Κάθε φυσιολογική ερμηνεία της εκλογικής επιστήμης θα περιέγραφε την προσχθεσινή επίδοση των Εργατικών στις βρετανικές τοπικές εκλογές (07/05) ως πανωλεθρία. Αλλά ο Κιρ Στάρμερ αποτελεί μάλλον εξαιρέση στον κανόνα, αφού βγαίνει ελαφρώς τραυματισμένος από μια πολύ δυσάρεστη κατάσταση.
Κατάρρευση
Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών μπορούν να χαρακτηριστούν επιεικώς οδυνηρά για τους Εργατικούς. Περιλάμβαναν βαριές απώλειες σε επίπεδο εδρών δημοτικών συμβουλίων, τόσο στην κεντρική ενδοχώρα (Midlands) και τη βόρεια πλευρά της Αγγλίας όσο και στο Λονδίνο, όπου το ακροδεξιό Reform όχι μόνο κέρδισε εκατοντάδες έδρες αλλά κατάφερε να θέσει υπό τον έλεγχό του για πρώτη φορά τον δήμο του Χέιβερινγκ, που αποτελεί κομμάτι της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής. Το κυβερνών κόμμα δέχθηκε ισχυρή πίεση και εξ αριστερών στη βρετανική πρωτεύουσα, με τους Πράσινους να κερδίζουν πρώτη φορά δημαρχίες, συγκεκριμένα στα προάστια του Χάκνεϊ και του Λιούισχαμ.
Συνολικά, έως σήμερα οι Εργατικοί καταγράφουν απώλειες 1.380 εδρών, ενώ κι οι Συντηρητικοί σημειώνουν σημαντικές απώλειες 551). To Reform του Νάιτζελ Φάρατζ είναι ο μεγάλος νικητής, καθώς κέρδισε 1.426 έδρες και διαθέτει πλειοψηφία σε δώδεκα δημοτικά συμβούλια. Πράσινοι και Φιλελεύθεροι Δημοκράτες αποκόμισαν επίσης σημαντικά κέρδη, αυξάνοντας τον αριθμό των εδρών τους (367 και 152 αντίστοιχα).
Στην Ουαλία, όπου διεξήχθησαν εκλογές για το Κατηγορίεςεθνικό κοινοβούλιο (Σένεντ), τα πράγματα δεν πήραν καλύτερη τροπή, καθώς οι Εργατικοί υπέστησαν πραγματικό εξευτελισμό, πέφτοντας στο ένα τρίτο των ποσοστών τους σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση του 2021 (11,1% από 36.2%), με την Πρώτη Υπουργό, Ελίνεντ Μόργκαν, να παρατείται μετά την απώλεια της έδρας της. Αρνητική εικόνα και στη Σκωτία, με το κόμμα να συγκεντρώνει 45.000 ψήφους λιγότερες από το 2021 και το Reform να καταγράφεται στην παρθενική του εμφάνιση δεύτερο σε επίπεδο περιφερειακής ψήφου.
Δελφίνοι
Με δεδομένα τα παραπάνω στοιχεία, πώς εξηγείται η αντιφατική τοποθέτηση του βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ο οποίος παρότι έκανε λόγο για «δύσκολη μέρα», πρόσθεσε ότι δεν θα λιποτακτήσει και υπογράμμισε ότι παραμένει «αποφασισμένος» να φέρει εις πέρας τις αλλαγές που υποσχέθηκε; Η εύλογη απάντηση κρύβεται στις εκλογικές επιδόσεις των βασικών εσοκομματικών ανταγωνιστών του. Οι «δελφίνοι» Άντι Μπέρναμ, Άντζελα Ρέινερ και Γουές Στρίτινγκ είδαν τις περιφέρειές τους να να κατακρημνίζοναι εκλογικά.
