Πριν από λίγο περισσότερα από 83 χρόνια, ο πρόεδρος Φράνκλιν Ρούζβελτ χαρακτήρισε την επίθεση του Αυτοκρατορικού Ιαπωνικού Ναυτικού στο Περλ Χάρμπορ, στις 7 Δεκεμβρίου 1941, ως «μια ημερομηνία που θα μείνει στην ιστορία ως ντροπή», ζητώντας από το Κογκρέσο να κηρύξει πόλεμο.
Την Πέμπτη, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετέτρεψε το ιστορικό αυτό γεγονός σε αντικείμενο χιούμορ.
Ο Τραμπ στο πλαίσιο διμερούς συνάντησης με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, όταν Ιάπωνας δημοσιογράφος τον ρώτησε γιατί δεν ενημέρωσε βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ιαπωνία, πριν από την έναρξη της κοινής αμερικανοϊσραηλινής αεροπορικής επιχείρησης κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο πρόεδρος απάντησε αρχικά ότι οι ΗΠΑ «ενήργησαν πολύ δυναμικά» και «δεν ενημέρωσαν κανέναν γιατί ήθελαν το στοιχείο του αιφνιδιασμού».
Ωστόσο, η απάντησή του πήρε αμήχανη τροπή λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, όταν είπε: «Ποιος ξέρει καλύτερα από εκπλήξεις από την Ιαπωνία;»
Μετά από συγκρατημένα γέλια από Αμερικανούς αξιωματούχους που βρίσκονταν στην αίθουσα, στράφηκε προς την Τακαΐτσι — η οποία γεννήθηκε δύο δεκαετίες μετά την επίθεση — και της απηύθυνε μια ακόμη ερώτηση: «Γιατί δεν μου είπατε για το Περλ Χάρμπορ;» Η αίθουσα πάγωσε.
Λίγο αργότερα, ο Τραμπ επανήλθε στο αρχικό ερώτημα, λέγοντας ότι «μιλάμε για αιφνιδιασμό και αυτό κάναμε».
«Και χάρη σε αυτόν τον αιφνιδιασμό, καταστρέψαμε… πιθανότατα το 50%… και πολύ περισσότερο απ’ ό,τι περιμέναμε. Αν το ανακοινώναμε σε όλους, δεν θα υπήρχε αιφνιδιασμός», πρόσθεσε.
Η πιο φονική επίθεση σε αμερικανικό έδαφος
Η αιφνιδιαστική επίθεση στον αμερικανικό στόλο στον Ειρηνικό είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περισσότερων από 2.400 Αμερικανών στρατιωτικών και τον τραυματισμό σχεδόν 1.200 ακόμη. Από τις επιθέσεις με βόμβες και πυρά βυθίστηκαν τέσσερα αμερικανικά θωρηκτά και τέσσερα ακόμη υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
Ήταν η πιο φονική επίθεση σε αμερικανικό έδαφος μέχρι τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Επτά από τα πλοία που υπέστησαν ζημιές ανελκύστηκαν και επανήλθαν σε υπηρεσία, ενώ το USS Arizona παραμένει μέχρι σήμερα στο σημείο όπου βυθίστηκε, κάτω από την επιφάνεια του λιμανιού, μετά από έκρηξη σε αποθήκη πυρομαχικών.
Η επίθεση σημειώθηκε έπειτα από μήνες αποτυχημένων διαπραγματεύσεων μεταξύ Τόκιο και Ουάσινγκτον σχετικά με οικονομικές κυρώσεις που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Κίνα και η Ολλανδία, με στόχο να περιορίσουν τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ιαπωνίας.
Η Ιαπωνία κήρυξε πόλεμο στις ΗΠΑ την ίδια ημέρα, ωστόσο η επίσημη ανακοίνωση έφτασε στην Ουάσινγκτον μετά την επίθεση.
Το Περλ Χάρμπορ έδωσε στον Ρούζβελτ το πολιτικό έρεισμα για την είσοδο των ΗΠΑ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη Βουλή και τη Γερουσία να εγκρίνουν την κήρυξη πολέμου με συντριπτική πλειοψηφία.
Λιγότερο από τέσσερα χρόνια αργότερα, η Ιαπωνία αποδέχθηκε την «άνευ όρων παράδοση», μετά τη ρίψη των δύο πρώτων και μοναδικών έως σήμερα πυρηνικών σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι.
Η ιαπωνική κυβέρνηση δεν έχει ποτέ ζητήσει επίσημα συγγνώμη για την επίθεση, αν και ο πρώην πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε εξέφρασε «ειλικρινή και διαρκή συλλυπητήρια» το 2016, κατά την επίσκεψή του στο μνημείο του Περλ Χάρμπορ.
Ο Άμπε είχε τότε τονίσει ότι ΗΠΑ και Ιαπωνία «δεν πρέπει ποτέ ξανά να επαναλάβουν τη φρίκη του πολέμου».
