Η εμφάνιση δεκάδων περιστατικών γαστρεντερίτιδας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν από τους πιο μεταδοτικούς ιούς του γαστρεντερικού συστήματος: τον νοροϊό. Παρότι οι περισσότεροι τον συνδέουν με μια «απλή γαστρεντερίτιδα», οι ειδικοί προειδοποιούν ότι σε κλειστές δομές –ιδιαίτερα σε νοσοκομεία– μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Το περιστατικό στο «Αττικόν» ξεκίνησε, σύμφωνα με πληροφορίες, από τη Νευροχειρουργική Κλινική στις 21 Μαΐου. Μέσα σε λίγες ημέρες καταγράφηκαν περισσότερα από 50 περιστατικά με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, ενώ εργαστηριακά επιβεβαιώθηκαν κρούσματα νοροϊού τόσο σε ασθενείς όσο και σε εργαζόμενους.
Η εικόνα αυτή δεν είναι ασυνήθιστη για τον συγκεκριμένο ιό. Ο νοροϊός θεωρείται διεθνώς μία από τις βασικότερες αιτίες επιδημιών γαστρεντερίτιδας σε νοσοκομεία, γηροκομεία, ξενοδοχεία, σχολεία και κρουαζιερόπλοια. Αυτό που τον κάνει τόσο δύσκολο στη διαχείριση είναι ότι μεταδίδεται με εξαιρετικά μικρή ποσότητα ιού και μπορεί να «κολλήσει» μέσα σε λίγα λεπτά δεκάδες ανθρώπους στον ίδιο χώρο.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, αρκούν ελάχιστα ιικά σωματίδια για να προκληθεί λοίμωξη. Ο ιός μεταδίδεται όχι μόνο μέσω επαφής με ασθενή ή μολυσμένα χέρια, αλλά και μέσω επιφανειών, τροφίμων, νερού ή ακόμη και μικροσκοπικών σταγονιδίων που εκτοξεύονται κατά τον εμετό.
Γιατί τα νοσοκομεία είναι τόσο ευάλωτα
Οι λοιμωξιολόγοι εξηγούν ότι τα νοσοκομεία αποτελούν ιδανικό περιβάλλον για την εξάπλωση του νοροϊού. Οι λόγοι είναι πολλοί:
- οι ασθενείς συχνά μοιράζονται θαλάμους και τουαλέτες,
- οι συνοδοί μετακινούνται συνεχώς στους χώρους,
- το προσωπικό έρχεται σε επαφή με μεγάλο αριθμό ανθρώπων,
- οι ευάλωτοι ασθενείς έχουν χαμηλότερη άμυνα,
- η υπερπληρότητα δυσκολεύει την απομόνωση περιστατικών.
Ειδικά σε μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής που λειτουργούν συχνά υπό συνθήκες πίεσης, με υψηλή πληρότητα και ράντζα, ένας τόσο μεταδοτικός ιός μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι επιδημίες νοροϊού οδηγούν ακόμη και σε προσωρινό κλείσιμο κλινικών ή αναστολή εισαγωγών.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο ιός μπορεί να παραμένει ζωντανός για ημέρες πάνω σε επιφάνειες όπως πόμολα, κουμπιά ανελκυστήρων, βρύσες, κομοδίνα ή κινητά τηλέφωνα. Επιπλέον, πολλά κοινά αντισηπτικά δεν είναι επαρκώς αποτελεσματικά απέναντί του. Για αυτό και οι ειδικοί επιμένουν ότι το καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό είναι σημαντικότερο ακόμη και από τη χρήση αντισηπτικού.
Συμπτώματα – Πότε χρειάζεται προσοχή
Η νόσος εμφανίζεται συνήθως ξαφνικά, 12 έως 48 ώρες μετά την έκθεση στον ιό.
Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι: έντονη ναυτία, επαναλαμβανόμενοι έμετοι, υδαρής διάρροια, κοιλιακές κράμπες, μυαλγίες, πονοκέφαλος, αίσθημα εξάντλησης, χαμηλός πυρετός ή ρίγος.
Στους περισσότερους ανθρώπους τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε δύο με τρία 24ωρα. Ωστόσο, η αφυδάτωση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, μικρά παιδιά, εγκύους και ασθενείς με χρόνια νοσήματα.
Οι γιατροί συμβουλεύουν ότι επείγουσα ιατρική βοήθεια χρειάζεται όταν εμφανίζονται: έντονη αδυναμία, ζάλη ή σύγχυση, ξηροστομία, πολύ μειωμένη ούρηση, αίμα στα κόπρανα, υψηλός πυρετός, συμπτώματα που επιμένουν πάνω από τρεις ημέρες.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι έχουν συμπτώματα
Ο ΕΟΔΥ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην απομόνωση των ασθενών ακόμη και μετά τη βελτίωση της κατάστασής τους, καθώς ο ιός μπορεί να συνεχίσει να αποβάλλεται.
Οι βασικές οδηγίες είναι: παραμονή στο σπίτι για τουλάχιστον 48 ώρες μετά το τέλος των συμπτωμάτων, άφθονα υγρά και ηλεκτρολύτες, αποφυγή βαριών γευμάτων, συχνό πλύσιμο χεριών, ξεχωριστές πετσέτες και προσωπικά αντικείμενα, καλός καθαρισμός μπάνιου και επιφανειών.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους εργαζόμενους στην εστίαση και στους επαγγελματίες υγείας. Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι άτομα με συμπτώματα δεν πρέπει να παρασκευάζουν τρόφιμα ούτε να επιστρέφουν πρόωρα στην εργασία τους. (eody.gov.gr)
Τι τρώμε όταν έχουμε νοροϊό
Οι γαστρεντερολόγοι συστήνουν ήπια διατροφή μέχρι να υποχωρήσουν πλήρως τα συμπτώματα. Συνήθως προτείνονται: ρύζι, φρυγανιές, μπανάνες, πατάτες, σούπες, βραστό κοτόπουλο, μικρές ποσότητες τροφής σε συχνά γεύματα.
Αντίθετα, καλό είναι να αποφεύγονται τα γαλακτοκομικά, τα τηγανητά, το αλκοόλ, 0 καφές, τα πολύ λιπαρά ή πικάντικα τρόφιμα.
Το μεγάλο ζήτημα της πρόληψης
Σε αντίθεση με άλλες λοιμώξεις, για τον νοροϊό δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο ούτε ειδική αντιική θεραπεία. Η πρόληψη βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στους κανόνες υγιεινής.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι υγειονομικές αρχές αντιμετωπίζουν τόσο σοβαρά τις εξάρσεις σε νοσοκομεία. Ένα και μόνο περιστατικό μπορεί να οδηγήσει σε αλυσιδωτή διασπορά, με αποτέλεσμα να νοσήσουν ασθενείς, γιατροί, νοσηλευτές και συνοδοί μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Η έξαρση στο «Αττικόν» υπενθυμίζει ότι ακόμη και ένας ιός που συχνά αντιμετωπίζεται ως «απλή γαστρεντερίτιδα» μπορεί να αποτελέσει σοβαρή απειλή όταν βρει πρόσφορο έδαφος σε ένα ήδη πιεσμένο σύστημα υγείας.
