Οι αυτοκινητόδρομοι στη Γερμανία διαθέτουν σε μεγάλο μέρος τους φράγματα ήχου, δηλαδή ψηλούς τοίχους στις όχθες τους για να μην παρενοχλούνται από τον θόρυβο του δρόμου οι παρακείμενες κατοικημένες περιοχές. Τώρα τα φράγματα αυτά αρχίζουν να μετατρέπονται σε «εργοστάσια ενέργειας», και μάλιστα απόλυτα οικολογικά, αφού «ντύνονται» με φωτοβολταϊκές επιφάνειες που θα τους επιτρέψουν να αξιοποιήσουν την ηλιακή ενέργεια. Το πρώτο τέτοιο φράγμα ενέργειας μπορεί κανείς να δει κοντά στη λίμνη Αμερζεε, στον αυτοκινητόδρομο Α96 που ενώνει το Μόναχο με το Λάνταου. Ο ενεργειακός τοίχος προσφέρει μόνο 30 Kilowatts στο υπάρχον ηλεκτρικό δίκτυο της περιοχής, ρεύμα που επαρκεί για 15 συνηθισμένα νοικοκυριά. Πολύ σύντομα όμως η Bayernwerk, η εταιρεία που εγκατέστησε και το πρώτο φράγμα ενέργειας, θα αρχίζει την κατασκευή παρόμοιων δομών μήκους 100 χιλιομέτρων. Κατοικίδιο ρομπότ
Πώς θα σας φαινόταν ένας οικιακός τετράποδος σύντροφος με μεταλλικό σκελετό; Μπορεί να μην είναι σε θέση να γλείψει το χέρι σας, αλλά το κατοικίδιο ρομπότ που κατασκεύασαν οι ερευνητές της ιαπωνικής εταιρείας Sony υπακούει σε ένα νεύμα σας προκειμένου να περπατήσει, να σταθεί, να καθήσει ή να ξαπλώσει και βρίσκει επιπλέον τρόπους να εκδηλώσει την αυστηρά δική του προσωπικότητα.
Το κατοικίδιο ρομπότ έχει μέγεθος γάτας και είναι εξοπλισμένο με κεντρικό επεξεργαστή 64 bits. Διαθέτει επίσης ευέλικτη εσωτερική αρχιτεκτονική που σας επιτρέπει να αντικαταστήσετε και τα τέσσερα πόδια του με ρόδες, ή αν προτιμάτε μόνο τα μπροστινά ή τα πίσω του πόδια. Μελλοντικές εκδοχές του πρωτότυπου ρομπότ θα διαθέτουν πιθανότατα και σύστημα αναγνώρισης φωνής που θα το φέρνουν πιο κοντά στο κατοικίδιο που μιμείται. Η εταιρεία υπολογίζει ότι γύρω στο 2000 θα είναι η κατάλληλη στιγμή για να ρίξει στο εμπόριο το νέο προϊόν της. Περισσότερες πληροφορίες στην ηλεκτρονική διεύθυνση: www.sony.co.jp Χαπάκια που… γράφουν το όνομά σας
Προτού ακόμη καλά καλά ολοκληρωθεί η καταγραφή του ανθρώπινου γενετικού χάρτη, του ανθρώπινου γενώματος, η επιστήμη έχει ήδη στραφεί στην ανάλυση των μικροδιαφορών στις αλληλουχίες του DNA, των μικροδιαφορών εκείνων που κάνουν άλλους από εμάς κοντούς, άλλους ετοιμόλογους, άλλους αφηρημένους κ.ο.κ. Επειδή όμως ο άνθρωπος έχει το προσόν να αναζητεί επιστημονικές απαντήσεις κυρίως στα προβλήματα που τον απασχολούν, το ενδιαφέρον της έρευνας επικεντρώνεται ως επί το πλείστον στις μικροδιαφορές του DNA που προσδιορίζουν την ευαισθησία καθενός από εμάς στις διάφορες ασθένειες, αλλά και τη δεκτικότητά μας στις κάθε είδους φαρμακευτικές αγωγές που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμησή τους.
Αλήθεια, πώς θα σας φαινόταν αν βγαίνατε από το γραφείο του γιατρού σας κρατώντας έναν κατάλογο με τις ασθένειες που ενδεχομένως θα προσβάλουν το νεογέννητο παιδάκι σας προϊόντος του χρόνου; Μάλλον απαίσια… Ιδιαίτερα αν δεν μπορεί κανείς να κάνει και σπουδαία πράγματα για να αποφύγει αυτή τη νοσολογική νομοτέλεια. Αν όμως βγαίνατε από το ιατρείο κρατώντας μια λίστα με τα φάρμακα που «πιάνουν» εσάς ή το παιδί σας, με τα φάρμακα δηλαδή που εσείς προσωπικώς μπορείτε άφοβα να χρησιμοποιήσετε χωρίς να ανησυχείτε για παρενέργειες, τότε μάλλον θα αισθανόσασταν ανακούφιση. Πόσο μάλλον αν σας βεβαίωναν ότι αυτά ακριβώς τα φάρμακα θα έχουν και τα θεαματικότερα αποτελέσματα για την καταπολέμηση της ασθένειάς σας, χωρίς να χρειαστεί να δοκιμάσετε μια σειρά από φαρμακευτικές ουσίες για να βρείτε εκείνη που σας ταιριάζει.
