«101 σκυλιά της Δαλματίας». Ακριβώς 101 λόγοι για να ανατρέξουμε στον βίο και πολιτείας της
Η σημασία τού να είσαι Κρουέλα
Τα ταμπλόιντ τής απένειμαν κάποτε τον τίτλο της «Πιο μισητής γυναίκας της Αμερικής». Κανείς δεν αναπολεί την παγερή γοητεία της, τις πέντε υποψηφιότητες για Οσκαρ, τα Τόνι ή, έτσι απλά, το ταλέντο της. Ολοι προτιμούν να θυμούνται την Αλεξ Φόρεστ που έβρασε το κουνέλι της Επουράνιας Αμερικανικής Οικογένειας. Η ίδια παραπέμπει σε ένα από τα κινηματογραφικά της είδωλα, την ετέρα στρατευμένη κακιά του Χόλιγουντ. «Η Μπέτι Ντέιβις δεν ζήτησε ποτέ να ευχαριστήσει τους θεατές. Ποτέ δεν είπε “Αγαπήστε με”. Είχε το θάρρος να ενσαρκώσει μερικούς από τους πιο ζοφερούς χαρακτήρες, με την ελπίδα ότι κάποτε ο κόσμος θα μπορέσει να τους καταλάβει». Κάπως δύσκολο βέβαια όταν ακόμη και η εννιάχρονη κόρη σου σε βλέπει στα γυρίσματα και τρέπεται σε φυγή. Ισως να φταίει και αυτή η αναθεματισμένη περούκα που καταψύχεται κάθε βράδυ.
Γέννημα θρέμμα της Νέας Αγγλίας όπως άλλωστε και η Ντέιβις , η Γκλεν Κλόουζ έκανε την παρθενική της βόλτα στον μάταιο τούτο κόσμο στις 19 Μαρτίου 1947. Τα πρώτα πέντε χρόνια, στο σπίτι των παππούδων στο Κονέκτικατ, είναι γεμάτα περιβόλια, λίμνες, δρύινες καμπίνες, μονοπάτια και πράσινα απογεύματα χωρίς τηλεόραση. Σε λίγο οι γονείς της, σταυροφόροι της ιατρικής, θα φύγουν για το Ζαΐρ και η Γκλεν θα βρεθεί μαζί με τα δύο αδέλφια της εσωτερική σε ένα ελβετικό σχολείο. Σπάνια μιλάει γι’ αυτή την περίοδο της ζωής της. «Ηταν ο Μεσαίωνάς μου», θα πει πολύ αργότερα.
Στα 22 χρόνια της γίνεται μέλος μιας ποπ, παραδοσιακών πεποιθήσεων, μπάντας με το όνομα Up with People, η οποία περιοδεύει σε στρατιωτικές βάσεις ανά τον κόσμο φθάνοντας ως και στην Ιαπωνία. Η ενασχόλησή της με την ανθρωπολογία δεν θα καταφέρει να την απομακρύνει από το θέατρο δεν ήταν άλλωστε τυχαία εκείνα τα αυτοσχέδια ρεσιτάλ στα λιβάδια του Κονέκτικατ. Η φοίτησή της στο College of William and Mary της Βιρτζίνια τής χαρίζει την ταυτότητα που αναζητούσε. Ο καθηγητής και μέντοράς της Χάουαρντ Σκάμον θα καταπνίξει τις αναστολές της με αποφθέγματα του τύπου: «Να θυμάσαι ότι είσαι ένα μεγάλο ψάρι σε μια μικρή λίμνη».
Μετά από τη «Δωδεκάτη Νύχτα» ετοιμάζεται για μυριάδες νεοϋορκέζικες. Χωρίς καν δικό της ατζέντη, βρίσκει δουλειά στο Phoenix Theatre Company και συναντά μια ηθοποιό ονόματι Μέριλ Στριπ. Η συνέχεια όμως βρίθει θλιβερών οντισιόν και ισάριθμων απορρίψεων. «Ηταν εξαιρετικά επώδυνο να βγαίνω από την αίθουσα γνωρίζοντας ότι δεν είχα καταφέρει να τους δώσω τον καλύτερο εαυτό μου». Το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ θα γίνει με το λίαν ανεπιτυχές μιούζικαλ του Ρίτσαρντ Ρόντζερς «Oh Henry!», ενώ ακολουθούν η Στέλλα στο «Λεωφορείον ο πόθος» και η Κορδέλια στον «Βασιλιά Ληρ». Η τηλεόραση είχε ήδη υποκύψει στη σαγήνη της δύο αξιοπρεπέστατοι ρόλοι στο «Τοο far to go» (1979), βασισμένο σε διηγήματα του Τζον Απντάικ και το «Orphan Train».
