Το μεγαλύτερο πρόβλημα στη διαχείριση του «τυφώνα Τραμπ» είναι να διακρίνεις εγκαίρως τις αληθινές διαθέσεις του πίσω από τις ρητορικές υπερβολές του, έλεγε ανώτερη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή πέρυσι, κατά την έναρξη της δεύτερης θητείας του απρόβλεπτου αμερικανού προέδρου.
Εναν χρόνο αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει οδηγήσει σε κρίση τις ευρωατλαντικές σχέσεις με τις αξιώσεις του στη Γροιλανδία ενώ υπονομεύει την αρχιτεκτονική της παγκόσμιας ασφάλειας δημιουργώντας έναν μίνι, παράλληλο ΟΗΕ που φέρει τον βαρύγδουπο τίτλο «Συμβούλιο της Ειρήνης».
Η «αληθινή ειρήνη»
Με αφετηρία το ειρηνευτικό σχέδιό του για τη Γάζα, ο Τραμπ οικοδομεί έναν νέο οργανισμό στον οποίο καλεί να ενταχθούν όλοι οι φίλοι της «αληθινής ειρήνης» υπό τη δική του ισόβια προεδρία και καθοδήγηση.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει υιοθετήσει το Συμβούλιο της Ειρήνης για τη Γάζα, όμως το μεταλλαγμένο όργανο που ανακοίνωσε ο Τραμπ δεν περιλαμβάνει την παραμικρή αναφορά στη Γάζα.
«Οταν σχηματιστεί πλήρως, θα μπορούμε να κάνουμε σχεδόν ό,τι θέλουμε και θα το κάνουμε σε σύνδεση με τα Ηνωμένα Εθνη» διακήρυξε ο Τραμπ στο Νταβός την Πέμπτη, στα επίσημα αποκαλυπτήρια του Συμβουλίου, παρουσία ηγετών και εκπροσώπων κυβερνήσεων από 19 χώρες.
Προηγουμένως ο Τραμπ είχε δηλώσει σε αμερικανικό δίκτυο ότι το συμβούλιό του θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ γιατί δεν κατάφερε να διευθετήσει ούτε έναν από τους πολέμους που ο ίδιος σταμάτησε.
Αμφιβολίες
Από την ΕΕ συμμετείχαν μόνο η Ουγγαρία του Βίκτορ Ορμπαν και η Βουλγαρία που έχει προσωρινή κυβέρνηση. Ανταποκρίθηκαν επίσης η Αλβανία, το Κόσοβο, αραβικά καθεστώτα, χώρες της Κεντρικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.
«Εχουμε σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά ορισμένο αριθμό στοιχείων για το καταστατικό του Συμβουλίου Ειρήνης, για το πεδίο δράσης του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα μετά την έκτακτη σύνοδο των «27» στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.
Η αντίδραση του Τραμπ ήταν λίγο ως πολύ αναμενόμενη. Απείλησε τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν με δασμούς 200% στις σαμπάνιες, ενώ απέσυρε την πρόσκληση στον Καναδά μετά την επικριτική ομιλία του φιλελεύθερου πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιφυλάχθηκε να απαντήσει, όμως συμμετείχε ο σύμμαχός του, ηγέτης της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο.