Ανακούφιση θα αισθανθούν επίσης και τα κάθε είδους ασφαλιστικά ταμεία που καταβάλλουν το κόστος ιατρικής περίθαλψης. Με τα εξατομικευμένα φάρμακα, η εξοικονόμηση σε χρόνο και σε χρήμα είναι τεράστια. Αξίζει να σημειώσουμε ότι άρθρο που δημοσιεύθηκε στην έγκυρη επιθεώρηση «Journal of the American Medical Association» εκτιμά ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων ευθύνονται για περισσότερες από δύο εκατομμύρια εισαγωγές σε νοσοκομεία και περισσότερους από 100.000 θανάτους ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες (στοιχεία 1994), αντιπροσωπεύοντας έτσι μία από τις βασικότερες αιτίες θανάτου στη χώρα αυτή.
Ο νεότευκτος επιστημονικός κλάδος που υπόσχεται να προσφέρει στον πληθυσμό φάρμακα ατομικής χρήσεως ονομάζεται «pharmacogenomics», ελληνιστί κάτι σαν «φαρμακογενωμική». Στόχος του να χρησιμοποιήσει προηγμένα «εργαλεία» της γενετικής επιστήμης, προκειμένου να καταδείξει πώς οι διαφορές στο DNA των ασθενών αμβλύνουν ή ενισχύουν την επίδραση των φαρμάκων ή ακόμη πώς καθιστούν ορισμένες ουσίες τοξικές.
Το γεγονός ότι ο προσωπικός γενετικός χάρτης κάθε ανθρώπου καθορίζει και την αντίδρασή του στις διάφορες φαρμακευτικές ουσίες είναι γνωστό από καιρό. Μόνο τώρα όμως αρχίζει η ιατρική επιστήμη να κατακτά τα εργαλεία που θα επιτρέψουν μια ταχεία αποτίμηση των στοιχείων εκείνων κάθε γενώματος τα οποία προσδιορίζουν και τη φαρμακολογική συμπεριφορά. Τα ποσά που διατίθενται κάθε χρόνο για την έρευνα του ανθρώπινου γενώματος είναι τεράστια. Και στόχος της έρευνας αυτής δεν είναι μόνο ο προσδιορισμός της συμπεριφοράς απέναντι στις φαρμακευτικές ουσίες, αλλά επίσης η καταγραφή της γενετικής προδιάθεσης κάθε ατόμου να αναπτύξει μια ασθένεια. Στόχος επίσης είναι να διενεργηθεί έρευνα για τα γενετικά χαρακτηριστικά διαφόρων πληθυσμιακών ομάδων, ώστε να υπάρξει και αποτελεσματικότερη κοινωνική πολιτική.
Εκτός λοιπόν από τους οργανισμούς και τις εταιρείες που εργάζονται για την πλήρη καταγραφή του ανθρώπινου γενώματος (τα Αμερικανικά Ινστιτούτα Υγείας που εργάζονται για το Human Genome Project ή η γαλλική εταιρεία Genset), υπάρχουν και εταιρείες που προσανατολίζουν την έρευνά τους στην όσο το δυνατόν ταχύτερη ανάλυση των μικροδιαφορών (από άτομο σε άτομο) στις βάσεις του DNA που προσδιορίζουν τη φαρμακολογική συμπεριφορά. Οι βάσεις αυτές ονομάζονται SNPs (προφέρονται «σνιπς»), που σημαίνει «μεμονωμένοι νουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί». Η βιοτεχνολογική εταιρεία που έχει ίσως τη σημαντικότερη πρόοδο να επιδείξει στον τομέα αυτόν ακούει στο όνομα Affymetrix και βρίσκεται στην καρδιά της Silicon Valley στην Καλιφόρνια.