Πάνω όμως στη σκηνή του Μπρόντγουεϊ υποδυόμενη τη σύζυγο του «Μπάρνουμ» θα κάνει και την πρώτη γνωριμία της με το σελιλόιντ. Εξαιρετικά διορατικός, ο σκηνοθέτης Τζορτζ Ρόι Χιλ της δίνει τον ρόλο της φεμινίστριας μητέρας με τα ψυχεδελικά λογύδρια στον «Αλλόκοτο κόσμο του Γκαρπ» (1982). Η μετάβαση από το σανίδι στην οθόνη δεν θα είναι και τόσο ανώδυνη για την πρωτάρα Κλόουζ: «Θυμάμαι που πήγα στον Χιλ και τον ικέτευσα: “Φρόντισέ με για να μπορέσω να τα βγάλω πέρα”». Η ταινία με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Γουίλιαμς δεν θα έχει την επιτυχία του μυθιστορήματος του Τζον Ιρβινγκ, αλλά η ίδια εισπράττει την πρώτη της υποψηφιότητα για Οσκαρ.
Ο Λόρενς Κάσνταν θα σπεύσει να την συμπεριλάβει στο κάστ της «Μεγάλης ανατριχίλας» (1983) της εμπιστεύεται τον ρόλο της οικοδέσποινας, συζύγου του Κέβιν Κλάιν, του πιο θλιμμένου προσώπου εκείνου του Σαββατοκύριακου. Κάποιες τηλεταινίες και σε λίγο βρίσκεται στο πλευρό του Ρόμπερτ Ρέντφορντ για τον «Καλύτερο» (1984) μάλιστα το «χρυσό» αγόρι του Χόλιγουντ φέρει την ευθύνη για τη σπασμωδική απόφασή της να αρνηθεί ένα ρόλο στους «Βοστωνέζους» (αυτόν που θα αδράξει η Βανέσα Ρεντγκρέιβ). Η ίδια δηλώνει κολακευμένη με τη συνεργασία παρ’ ότι οι σχέσεις της με τον σκηνοθέτη Μπάρι Λέβινσον δεν είναι οι ιδεώδεις και εντός ολίγου διεκδικεί ένα ακόμη χρυσό αγαλματάκι.
Στο «Γκρεϊστόουκ: Ο θρύλος του Ταρζάν, άρχοντα της ζούγκλας» γίνεται η «φωνή» της Αντι ΜακΝτάουελ η οποία αδυνατεί να αντεπεξέλθει στη βέρα βρετανική προφορά. Στην αμέσως επόμενη γωνία παραφυλάει το πρώτο Τόνι για τον ρόλο της στο «The Sure Thing» του Τομ Στόπαρντ, ρόλο που έχει προηγουμένως απορρίψει εκείνη η παλιά γνωστή της, η Στριπ. Ο διττός ρόλος της στο κινηματογραφικό «Μάξι, μια καυτή γυναίκα» (1985) Πολ Ααρον δεν θα αφήσει και τις καλύτερες των εντυπώσεων. Αντιθέτως, οι μετοχές της σημειώνουν κατακόρυφη άνοδο με την «Ακρη του νήματος» (1989) του Ρίτσαρντ Μάρκαρντ υποδύεται τη διαβολική δικηγόρο που εμπλέκεται συναισθηματικά με έναν κατηγορούμενο για τον φόνο της συζύγου τού πελάτη (Τζεφ Μπρίτζες).
