Η πολιτική είναι φανερό πια ότι δεν συγκινεί, ούτε συνεπαίρνει τους πολίτες όπως στο παρελθόν, παρότι ο ρόλος της είναι καθοριστικός και κρίσιμος για την τύχη των λαών και των εθνών. Πολλοί μάλιστα είναι εκείνοι που δεν ακούν καν τα πρόσωπα της πολιτικής ή τους είναι εντελώς αδιάφορα. Ορισμένοι σχεδόν αποστρέφουν την κεφαλήν στο πέρασμά τους, δεν θέλουν οποιαδήποτε επαφή και σχέση μαζί τους.
Τα σήματα και τα μηνύματα της πολιτικής επίσης φαντάζουν στερεοτυπικά, πνιγμένα καθώς είναι στον κυκεώνα των εθνικών και υπερεθνικών συμβάσεων, υπονομευμένα από το πλήθος των κανόνων και των υποχρεώσεων που συνοδεύουν τα κράτη και τις κυβερνήσεις. Και οι ιδέες ή καλύτερα οι ιδεολογίες στις πολλές τους εκδοχές μοιάζουν χιλιοπαιγμένες και δοκιμασμένες στα βάθη των μεταπολεμικών δεκαετιών, έχουν καταστεί ευάλωτες και αμφισβητήσιμες από την κακομεταχείριση που υπέστησαν από κόμματα, σχήματα, δυνάμεις και πρόσωπα. Και μαζί τους βεβαίως έχουν υποχωρήσει οι συλλογικές εκπροσωπήσεις και εκφράσεις των πολιτών.
Δύσκολα θα εντοπίσει κανείς μαζικές συλλογικές κοινότητες εκπροσώπησης και διεκδίκησης. Ούτε συνδικάτα πια, ούτε σύλλογοι επιστημονικοί, πνευματικοί και καλλιτεχνικοί, παρά μόνο των γυμναστηρίων ομάδες ή των εκδρομών γκρουπ και των τοπικών χορών σχήματα μπορεί να διασώζονται στις μέρες μας. Είναι οι απογοητεύσεις τόσες πολλές, οι ανισότητες τόσο μεγάλες και κοινό το αίσθημα της ματαιότητας πως τίποτε δεν αλλάζει που αποτρέπουν ενώσεις και συλλογικότητες. Αντιθέτως οι ατομικές επιλογές και στάσεις μπορεί να πει κανείς ότι περισσεύουν τούτη την εποχή.
Οι περισσότεροι μόνοι τους πορεύονται, κοινώς ιδιωτεύουν, τακτοποιούν και οργανώνουν τη ζωή τους καταπώς μπορούν, όσο μπορούν και θέλουν. Οι παλαιότερες γενιές ζουν μέσα στα άγχη και τις αγωνίες τους. Και οι νεότερες δεν τις συμμερίζονται. Με τον καιρό η διαγεννεακή απόσταση μεγαλώνει και έχει φθάσει σε σημείο που δεν υπάρχει καν επαφή.
Οι νέοι εμφανώς τείνουν προς νέα πρότυπα συμπεριφοράς και νέες στάσεις ζωής. Ενδιαφέρονται μεν για τα χρήματα, διεκδικούν την οικονομική τους ανεξαρτησία, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν τα πάντα γι’ αυτά. Δεν ταυτίζονται με τις δουλειές, ούτε με τα όποια έργα. Θέλουν επαρκή προσωπικό χρόνο, καλή σωματική και ψυχική υγεία, προτιμούν να ταξιδέψουν και να διασκεδάσουν παρά να αφιερωθούν σε σχήματα συλλογικά και να υπηρετήσουν κοινωνικούς αγώνες.
Είναι πιο πιθανό να συντονιστούν οπαδικά και ταυτοτικά παρά πολιτικά. Ακόμη και οι παλιές οικογενειακές αξίες κλονίζονται. Και όλα αυτά σε ένα οικονομικό περιβάλλον που δεν είναι το καλύτερο, ούτε το ασφαλέστερο. Γεγονός που καθιστά τα αμυντικά κύματα του συντηρητισμού δυναμικά και επανακάμπτοντα. Στο μεταίχμιο άλλωστε τα τέρατα θεριεύουν. Ενας άλλος κόσμος τείνει να επικρατήσει εκεί έξω, μια άλλη κοινωνία εν πολλοίς ανερμήνευτη και άγνωστη ως προς τις αξίες και τις επιθυμίες της αναδύεται.
Σε αυτό τον νέο κόσμο ο συστημικός ορθολογισμός του κ. Μητσοτάκη δεν επαρκεί, του Ανδρουλάκη οι αμφισβητήσεις δεν ακούγονται, του Τσίπρα η περιγραφή φέρει νωπό το στίγμα της αμφιβολίας, των ακροδεξιών τα κρόταλα δεν πείθουν και των υπολοίπων ο αντισυστημισμός μοιάζει μικρός και ανήμπορος. Για αυτό και το τοπίο παραμένει θολό και αδιαμόρφωτο ακόμη. Ορισμένοι ωστόσο επιμένουν ότι οι κοινωνίες τελούν σε καθεστώς αναμονής και κάποια στιγμή θα εγερθούν. Οχι όμως με τους παλαιούς όρους, ούτε κάτω από φθαρμένες σημαίες. Μέχρι τότε όμως άπαντες οφείλουν, αν μη τι άλλο, να αφουγκρασθούν την κοινωνία, να τη διαβάσουν και να τη μελετήσουν. Αλλιώς θα μιλάνε και κανείς δεν θα τους ακούει…