Η Affymetrix δοκιμάζει αυτή τη στιγμή ένα τσιπ (μεγέθους μικρότερου από πιστωτικής κάρτας) που μπορεί να ανιχνεύσει 3.000 SNPs σε λιγότερο από 10 λεπτά της ώρας. Και είναι πεπεισμένη ότι σύντομα θα είναι σε θέση να ανιχνεύει 100.000 SNPs που βρίσκονται διασκορπισμένα στον γένωμα ενός ανθρώπου μέσα σε λίγες ώρες και σε κόστος που δεν θα υπερβαίνει μερικές εκατοντάδες δολάρια. Αλλες εταιρείες, όπως η Variagenics, που έχει την έδρα της στην πολιτεία της Μασαχουσέτης, δεν φιλοδοξεί να «σκανάρει» ολόκληρο το ανθρώπινο γένωμα μέσα σε λίγες ώρες. Ο προσανατολισμός της έρευνάς της είναι επιλεκτικός, κατευθυνόμενος προς αυστηρά επιλεγμένα γονίδια που πιστεύεται ότι σχετίζονται με την ανταπόκριση απέναντι σε συγκεκριμένα φάρμακα συγκεκριμένης ασθένειας.
Προτού όμως η «φαρμακογενωμική» εισβάλει στη ζωή μας θα πρέπει να ξεπεράσει και άλλα εμπόδια, εκτός από τα αυστηρώς τεχνικά. Η εξατομίκευση των φαρμάκων δεν θα ενθουσιάσει ενδεχομένως τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες οι οποίες επιδιώκουν κυρίως την κυκλοφορία δημοφιλών φαρμάκων που θα «σπάσουν τα ταμεία» σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Εκτός από εκείνους που θα αντιδράσουν ορμώμενοι από συμφέρον, υπάρχουν και εκείνοι που θα αντιδράσουν από δυσπιστία προς τις νέες μεθόδους. Ετσι ορισμένοι μιλούν για την αναξιοπιστία των διαγνωστικών εξετάσεων ή για την αδυναμία να αποκρυπτογραφηθούν όλα τα γονίδια που σχετίζονται με μια συγκεκριμένη αντίδραση του οργανισμού. Μιλούν επίσης για την αδυναμία συνυπολογισμού των εξωτερικών παραγόντων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά κάθε ασθενούς: διατροφή, άσκηση, μόλυνση του περιβάλλοντος, γενική φυσική κατάσταση, λήψη άλλων φαρμάκων κ.ά. Πότε όμως στην ιστορία εισήχθη μια νέα επαναστατική μέθοδος που να τύχει γενικής αποδοχής; Γήπεδο με ρόδες
Οταν η ομάδα ράγκμπι New York Mets εγκαινιάσει το καινούργιο γήπεδό της το 2002, σίγουρα θα μπει στο μάτι της αιώνιας αντιπάλου της New York Yankees. Κι αυτό γιατί θα διαθέτει το πρώτο γήπεδο που κινείται επάνω σε… ρόδες!
Πράγματι, το νέο στάδιο των New York Mets, σχεδιασμένο για να φιλοξενεί ευρέος φάσματος εκδηλώσεις, θα διαθέτει επαναστατικό γκαζόν που διακριτικά θα αποσύρεται όταν η παρουσία του δεν είναι απαραίτητη. Η οροφή του κτιρίου επίσης θα μαζεύεται, μετατρέποντας το στάδιο από κλειστό σε ανοιχτό.
Οπως εξηγεί ο κ. Ντέιβ Χάουαρντ, παράγοντας της ομάδας, το μεγαλύτερο πρόβλημα συντήρησης για ένα γήπεδο που εξυπηρετεί και άλλες εκδηλώσεις είναι το γκαζόν. «Εμείς αντιμετωπίζουμε το στάδιο ως έδρα για ποικίλες διοργανώσεις, χειμώνα-καλοκαίρι» λέει. Οταν λοιπόν το στάδιο θα φιλοξενεί συναυλίες ή άλλες πολυπληθείς εκδηλώσεις, το γκαζόν του γηπέδου θα κυλάει κυριολεκτικά έξω από το κτίριο και θα βρίσκει προσωρινό καταφύγιο σε τμήμα του πάρκινγκ των εγκαταστάσεων. Η όλη διαδικασία απόσυρσης του γκαζόν δεν θα διαρκεί περισσότερο από λίγα λεπτά της ώρας.
Το όλο σύστημα του γκαζόν (χώμα και συστήματα αποχέτευσης) θα μοιάζει με γιγάντιο τασάκι, βάθους 40 εκατοστών περίπου. Το «τασάκι» αυτό θα υποστηρίζεται από ατσάλινη υπερδομή ύψους δύο μέτρων. Στη βάση της υπερδομής θα υπάρχουν ρόδες επάνω στις οποίες θα κυλά το γήπεδο κατά την έξοδό του από τον χώρο του σταδίου. Από κάτω θα βρίσκεται το τσιμεντένιο δάπεδο, το οποίο και θα παραμένει προς χρήσιν όταν το γήπεδο μεταβάλλεται σε… θέατρο. Το νέο στάδιο των New York Mets θα έχει χωρητικότητα 45.000 ατόμων όταν λειτουργεί ως γήπεδο με το γκαζόν και 65.000 ατόμων όταν αξιοποιείται το τσιμεντένιο του δάπεδο.