Η «Ολέθρια σχέση» (1987) του Εντριαν Λάιν θα την εντάξει αυτομάτως στη λίστα με τις πιο προσοδοφόρες «κακές» της κινηματογραφικής βιομηχανίας. «Νομίζω ότι ουδέποτε έχω επενδύσει τόσο πολλά σε ένα ρόλο», ομολογεί. «Συμβουλεύτηκα τρεις ψυχιάτρους. Το πρώτο που τους ρώτησα ήταν: “Είναι δυνατόν να συμπεριφέρεται έτσι μια γυναίκα;” και το δεύτερο “Ποια είναι τα βαθύτερα αίτια μιας τέτοιας συμπεριφοράς;”. Εφτασα να αγαπήσω την Αλεξ. Ηταν πάνω από όλα ένας άνθρωπος που αγωνιζόταν απελπισμένα να επιβιώσει μόνο που δεν διέθετε τα κατάλληλα συναισθηματικά εφόδια». Δεν θα διστάσει όμως να παραδεχθεί ότι αν γνώριζε εκ των προτέρων το τέλος της ταινίας θα την είχε απορρίψει η… πολιτική ορθότητα των παραγωγών θα προτιμήσει τη δολοφονία και όχι την αυτοκτονία της Αλεξ όπως υπαγόρευε το αρχικό σενάριο. «Στην αλλαγή όμως αυτή βασίστηκε τελικά η τεράστια εμπορική επιτυχία της ταινίας. Και αυτό γιατί ο θεατής μπόρεσε να πει: “Ηταν κακιά, ήταν παρανοϊκή, με φόβιζε, αλλά τώρα που πέθανε αισθάνομαι καλύτερα”» (τουτέστιν ένας ακόμη ρόλος στον βωμό της κονσερβοποιημένης κάθαρσης).
Στη διάρκεια των γυρισμάτων θα διαλυθεί και ο δεύτερος γάμος της το χρονικό του πρώτου παραμένει ακόμη ομιχλώδες, πάντως έληξε ενώ ήταν ακόμη φοιτήτρια. «Ηταν ένας καταπληκτικός άνθρωπος, πολύ επιτυχημένος, ευγενικός και πολιτισμένος», λέει για τον αποχωρήσαντα σύντροφό της, κινηματογραφικό παραγωγό Τζον Σταρκ. «Απλά δεν μπορούσα να γίνω κομμάτι του κόσμου του δεν άντεχα τα στελέχη επιχειρήσεων και τα επαγγελματικά δείπνα». Την περίοδο αυτή μένει έγκυος, στα 41 της πια χρόνια και δηλώνει πανευτυχής. Η κόρη της Αννι την συντροφεύει έκτοτε σε όλες τις πρόβες τζενεράλε εντός και εκτός θεάτρου. «Κάποιες φορές έρχεται και με ρωτάει: “Μήπως αγαπάς τη δουλειά σου πιο πολύ από μένα” και εγώ της λέω: “Οχι. Ομως αγαπάω πολύ τη δουλειά μου”».
Μετά την ολέθρια… οι «Επικίνδυνες σχέσεις» (1988) του Στίβεν Φρίαρς με συμπληρωματικό κακό τον Τζον Μάλκοβιτς. Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» εκθειάζουν τη δηλητηριώδη ερμηνεία της Μαρκησίας Ντε Μερτέιγ, οι ταινίες εποχής επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο και ο Μίλος Φόρμαν αρκείται σε ένα χλιαρότατο «Βαλμόν». Επονται η «Οικογένεια από δεύτερο χέρι» (1989) του Τζόναθαν Κάπλαν και το «Γύρισμα της τύχης» (το Οσκαρ ανήκει στον συμπρωταγωνιστή της Τζέρεμι Αϊρονς). Οι σκηνοθέτες στριμώχνονται πλέον έξω από την πόρτα της ο Τζεφιρέλι την στέφει Γερτρούδη στον «Αμλετ» του, ο Ογκαστ την υποδέχεται στο κινηματογραφικό «Σπίτι των Πνευμάτων».
