ΠΩΣ και με πόσα χρήματα θα στρώσουμε αύριο το νηστίσιμο τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας; Κάνοντας κάποιος μια βόλτα στα σουπερμάρκετ αλλά και στην κεντρική αγορά της Αθηνάς, τη γνωστή μας Βαρβάκειο, θα διαπιστώσει ότι υπάρχει ποικιλία ειδών και τιμών. Η δειγματοληψία που εμείς επιχειρήσαμε έγινε σε δύο σουπερμάρκετ στην Καλλιθέα (Α-Β και Μαρινόπουλος) και στη Βαρβάκειο Αγορά. Η επιλογή των συγκεκριμένων σουπερμάρκετ έγινε με κριτήριο ότι και τα δύο έχουν τμήματα οπωροπωλείου με είδη τα οποία βρίσκουμε και στην κεντρική αγορά, έτσι ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε τις συγκρίσεις. Καταρτίσαμε έναν κατάλογο με τα είδη που περιλαμβάνονται κατ’ έθιμον στο νηστίσιμο τραπέζι: θαλασσινά, παραδοσιακά τουρσιά, φρέσκα λαχανικά και χαλβά.
Επομένως το καλάθι μας αυτή τη φορά αποτελείται από 28 είδη, από τα οποία ενδεικτικά αναφέρουμε: ντολμαδάκια, καλαμαράκια, γαρίδες, μύδια, στρείδια, σουπιές, χταπόδια, ντομάτες, πατάτες, κρεμμυδάκια, αγγούρια, πιπεριές, μαρούλια, ελιές και κάθε λογής τουρσιά.
Οι τιμές που καταγράφηκαν στα σουπερμάρκετ, όπως μας είπαν οι υπεύθυνοι, είναι τιμές εβδομάδος και συνήθως μειώνονται λόγω ανταγωνισμού ανήμερα την Καθαρή Δευτέρα.
Οι εκτιμήσεις των καταστηματαρχών της Βαρβακείου Αγοράς είναι ότι δεν πρόκειται εφέτος να υπάρξει μεγάλη ζήτηση στα θαλασσινά και για τον λόγο αυτό οι ποσότητες που θα διακινηθούν θα είναι μικρότερες. Για τις τιμές είπαν ότι θα κυμανθούν στα ίδια επίπεδα με τα περυσινά.
Πάντως όταν έγινε η τιμοληψία, στα πλαίσια του ρεπορτάζ, οι τιμές στη Βαρβάκειο Αγορά ήταν πολύ χαμηλότερες από τις τιμές των σουπερμάρκετ. Επίσης στα τελευταία δεν βρίσκει ο καταναλωτής φρέσκα θαλασσινά παρά μόνο καταψυγμένα.
Αρκετά πιο φθηνή όμως είναι η αγορά και στα οπωρολαχανικά. Οι μεγαλύτερες διαφορές σε αυτά τα είδη παρατηρήθηκαν στις πράσινες πιπεριές, οι οποίες πωλούνται στα σουπερμάρκετ από 800 ως 880 δρχ. το κιλό ενώ στην αγορά μόνο 400 δρχ. το κιλό. Οι πατάτες επίσης στην αγορά πωλούνται κατά 55-85 δρχ. πιο φθηνά από τα σουπερμάρκετ.
Πέραν τούτων, στον πίνακα που καταρτίσαμε θα δείτε μεγάλες διαφορές και στην τιμή του ταραμά, ο οποίος φαίνεται να είναι ακριβότερος στα Α-Β. «Η διαφορά στην τιμή οφείλεται στο διαφορετικό είδος ψαριού από το οποίο προέρχεται αλλά και από την επεξεργασία την οποία έχει υποστεί» όπως μας είπε ο υπεύθυνος του συγκεκριμένου καταστήματος. Προσέξτε το φαγητό σας
Το Ινστιτούτο Καταναλωτών υπενθυμίζει στους καταναλωτές ότι οι διατροφικές ιδιαιτερότητες της Καθαρής Δευτέρας και της Σαρακοστής γενικότερα χρειάζεται να συνοδεύονται από ορισμένους κανόνες.
1 Λαγάνα: πρωταγωνιστικό προϊόν. Η λαγάνα θέλει προσοχή, γιατί αν είναι και συνήθως είναι, λόγω μεγάλης ζήτησης άψητη, προκαλεί διαταραχές στο στομάχι.
2 Ταραμάς: προϊόν πλήρες συνθετικών χρωμάτων από διατηρημένα αβγά ψαριών. Προσοχή στη δυσοσμία και / ή στην ξινή γεύση. Προτιμήστε τον τυποποιημένο. Αποφύγετε τον ταραμοπολτό, στον οποίο προστίθενται αμυλούχες ουσίες. Μη φάτε πολύ.
3Χαλβάς: από τις πλέον ενδιαφέρουσες γεύσεις των ημερών, ο χαλβάς κατασκευάζεται από ταχίνι, ζάχαρη. Σοκολάτα, κακάο, ξηροί καρποί κλπ. δίνουν διάφορες γευστικές εκδοχές. Ασφαλώς προτιμήστε τυποποιημένο και επώνυμο. Χωρίς ποσοτικές υπερβολές. Παχαίνει όσο τίποτε άλλο.
