Το βράδυ της 3ης Απριλίου, λίγες ώρες από την ανακοίνωση του ανασχηματισμού, εξελίχθηκε ένα θρίλερ που άφησε για κάποιες ώρες την κυβέρνηση επί ξύλου κρεμάμενη.
Προτού ανακοινωθούν οι αλλαγές στην κυβέρνηση, το πρωθυπουργικό επιτελείο επιχειρηματολογούσε δημοσίως υπέρ της σκληρής γραμμής για όλους, παράλληλα όμως έκλεινε το μάτι σε όσους υπουργούς και βουλευτές φαινόταν ότι βαρύνονταν με ισχνές κατηγορίες για τις μεσολαβήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα είχαν στήριξη. Αντιθέτως ζητήθηκαν οι παραιτήσεις τους και με το διάγγελμα του Κυριάκου Μητσοτάκη τελείωσαν και οι αυταπάτες.
Το κλίμα ήταν τόσο βαρύ μετά τη διαρροή ότι ενδέχεται να μην περιληφθούν στα ψηφοδέλτια της ΝΔ, που οι βουλευτές αισθάνθηκαν άνετα να επικρίνουν τους χειρισμούς ως άστοχους. Ενας από αυτούς ήταν ο παραιτηθείς υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, ο οποίος πίστεψε ότι θα μπορούσε να παραμείνει στη θέση του, θεωρώντας ότι οι εις βάρος του κατηγορίες οφείλονται στην άγνοια της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για το σύστημα των επιδοτήσεων. Ενας άλλος ήταν ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Νότης Μηταράκης, Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονταν και οι Γιάννης Κεφαλογιάννης και Δημήτρης Βαρτζόπουλος. Ολοι τους φαίνεται να πίστευαν ότι μετά την εκ μέρους τους αποδοχή της άρσης ασυλίας θα παρέμεναν στις θέσεις τους τουλάχιστον έως ότου κληθούν για καταθέσεις και αποφασιστεί η παραπομπή τους σε δίκη ή η αρχειοθέτηση του φακέλου τους. Οταν συνειδητοποίησαν ότι θα πήγαιναν σπίτια τους, η συνοχή της κυβέρνησης κινδύνευσε σοβαρά.
Σκέψεις παραίτησης μετά το «άδειασμα»
Σύμφωνα με κοινοβουλευτικές πηγές, οι 11 βουλευτές άνοιξαν γραμμή συνεννόησης μεταξύ τους και κάποια στιγμή διατυπώθηκε η πρόταση να προχωρήσουν σε μια κίνηση που θα τάραζε συθέμελα κυβέρνηση και κόμμα: Nα παραιτηθούν από την Κοινοβουλευτική Ομάδα και να σχηματίσουν δική τους ομάδα εντός της Βουλής καθώς είχαν την αριθμητική δύναμη να συνεχίσουν αυτόνομα έως τις εκλογές.
Η πρόταση διακινήθηκε γοργά μεταξύ μιας πλειοψηφικής ομάδας εκ των 11 βουλευτών που διακατέχονταν από συναισθήματα οργής, γιατί θεώρησαν ότι έλαβαν ένα πολιτικό «άδειασμα» από την πλευρά του Μεγάρου Μαξίμου, το οποίο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ποινικό και οι ίδιοι να χρησιμεύσουν ως αποδιοπομπαίοι τράγοι, προκειμένου να διασωθεί το γόητρο του Πρωθυπουργού. Βουλευτής που συμμετείχε σε αυτές τις συζητήσεις εξηγεί στο «Βήμα» ότι «η υπόθεση αυτή έχει νομικές, πολιτικές αλλά και κοινωνικές προεκτάσεις. Η τακτική “το λέει της νύφης για να το ακούσει η πεθερά” δεν μπορεί να είναι η πολιτική αντιμετώπιση της κρίσης. Eχουμε οικογένειες, φίλους, γνωστούς. Είναι αδιανόητο να μας ρίχνουν στην πυρά την ώρα που ο κοινωνικός περίγυρος βλέπει να μη σε στηρίζουν εκείνοι με τους οποίους συνεργάζεσαι και άρα να σκέφτεται ότι κάτι έχεις κάνει». Και άλλος βουλευτής εκ των «11» τονίζει ότι «ασφαλώς θα ακολουθήσουμε τις επιταγές της Δικαιοσύνης, αλλά πολιτικά θα έπρεπε να υπάρχει, εφόσον το βλέπουν καθαρά ότι κάποιες κατηγορίες δεν στέκουν, ισχυρότατη στήριξη». Η πρωτοβουλία, συνεχίζει, για τη σύσταση ανεξάρτητης κοινοβουλευτικής ομάδας διακινήθηκε «από την ώρα που είδαμε το μήνυμα του Πρωθυπουργού». Η συντριπτική πλειονότητα των βουλευτών της ΝΔ, εμπλεκομένων στη δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ και μη, αισθάνονται ότι είναι δακτυλοδεικτούμενοι ως πηγή παραγωγής σκανδάλων και ότι ο Πρωθυπουργός εμφανίζεται να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για να τους σταματήσει. Μετά τις αντιδράσεις το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε να εγκαταλείψει στη λήθη την πρωθυπουργική εξαγγελία.
