Στους μεγάλους κινδύνους που εγκυμονεί η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή για το παγκόσμιο εμπόριο και τη ναυσιπλοΐα αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο podcast «The Rachman Review» των Financial Times και τον Gideon Rachman.
Το μήνυμα για τα Στενά του Ορμούζ και οι «ASPIDES»
Με την ανάφλεξη στην περιοχή να επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς μεταφορές, ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ελέγχει το 25% της παγκόσμιας ναυτιλίας, γεγονός που την καθιστά άμεσο συμμέτοχο στις εξελίξεις. Αυτός είναι και ο λόγος, όπως εξήγησε, που η χώρα έχει αναλάβει την ηγεσία της ευρωπαϊκής επιχείρησης «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα.
«Το 90% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποιείται μέσω πλοίων», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, προειδοποιώντας ότι οποιοδήποτε επιπλέον κόστος στις μεταφορές ή η εργαλειοποίηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας για γεωπολιτικούς σκοπούς, απειλεί να ανατρέψει κεκτημένα δεκαετιών.
Παράλληλα, αναφερόμενος στις σχέσεις με το Ισραήλ, σημείωσε ότι η Αθήνα διατηρεί τη δυνατότητα να ασκεί κριτική στους συμμάχους της, υπενθυμίζοντας τις δημόσιες επικριτικές τοποθετήσεις της ελληνικής πλευράς για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και τον Λίβανο.
Το «παράδειγμα» της Κύπρου και η ευρωπαϊκή άμυνα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στο Άρθρο 42 (παρ. 7) της ΕΕ για την αμοιβαία αμυντική συνδρομή. Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά την πρόσφατη κρίση στην Κύπρο υπήρξε μια de facto (αλλά όχι θεσμοθετημένη) ενεργοποίηση του άρθρου αυτού, καθώς μια «συμμαχία προθύμων» ευρωπαϊκών κρατών έσπευσε να στηρίξει έμπρακτα τη Λευκωσία.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να αντλήσει διδάγματα από αυτό το συμβάν και να αναπτύξει στοιχειώδεις δυνατότητες στρατιωτικού συντονισμού, όχι για να αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ, αλλά για να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και να δείξει στις ΗΠΑ ότι παίρνει σοβαρά την άμυνά της.
Το «αγκάθι» του χρέους
Στο πεδίο της οικονομίας, ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι μέχρι το τέλος του 2026 η Ελλάδα θα πάψει να είναι η πιο χρεωμένη χώρα στην Ευρώπη, αφήνοντας πίσω της μια κατάσταση που «στοίχειωνε» επί χρόνια τα δημόσια οικονομικά.
Αν και παραδέχθηκε ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 αφήνει κάποιο δημοσιονομικό περιθώριο για προσωρινά μέτρα ανακούφισης, ξεκαθάρισε ότι αυτά δεν επαρκούν για την πλήρη αντιμετώπιση των πιέσεων. Σημείωσε, δε, ότι δεν πρόκειται να ενδώσει σε πιέσεις για αυξημένες δαπάνες που θα οδηγούσαν εκ νέου σε ελλείμματα, τονίζοντας ότι θα κινηθεί αυστηρά εντός των ευρωπαϊκών κανόνων.
Η επόμενη μέρα και ο λαϊκισμός
Κοιτάζοντας προς το μέλλον και το ενδεχόμενο μιας νέας κυβερνητικής θητείας, ο κ. Μητσοτάκης προσδιορίζει ως τις μεγαλύτερες προκλήσεις:
- Τη διαρθρωτική σύγκλιση με την Ευρώπη και τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης.
- Τις δημογραφικές ανατροπές και την κλιματική αλλαγή.
- Την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία.
Τέλος, ερωτηθείς για την αναζωπύρωση του λαϊκισμού, σημείωσε ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να αναγνωρίζουν ότι ορισμένα από τα παράπονα των πολιτών έχουν πραγματική βάση, οφείλουν όμως ταυτόχρονα να αναδεικνύουν ότι οι λύσεις που προτείνονται από λαϊκιστικούς σχηματισμούς είναι εκτός πραγματικότητας.
