίως από τον όμιλο Βιοχάλκο, σύμφωνα με πληροφορίες, προέρχονται σταθερά όλα τα τελευταία χρόνια από μονάδες της Rusal η οποία ακολουθεί πολιτική διεθνούς επέκτασης και αυτή την περίοδο υλοποιεί εκτεταμένα επενδυτικά προγράμματα για την εξόρυξη βωξίτη και την παραγωγή αλουμίνας στην αφρικανική Γουινέα και στο Καζακστάν, ενώ δραστηριοποιείται συνολικά σε δέκα χώρες και απασχολεί άνω των 60.000 εργαζομένων.
Ορισμένοι διερωτώνται, πρόωρα ίσως, αν έχει κιόλας υπάρξει τηλεφωνική επαφή του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν με τον έλληνα πρωθυπουργό K. Καραμανλή για το θέμα αυτό, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Rusal και ο 36χρονος πολυβραβευμένος από τα χέρια του κ. Πούτιν για τις επιχειρηματικές επιδόσεις του επικεφαλής της Ολεγκ Ντεριπάσκα, αντιπρόεδρος της Ενωσης Ρώσων Βιομηχάνων και Εμπόρων, θα κινηθούν αποφασιστικά μόλις κρίνουν ότι η εταιρεία είναι ευπρόσδεκτη να επενδύσει στην Ελλάδα. H Rusal φέρεται να έχει κάνει γνωστό στην Alcan ότι εγγυάται την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της ΑτΕ με εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια, αν δεν εξευρεθεί καλύτερη λύση.
* Δύο επιχειρηματικά στρατόπεδα
Ανεξάρτητοι παρατηρητές της αγοράς προβλέπουν ότι γύρω από τον έλεγχο της ΑτΕ θα συγκροτηθούν τελικά δύο επιχειρηματικά στρατόπεδα και ότι οι ελληνικοί όμιλοι στο τέλος θα «στοιχηθούν» πίσω από αλλοδαπούς ομίλους. Παρά τα όσα λέγονται περί του αντιθέτου, ουδείς ελληνικός όμιλος είναι διατεθειμένος ή έχει την ικανότητα και μπορεί να αναλάβει το ρίσκο να φέρει μόνος του εις πέρας το πολυδάπανο έργο και να γίνει παραγωγός πρωτόχυτου αλουμινίου, σε μια παγκόσμια αγορά που εξελίσσεται σε ολιγοπώλιο. «Τα άνω των 150 εκατ. ευρώ που φαίνεται ότι απαιτούνται για την εξαγορά των μετοχών μάλλον είναι το μικρότερο πρόβλημα» εξομολογείται στέλεχος ενός εξ αυτών.
Εντονες διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη με βασικούς ενδιαφερομένους από ελληνικής πλευράς, όπως είναι φυσικό, τη S&Β, η οποία οφείλει στους βωξίτες ένα πολύ σημαντικό μέρος της κερδοφορίας της και θα μπορούσε να υποστεί σοβαρό πλήγμα σε περίπτωση που η ΑτΕ έπαυε τη λειτουργία της, καθώς και τη Βιοχάλκο, η οποία προμηθεύεται από την ΑτΕ ένα σημαντικό μέρος των αναγκών της σε αλουμίνιο και – όπως αρκετοί υποθέτουν – θα ήθελε να αποκτήσει μερίδιο της εταιρείας, εφόσον διασφαλιζόταν το μέλλον της. H προοπτική συνεργασίας της S&Β με τον όμιλο Μυτιληναίου πρέπει, σύμφωνα με αναλυτές, να θεωρείται δεδομένη, ενώ ρόλο σε σχήμα μαζί με τη S&Β ενδέχεται να διαδραματίσει και εταιρεία προφίλ αλουμινίου της Βορείου Ελλάδος.
