Μορφή χιονοστιβάδας παίρνουν οι καταγγελίες κατά του Γιώργου Τσαγκαράκη για τις απάτες με τους πλαστούς πίνακες.
Ο γνωστός γκαλερίστας-εκτιμητής έργων τέχνης κατηγορείται για υπεξαίρεση μνημείων και διακίνηση πλαστών έργων, μέσω τηλεοπτικών και διαδικτυακών δημοπρασιών.
Το χρονικό
Η διερεύνηση ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες έλαβαν καταγγελία μέσω email. Σε αυτήν επισημαινόταν μια οργανωμένη και διαρκής προσπάθεια εξαπάτησης του φιλότεχνου κοινού, μέσα από δημοπρασίες που προβάλλονταν τόσο στην τηλεόραση όσο και στο διαδίκτυο. Το υλικό που συνόδευε την καταγγελία περιελάμβανε φωτογραφίες από στιγμιότυπα εκπομπών συγκεκριμένης γκαλερί, όπου παρουσιάζονταν πίνακες ως έργα γνωστών ζωγράφων, καθώς και συνδέσμους που οδηγούσαν σε αντίστοιχες αγγελίες πώλησης.
Η υπόθεση πήρε νέα τροπή στις 19 Μαρτίου, όταν οι Αρχές έλαβαν επιπλέον καταγγελίες, αυτή τη φορά από έναν Κύπριο βυζαντινολόγο και από τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του υπουργείου Πολιτισμού. Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε ένα Ευαγγέλιο του 1745, το οποίο είχε παρουσιαστεί σε δημοπρασία με εκτιμώμενη αξία από 8.000 έως 12.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, για το συγκεκριμένο αντικείμενο φέρεται να είχε εκπονηθεί μελέτη με τη συμμετοχή ειδικών, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για σπάνιο και ιδιαίτερα πολύτιμο συλλεκτικό τεκμήριο.
«Πουλούσε έργο του Φασιανού που ήταν καταφανώς πλαστό»
Στο Mega και στην «Κοινωνία Ώρα MEGA» μίλησε ο δικηγόρος και νομικός σύμβουλος Εθνικής Πινακοθήκης, Γιώργος Οικονομόπουλος αναφορικά με την υπόθεση.
«Εγώ δεν παρακολουθώ τηλεόραση, τα μεσημεριανά δελτία και λοιπά, αλλά ήμουν άρρωστος τη μέρα εκείνη, είχα πυρετό και παρακολουθούσα διάφορα θέματα στην τηλεόραση. Και είδα τον συγκεκριμένο γκαλερίστα να δημοπρατεί μεταξύ άλλων και έργο του Φασιανού, του Μυταρά και του Τσαρούχη. Επειδή ασχολούμαι 39 χρόνια με τον αντικείμενο και ήμουν ο δικηγόρος του Φασιανού επί 35 χρόνια, γνώριζα πολύ καλά τη δουλειά του. Και διεπίστωσα ότι το έργο του ήταν καταφανώς πλαστό. Μάλιστα πήρα και τηλέφωνο. Το κατάλαβα διότι τόσο το έργο, το τεχνοτροπικό του ιδίωμα ήταν κατ’ απομίμηση του δικού του καλλιτεχνικού ιδιώματος και η υπογραφή του ήταν και αυτή καταφανώς πλαστή», είπε αρχικά.
Και συνέχισε ο κ. Οικονομόπουλος: «Σαφέστατα δεν το καταλαβαίνετε, γι’ αυτό ακριβώς και επωλείτο. Διότι είναι πάρα πολύ δύσκολο και μάλιστα από τηλεοράσεως να ανιχνευθεί η πλαστότητα. Εις επίρρωση τούτου, πήρα τηλέφωνο και την χήρα του ζωγράφου τη στιγμή εκείνη, την Μαρίζα Φασιανού, και της είπα να συντονιστεί και αυτή στο ίδιο κανάλι για να διαπιστώσει την πλαστότητα. Και την επιβεβαίωσε την πλαστότητα του έργου αυτού. Εν πάση περιπτώσει, πλαστά ήταν και άλλα. Το δημοπρατούσε για 4.500 ευρώ ως γνήσιο έργο του Φασιανού, το οποίο έφερε τάχα την γνήσια υπογραφή του ζωγράφου».