«Ο Στάρμερ διασώζεται από το γεγονός ότι οι “φυσικοί διεκδικητές” της ηγεσίας βλέπουν τη βάση τους την ίδια να φυλλοροεί» τόνισε ο πολύπειρος εκλογικός αναλυτής Ρόμπερτ Χέιγουορντ στο BBC, ήδη από το πρώτο βράδυ των εκλογών. Για τη Ρέινερ, που βλέπει το Τειμσάιντ, όπου διατηρεί τη βουλευτική έδρα της, να χάνει τον έλεγχο λόγω ανόδου του Reform, και τον πρώην δήμαρχο Μάντσεστερ Μπέρναμ, του οποίου οι προσπάθειές να βοηθήσει στην αναχαίτιση της πανωλεθρίας έπεσαν στο κενό, η καταβαράθρωση του κόμματος δύσκολα δημιουργεί την αίσθηση ότι εκφράζουν πειστικά μία εναλλακτική λύση προς την ηγεσία Εργατικών και Βρετανίας. Τα ιδια ισχύουν και για τον εκλεγμένο στο Λονδίνο Στρίτινγκ.
«Οι ψηφοφόροι δεν απέρριψαν μόνο τον Στάρμερ αλλά και τους διεκδικητές του« επισημαίνει ο αθρογράφος του Independent, Ντέιβοντ Μάντοξ. Και προσθέτει: «Λίγοι βουλευτές των Εργατικών συμφωνούν κατ’ ιδίαν με την ανάλυση του αναπληρωτή πρωθυπουργού Ντέιβιντ Λάμι ότι ”τώρα είναι η λάθος στιγμή για να αλλάξουμε τον πιλότο”. Αλλά το ζήτημα είναι, ποιος θα μπορούσε να τον αντικαταστήσει;». Προς το παρόν, οι γνώμες εντός του κόμματος διίστανται, με τον υπουργό Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ να βρίσκεται στον αντίποδα του Λάμι, υποστηρίζοντας -κατά τα βρετανικά μέσα- ότι ο Στάρμερ θα πρέπει να παρουσιάσει «οδικό χάρτη αποχώρησης», στα πρότυπα του Τόνι Μπλερ.
Προβολές
Στο μεταξύ, ο ίδιος ο πρωθυπουργός δείχνει να ετοιμάζει την αντεπίθεση του, με συμβούλους του να προετοιμάζουν για ομιλία «με χαρακτηριστικά επανεκκίνησης του μεταρρυθμιστικού έργου». «Προετοιμάζεται μήνες για αυτό» επισημαίνει η κυβερνητική ανταποκρίτρια του Guardian, Ροβένα Μέισον, τονίζοντας πως ο ίδιος δεν σχεδιάζει ούτε παραίτηση ούτε πλάνο αποχώρησης και παρότι αναγνωρίζει την ήττα, θεωρεί πως υπάρχει άφθονος χρόνος έως τις εθνικές εκλογές του 2029,
Πέρα από τα σχέδια του κυβερνητικού επιτελείου, τις καμαρίλες και τη διαχείριση ζημιάς, υπάρχει κι άλλος ένας πολιτικός παράγοντας για τον οποίο ο Στάρμερ μοιάζει απαραίτητος. Το όνομα αυτού; Νάιτζελ Φάρατζ. «Προσωπικά, θα λυπηθώ πολύ αν δω τον πρωθυπουργό να αποχωρεί – είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας» τόνισε ενώπιον οπαδών του στο Χέιβερινγκ. Η παρατήρηση του Φάρατζ ίσως δικαιώνει όσους επέρριπταν στον ηγέτη των Εργατικών ότι καθιστά τον ηγέτη του Reform βασικό πολιτικό αντίπαλο. Για άλλους πάλι η απόπειρα του Στάρμερ να καταδείξε ως κύριο αντίπαλο των Εργατικών τον Φάρατζ και το υπερθνικιστικό, προσωποπαγές κόμμα του καλυτερεύει τις πιθανότητες διαμόρφωσης ενός μετώπου αναχαίτισης του φαινομένου, που παράλληλα εξυπηρετεί και μια λογική επανασυσπείρωσης ψηφοφόρων.
«Πώς θα εμποδίσουμε το κόμμα του Φάρατζ να κερδίσει τις επόμενες γενικές εκλογές» διεφωτήθηκε πρόσφατα ο βετεράνος βουλευτής Τζον Μακ Ντόνελ. Το ζήτημα πάντως που δείχνει που δείχνει να ταλανίζει το ιστορικό κόμμα δεν είναι ότι ο Στάρμερ δεν είναι το κατάλληλο άτομο για να το κάνει, αλλά ότι κανείς άλλος δεν φαίνεται να είναι ικανός..