Με νταηλίκι»
«Το Συμβούλιο της Ειρήνης είναι ένα πολύ επικίνδυνο εγχείρημα» δήλωσε στο «Βήμα» η Νόμι Μπαρ Γιάκοβ, συνεργάτιδα του Chatam House στο Λονδίνο. «Αποσκοπεί στην υπονόμευση της πολυμερούς διεθνούς τάξης. Θα διοικείται από ένα άτομο μόνο, τον Τραμπ. Εκείνος θα έχει όλες τις εξουσίες, θα μπορεί να προβάλλει βέτο στις αποφάσεις, να διώχνει και να διορίζει κόσμο. Απαιτεί ένα δισεκατομμύριο δολάρια από τις χώρες που θέλουν να παραμείνουν στο Συμβούλιο. Το ποσό θα πρέπει καταβληθεί τον πρώτο χρόνο, ειδάλλως μπορεί να τις διώξει. Δεν είναι τρόπος αυτός για να διοικηθεί μια νέα παγκόσμια τάξη, έτσι διοικείται μια επιχείρηση με νταηλίκι» πρόσθεσε η ισραηλινή νομικός που έχει πάνω από τρεις δεκαετίες εμπειρίας στη διαμεσολάβηση και τη διαχείριση κρίσεων.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες είναι επιφυλακτικοί στο να διαθέσουν μεγάλα χρηματικά ποσά σε έναν νέο οργανισμό που σχηματίζεται με βάση το όραμα του Τραμπ για τον κόσμο, όμως βρίσκονται υπό πίεση να συνεργαστούν με έναν απρόβλεπτο πρόεδρο του οποίου η υποστήριξη είναι καίριας σημασίας για το μέλλον της Ουκρανίας και του ΝΑΤΟ, επισήμανε η «Washington Post» αναδεικνύοντας τα διλήμματα των ευρωπαίων ηγετών.
Για τη Γάζα
Η Μπαρ Γιάκοβ εκτιμά πως το Συμβούλιο της Ειρήνης δεν πρόκειται να λειτουργήσει αποτελεσματικά ούτε στη Γάζα για την οποία ιδρύθηκε παρότι, όπως λέει, υπάρχουν σε αυτό το επίπεδο ορισμένοι εξαιρετικοί άνθρωποι, όπως ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Νικολάι Μλαντένοφ, και ο επικεφαλής της παλαιστινιακής προσωρινής διοίκησης, Αλί Σάαθ.
«Είναι καταδικασμένο να αποτύχει» είπε η Γιακόβ απαριθμώντας τους λόγους: «Ο Τραμπ δεν είναι υπομονετικός άνθρωπος, θέλει να δει τη Χαμάς να αφοπλίζεται, αλλά η Χαμάς δεν πρόκειται να αφοπλιστεί. Ο Νετανιάχου και ο Πούτιν – σε βάρος των οποίων εκκρεμούν εντάλματα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο – δεν ενδιαφέρονται για την ειρήνη. Το Ισραήλ θα κάνει ό,τι μπορεί για να παρεμποδίσει την υλοποίηση της δεύτερης φάσης (του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα). Καμία χώρα δεν θέλει να στείλει στρατεύματα που θα βρεθούν ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά του Ισραήλ και της Χαμάς. Ακόμα και οι χώρες του Κόλπου που συμμετέχουν υπέγραψαν μια πάρα πολύ σημαντική επιστολή, ξεκαθαρίζοντας ότι αν το Συμβούλιο δεν θέλει να εφαρμόσει ένα ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, ίσως αποχωρήσουν. Για να πετύχει μια νέα διεθνής τάξη πρέπει να βασίζεται στις αρχές της ισότητας, του δικαίου και να έχει υψηλό επίπεδο αξιών, κάτι που δεν βλέπω σε αυτό το Συμβούλιο» κατέληξε η ισραηλινή αναλύτρια.
Στα μέτρα του
Το Συμβούλιο της Ειρήνης είναι το επιστέγασμα μιας πολιτικής που μόνο μέσα στον τελευταίο μήνα είχε ως αποτέλεσμα να αποσυρθούν οι ΗΠΑ από 66 διεθνείς φορείς (πολλοί από αυτούς υπό την αιγίδα του ΟΗΕ) με αντικείμενο το κλίμα, τη μετανάστευση, την προστασία της εργασίας και άλλα ζητήματα που αποτελούν «κόκκινο πανί» για τον πολιτικό και επιχειρηματικό περίγυρο του αμερικανού προέδρου.
Στα τρία χρόνια που του απομένουν στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ φιλοδοξεί να φτιάξει τον κόσμο στα δικά του μέτρα Ομως αυτό ξεπερνά ακόμα και τα ευφάνταστα σχέδια που παρουσίασε ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, για τη μετατροπή της Γάζας σε τουριστικό θέρετρο.