Ο ρόλος της Νόρμα Ντέσμοντ στη «Λεωφόρο της Δύσεως» του Αντριου Λόιντ Γουέμπερ στο Μπρόντγουεϊ και στην Πόλη των Αγγέλων θα την αναδείξει «μεγάλο, νέο αστέρι του αμερικανικού μιούζικαλ για τη δεκαετία του ’90». Στο μεταξύ γνωρίζεται με τον φροντιστή σκηνής και δέκα χρόνια μικρότερό της Στιβ Μπιρς τα σκανδαλοθηρικά έντυπα αφιερώνουν κάμποσες αράδες στο θεατροτραφές ειδύλλιό τους. Μετά το «Μέρι Ράιλι» και το «Mars Αttαcks» (όπου υποδύεται μια υπερρεαλιστική πρώτη κυρία των ΗΠΑ), έρχεται η στιγμή να πραγματοποιήσει το παιδικό της όνειρο: έναν ρόλο Ντίσνεϊ. Τα «101 σκυλιά της Δαλματίας» ζωντανεύουν επί της οθόνης και η Κλόουζ καλείται να δώσει σάρκα και οστά σε έναν κλασικό ρόλο καρτούν. «Είμαι αποφασισμένη να φτιάξω μια όσο πιο τρομερή Κρουέλα ντε Βιλ γίνεται», δηλώνει λιμάροντας τα γαμψά μαύρα νύχια της. Γνωρίζει καλά ότι μετά από μια τέτοια υπερβολική δόση καρικατούρας, ο κόσμος θα δυσκολευτεί να την αποδεχθεί ως αντιπρόεδρο των ΗΠΑ στο «Air Force One» (η τελευταία της δουλειά με τον Χάρισον Φορντ). Μα, πού πήγαν αλήθεια όλα αυτά τα διαολεμένα κουτάβια;
Για πρίγκιπες και βατράχους
Ανδρες και γυναίκες δυσκολεύονται να καταλάβουν ο ένας τον άλλο, να εμπιστευθούν ο ένας τον άλλο και να ζήσουν χωρίς υπερβολικές απαιτήσεις ο ένας από τον άλλο. Δεν ανήκω στην σχολή εκείνη που θέλει τις γυναίκες να ολοκληρώνονται μέσα από μια σχέση. Δεν πιστεύω σε αυτό που λένε «βρες τον πρίγκιπά σου και ζήσε για πάντα ευτυχισμένη». Για μένα αποκτάς αξία μέσα από τη δική σου ικανότητα να ζήσεις τη ζωή σου. Οσο πιο ευτυχής αισθάνεσαι με τον εαυτό σου τόσο πιο ικανός είσαι να κτίσεις μια υγιή σχέση.
Για τον μπαμπά του Μίκι Μάους
Από τα επτά μου χρόνια ήδη ήξερα ότι ήθελα να γίνω ηθοποιός. Ετσι απλά, επειδή μου άρεσε να υποδύομαι ρόλους. Ζούσαμε στην εξοχή και βλέπαμε σπάνια τηλεόραση, γεγονός που μας έπεισε να συνηθίσουμε να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας. Μου άρεσε πολύ αυτό. Και για να είμαι ειλικρινής, ήταν σε αυτήν ακριβώς την ηλικία όπου γεννήθηκε μέσα μου η επιθυμία να χτυπήσω την πόρτα του Γουόλτ Ντίσνεϊ και να τον παρακαλέσω να με προσλάβει σε μια από τις ταινίες του. Ηταν στα αλήθεια ένα από τα μεγάλα μου όνειρα. Και το ότι βρίσκομαι σήμερα αν και σε προχωρημένη πια ηλικία σε μια ταινία της Ντίσνεϊ είναι η πραγματοποίησή του.
Για ένα σέξι ρόλο
Σίγουρα η Αλεξ Φόρεστ (σ.σ.: της «Ολέθριας σχέσης») ήταν ένας ρόλος καθοριστικός για μένα, γιατί ήταν η πρώτη σέξι γυναίκα που κλήθηκα να ερμηνεύσω. Ο κόσμος έλεγε συνέχεια: «Εντάξει, μπορεί να “παίξει”, μπορεί όμως να είναι και σέξι;». Και απαντούσα: «Δώστε μου ένα σέξι ρόλο και θα σας δείξω εγώ!».
Για τις ολέθριες σχέσεις εν γένει
Πραγματικά δεν μπορούσα να πιστέψω ότι η «Ολέθρια σχέση» θα προκαλούσε τέτοιο κύμα πανικού. Ουσιαστικά βρέθηκα να ενσαρκώνω τον χειρότερο εφιάλτη του ανδρικού φύλου. Ξέρετε πως υπήρχαν γυναίκες που έσερναν στην κυριολεξία τους συζύγους τους στο σινεμά να δουν την ταινία; Για μένα η Αλεξ ήταν πάνω από όλα μια τραγική φιγούρα. Δεν ήταν ψυχοπαθής, όπως θέλησαν να την παρουσιάσουν πολλοί. Αντιλαμβάνομαι βέβαια την ανάγκη να παράσχεις στον θεατή ένα είδος κάθαρσης. Η Αλέξ όμως δεν ήταν διατεθειμένη να αφήσει οποιονδήποτε να «παίξει» μαζί της. Και νομίζω ότι αυτό ήταν και το βασικό σημείο ταύτισης για πολλές γυναίκες. Το ότι «δεν θα το αφήσω να περάσει έτσι».