Αναφορικά με την γνησιότητα των έργων και την αξία τους:
«Ένα γνήσιο έργο θα επωλείτο για 10.000 ευρώ. Το πωλούν στη μισή τιμή για να πουληθεί εύκολα. […] Οι άνθρωποι θέλγονται από την ευκαιρία. Νομίζουν ότι αγοράζουν ευκαιρία. Ευκαιρία όμως στην τέχνη δεν υπάρχει γιατί το γνήσιο έργο, θα βρει οπωσδήποτε αγοραστή. Διότι τα γνήσια έργα είναι numerus clausus, δηλαδή κλειστός αριθμός. Έχουν γίνει δύο, τρία, τρεις, τέσσερις χιλιάδες έργα από έναν καλλιτέχνη, και τα έργα αυτά έχουν εξαντληθεί. Είτε στη διάρκεια της ζωής του είτε και λίγο μετά θάνατον. Τις περισσότερες περιπτώσεις πλαστογραφίας τις αντιλαμβάνομαι από το τίμημα της αγοράς τους».
«Είναι δυνατόν να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε;»
Νομικά, ωστόσο, η γκαλερί θα κατηγορηθεί για κάτι;
Σύμφωνα με τον κ. Οικονομόπουλο, «Πρόσφατα, ψηφίστηκε ένας νόμος στη Βουλή, η ισχύς του οποίου άρχισε στις 30 Ιανουαρίου του ’26 και ο οποίος είναι πράγματι αυστηρός, θα έλεγα αδυσώπητος. Διότι πλέον δεν τιμωρεί μόνο τη χρηματοοικονομική ζημία ενός έργου τέχνης. Δεν τιμωρεί δηλαδή την αγορά του έργου, όταν κάποιος χάσει τα χρήματά του. Τιμωρεί και την απλή έκθεση, διακίνηση, διάθεση, κατοχή, αποδοχή της κατοχής του έργου τέχνης. Δηλαδή ο κάτοχος πλέον, εκ μόνο του λόγου ότι κατέχει πλαστό έργο, και αυτός το κάνει με σκοπό παραπλάνησης, πλέον διώκεται».
»Πηγαίνει για πλημμέλημα και αν υπάρχουν επιβαρυντικές περιστάσεις, αν δηλαδή το κάνει κατ’ επάγγελμα, σε εμπορική κλίμακα, για κακούργημα. Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε 320 έργα, που σημαίνει ότι η πράξη έχει τελεστεί σε εμπορική κλίμακα. Τέλεσε το αδίκημα κατ’ επάγγελμα ή κατά συνήθεια και μάλιστα μέσα στο πλαίσιο της άσκησης του επαγγέλματός του. Διότι δεν πρέπει να λησμονείται ότι ο συγκεκριμένος είναι έμπορος. Είναι η δουλειά του. Πάρα πολλοί ισχυρίζονται ότι ο άνθρωπος αυτός τα είχε στα χέρια του και δεν γνώριζε. Είναι σαν να μου λέτε ότι πάτε σε ένα κοσμηματοπωλείο των Αθηνών, επιλέγετε και αγοράζετε ένα κόσμημα, ένα δαχτυλίδι, και τελικά αυτό είναι τσίγκος. Είναι δυνατόν να ισχυριστεί κάποιος ότι ο κοσμηματοπώλης δεν γνώριζε ότι είναι τσίγκος;».
Για το Ευαγγέλιο: «το Ευαγγέλιο είναι μνημείο. Και επομένως ως μνημείο υπάγεται στις διατάξεις του νόμου 4858 του ’21, και έχει ειδικό καθεστώς. Δεν είναι σύγχρονα έργα τέχνης όπως σας ανέφερα προηγουμένως. Είναι μνημείο και έχει ειδική προστασία εμπίπτει στο άρθρο 20 παράγραφος Β του νόμου περί πολιτιστικής κληρονομιάς. Είναι δηλαδή μνημείο και έχει ειδική προστασία. Η διαπίστωση ενός έργου τέχνης γίνεται από Ιστορικούς της Τέχνης με μία συγκεκριμένη μεθοδολογία. Δεν έχει καμία σχέση με τη διαπίστωση της πλαστότητας ενός νομίσματος. Η μεθοδολογία που ακολουθείται εκεί και ο κώδικας και το πρωτόκολλο είναι εντελώς διαφορετικό. Το έργο τέχνης έχει άλλο πρωτόκολλο. Γίνεται η ανίχνευσή του από Ιστορικό της Τέχνης, με ιστορική τεχνοτροπική ανάλυση, με σύγκριση με άλλα έργα, και με φυσικοχημική έρευνα πάνω σ’ αυτό. Εδώ τα συγκεκριμένα έργα ήταν εξόχως πλαστά».