Ραγισμένες ψηφίδες εν όψει του Συνεδρίου
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Νέα Δημοκρατία οδεύει προς το 16ο τακτικό της Συνέδριο που θα διεξαχθεί από τις 15 έως τις 17 Μαΐου στην Αθήνα. Μια αρκετά μεγάλη ομάδα στελεχών, αλλά κυρίως οι βουλευτές που έχουν την πρόθεση να μιλήσουν σε αυτό, σχεδιάζουν να κινηθούν πάνω σε δύο άξονες. Από τη μία, να τονίσουν την ανάγκη θεσμικών αλλαγών για τον εκσυγχρονισμό του κόμματος αλλά και της κοινοβουλευτικής του λειτουργίας, και από την άλλη να υπενθυμίσουν ότι το πλαίσιο άσκησης εξουσίας πρέπει να βασίζεται στις διαχρονικές αξίες της Νέας Δημοκρατίας.
Εμπειροι βουλευτές που έχουν πιο ψύχραιμη ματιά στα γεγονότα παρατηρούν ότι στο μωσαϊκό της ΝΔ έχουν ραγίσει αρκετές ψηφίδες και ότι είναι δύσκολο να βρεθεί η συγκολλητική ουσία που θα αποκαταστήσει πλήρως τη ζημιά. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θα βγουν όλοι στο αντάρτικο και ότι δεν θα συνταχθούν στην εκλογική μάχη όταν σημάνει το καμπανάκι των εκλογών. Οπως όμως παρατηρεί ένας από αυτούς «πολλοί θα εστιάσουν στην προσωπική τους επιβίωση αδιαφορώντας για το παραπάνω που θα φέρει συνολικά ψήφους στο κόμμα. Αλλά και για να είναι αρεστοί στον κύκλο των δυνητικών ψηφοφόρων τους, δεν θα υπερασπίζονται με θέρμη την κυβερνητική επιχειρηματολογία, αντιθέτως θα μείνουν εμφανώς αποστασιοποιημένοι από ό,τι δεν θα είναι αποδεκτό στην εκλογική τους βάση». Για κάποιους το Συνέδριο θα αποτελέσει ένα ελκυστικό βήμα για να προσδιορίσουν την προσωπική τους στρατηγική, η οποία δεν θα είναι η ίδια με εκείνη του Μεγάρου Μαξίμου ή των επιτελών της Πειραιώς, όπου βρίσκεται η έδρα της ΝΔ.
Ενα εξαιρετικό «γήπεδο» το οποίο διαμόρφωσε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης για να τοποθετηθούν ελεύθερα όσοι επιθυμούν, είναι και αυτό της πρότασης για το ασυμβίβαστο των ιδιοτήτων υπουργού και βουλευτή, και αναμένεται να αναπτυχθεί πλούσιος προβληματισμός, που θα ξεκινά, για παράδειγμα, από τις κυβερνητικές προτεραιότητες και θα καταλήγει στον τρόπο άσκησης της κεντρικής κυβερνητικής εξουσίας.
Πρωτοβουλίες απέναντι στη δυσαρέσκεια
Τα παραπάνω, ασφαλώς, είναι γνωστά στο πρωθυπουργικό επιτελείο, το οποίο μετά τις πασχαλινές διακοπές θα καταβάλει μεγάλη προσπάθεια να περιορίσει τη δυσαρέσκεια βουλευτών και στελεχών στον περίπου έναν μήνα που απομένει μέχρι το συνέδριο. Σύμφωνα με την εκτίμηση κυβερνητικού στελέχους, μέχρι τότε θα υπάρξουν αρκετές πρωτοβουλίες, και σε συλλογικό και σε ατομικό επίπεδο, προκειμένου να καταλαγιάσουν τα πάθη.
Η ιδέα που έχει διακινηθεί για σύγκληση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, αν και δεν έχει κατατεθεί επισήμως, δεν απορρίπτεται εκ προοιμίου και γίνεται προσπάθεια για να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις ώστε να διεξαχθεί αναίμακτα.
Υπουργός της κυβέρνησης με τοποθέτηση στην παραδοσιακή Δεξιά εκτιμά ότι «θα χρειαστεί να καταβληθεί μεγάλος κόπος για να επουλωθούν οι πληγές που σήμερα είναι μεγάλες. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να ευνοήσουν τη συσπείρωση της ΝΔ, όπως η δημιουργία κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα ή τη Μαρία Καρυστιανού. Κακό αποτέλεσμα δεν είναι μόνο να ψηφίσουν κάποιο άλλο κόμμα, αλλά και να μην προσέλθουν στην κάλπη για να ψηφίσουν ΝΔ, ενώ το είχαν πράξει στις προηγούμενες εκλογές. Δηλαδή, η απώλεια δυνάμεων λόγω αποχής». Η περίοδος αμέσως μετά το Πάσχα αναμένεται φορτισμένη αφού διάφορες πλευρές σχεδιάζουν την τακτική τους και μέχρι το συνέδριο θα έχει διαφανεί αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις εσωκομματικής ηρεμίας και ενότητας.