Για τα παραλειπόμενα ενός κορσέ
Ηξερα ότι έπρεπε να κάνω αυστηρή δίαιτα (σ.σ.: για τις ανάγκες της Κρουέλα ντε βίλ στα «101 σκυλιά της Δαλματίας»). Δεν είχα κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα βάρους, απλώς δεν ήμουν σε θέση να φορέσω τους κορσέδες για περισσότερο από 20 λεπτά. Ετσι κατάλαβα ότι όσο πιο αδύνατη γινόμουν τόσο περισσότερο θα μπορούσα να τους αντέξω στο σώμα μου (ούτως ή άλλως υπέφερα στη μεγαλύτερη διάρκεια της ταινίας). Και νομίζω πως η μαρκησία Ντε Μερτέιγ (σ.σ.: από τις «Επικίνδυνες σχέσεις» του Στίβεν Φρίαρς) θα γινόταν η καλύτερη φίλη με την Κρουέλα. Ισως γιατί η πηγή της κακίας τους ήταν τελικά οι κορσέδες.
Για βουτιές σε λιμνούλες
Ο μέντοράς μου στη σχολή, ονόματι Χάουαρντ Σκάμον, φρόντιζε ώστε να πατάω τα πόδια μου γερά στη γη: «Να θυμάσαι πάντα ότι είσαι ένα μεγάλο ψάρι μέσα σε πολύ μικρή λίμνη».
Για τη σημασία τού να είσαι μαμά
Εμεινα έγκυος στη διάρκεια των γυρισμάτων της «Ολέθριας σχέσης». Εκείνη την εποχή είχα πλέον συμβιβαστεί με την ιδέα ότι δεν θα αποκτούσα ποτέ παιδί. Προφανώς όχι αρκετά για να πάρω τις πρέπουσες προφυλάξεις! Ημουν τότε 41 χρόνων. Και όταν σκέφτομαι ότι μια 41χρονη παλιόγρια έφερε στον κόσμο την Αννι, το υπέροχο παιδί μου, είμαι πεπεισμένη ότι πρόκειται για θαύμα!
Για τη δυσκολία του
να είσαι Κρουέλα
Η κόρη μου μεγάλωσε με τα κλασικά κινούμενα σχέδια της Ντίσνεϊ. Τα «101 σκυλιά της Δαλματίας» της άρεσαν εξίσου, εμένα όμως δεν με συμπάθησε καθόλου. Ταράχτηκε πολύ. Ακόμη και στο στούντιο στενοχωριόταν όταν με έβλεπε να εκσφενδονίζω διάφορες «κακίες».
Για 1.000 και ένα λόγους να πάρεις διαζύγιο
Ο χωρισμός ήταν εξαιρετικά επώδυνος για μένα. Αλλωστε δεν είχα κάνει ελαφρά τη καρδία αυτόν τον γάμο. Δώσαμε και οι δύο τον αληθινό μας εαυτό. Δεν είχα όμως τότε αρκετή αυτογνωσία για να καταλάβω ότι δεν ήμουν αυτό που ήθελα να νομίζω. Συνειδητοποίησα ότι είμαι από άλλο κόσμο. Είμαι ένα αλλοπρόσαλλο πλάσμα. Ολοι οι καλλιτέχνες είναι. Και ομολογώ ότι μου αρέσει το είδος μας.
Για την αδιαφορία των ταμπλόιντ
Απλούστατα δεν είμαι αρκετά ενδιαφέρουσα για τα σκανδαλοθηρικά έντυπα. Δεν παρευρίσκομαι σε πολλές κοινωνικής φύσεως συγκεντρώσεις, δεν ζω στο Χόλιγουντ και δεν αφιερώνω χιλιάδες ώρες στην επιλογή της γκαρνταρόμπας μου. Τα ψώνια δεν είναι γενικά το φόρτε μου.