4 Ελιές: εδώ οι μη τυποποιημένες δεν φαίνεται να έχουν πρόσθετο πρόβλημα. Θυμηθείτε ότι απαγορεύεται η ανάμειξη διαφόρων τύπων. Καλό πλύσιμο στις χύμα.
5Τουρσιά: όχι ό,τι καλύτερο για ευαίσθητα στομάχια όπως σχεδόν όλα της Καθαρής Δευτέρας είναι λαχανικά διατηρημένα σε λάδι, ξίδι και άλμη. Προτιμήστε τα τυποποιημένα, τα οποία γράφουν τρόπο συντήρησης, βάρος και κατηγορία λαχανικού.
6 Χταπόδι: προτιμήστε το χταπόδι από το μοσχοχτάποδο (ή μελιδόνα). Ξεχωρίζουν από τις βεντούζες. Το χταπόδι έχει δύο σειρές σε κάθε πλοκάμι ενώ η μελιδόνα μία σειρά.
7Καλαμαράκια: κυκλοφορούν και «μαϊμούδες». Το αληθινό καλαμάρι έχει χρώμα λευκό που ροδίζει, δεν έχει πλευρικά πτερύγια ούτε κηλίδες.
Τα πτερύγιά του πιάνουν τα 2/3 του σώματός του, το οποίο είναι κυλινδρικό. Τα θράψαλα έχουν χρώμα μπλε και μικρότερα πτερύγια. Προτιμήστε τα κατεψυγμένα.
8 Οστρακοειδή: μύδια, στρείδια, κυδώνια, αχινοί, αχηβάδες κλπ. Προσοχή στην αγορά, μέτρο στην κατανάλωση. Το όστρακο πρέπει να είναι καλά κλεισμένο. Η μυρουδιά να είναι αυτή του ιωδίου της θάλασσας. Ανάμεσα στις βαλβίδες εισαγωγής – εξαγωγής πρέπει να υπάρχει καθαρό υγρό. Κτυπήστε το όστρακο. Ο ήχος πρέπει να είναι υπόκωφος, σημάδι ότι είναι γεμάτο σάρκα και νερό.
9 Μαλακόστρακα: γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακοί. Τα πιο ευαίσθητα από τα θαλασσινά. Αν δεν ξέρετε να διαλέξετε, προτιμήστε τα κατεψυγμένα. Τι ταραμά να διαλέξω;
ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ οδηγίες τι είδος αβγοτάραχου να διαλέξετε από την ποικιλία που υπάρχει στις προθήκες των σουπερμάρκετ; Ρωτήστε πρώτα πρώτα την τσέπη σας και μετά τον… ουρανίσκο σας. Η διατροφική αξία όλων των ειδών είναι σχεδόν η ίδια, γιατί η χημική σύσταση των αβγών των ψαριών ελάχιστα διαφέρει από είδος σε είδος. Εκεί που υπάρχει μεγάλη διαφορά είναι στις τιμές. «Η διαφορά στην τιμή οφείλεται στο είδος από το οποίο προέρχονται τα αβγά και στον τρόπο επεξεργασίας τους», επισημαίνει ο κ. Σωφρόνιος Παπουτσόγλου, καθηγητής Εφηρμοσμένης Υδροβιολογίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Επίσης, στο μάρκετινγκ του κάθε προϊόντος και στο αν η συγκεκριμένη κοινωνία το θεωρεί ντελικατέσεν».
Στην ελληνική αγορά μπορεί κανείς να βρει τα ακόλουθα είδη αβγοτάραχου:
* Χαβιάρι μαύρο· προέρχεται από συγκεκριμένο είδος μουρούνας. Τα αβγά παραμένουν ολόκληρα, σχεδόν χωρίς επεξεργασία. Είναι το πιο ακριβό είδος αβγοτάραχου γιατί είναι το πιο σπάνιο.
* Χαβιάρι ροζ· προέρχεται και αυτό από αβγά μουρούνας. Τα αβγά είναι μεγάλου μεγέθους και επίσης ολόκληρα. Είναι πιο φθηνό από το μαύρο.
* Αβγοτάραχο ροζ· πρόκειται για τον κοινό ταραμά, ο οποίος αποτελείται από μικρά και ολόκληρα αβγά μπακαλιάρου του Ατλαντικού. Εχει υποστεί μικρή επεξεργασία, κυρίως με προσθήκη αλατιού.
* Αβγοτάραχο άσπρο· είναι ο ροζ ταραμάς «χτυπημένος». Δηλαδή μετά από ειδική επεξεργασία τα αβγά σπάνε και γίνονται ενιαίο μείγμα, το οποίο χρειάζεται λιγότερο χρόνο μαγειρέματος. Το χρώμα του οφείλεται στο χτύπημα των αβγών και η τιμή του είναι υψηλότερη μόνο και μόνο γιατί απασχολούνται περισσότεροι εργαζόμενοι για την παρασκευή του.
* Τέλος, υπάρχει και το επεξεργασμένο αβγοτάραχο ελληνικής προελεύσεως, το οποίο προέρχεται από αβγά γόνων κέφαλου.
