Κάθε μέρα, περίπου 80 δεξαμενόπλοια πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχονται συνήθως από τα στενά του Ορμούζ, τη στενή θαλάσσια οδό στα νότια παράλια του Ιράν, που μεταφέρει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και σημαντική ποσότητα φυσικού αερίου.
Προχθές, Δευτέρα, μόνο δύο δεξαμενόπλοια πετρελαίου και φυσικού αερίου φαίνεται να διέσχισαν τα στενά, σύμφωνα με ανάλυση της New York Times σχετικά με τη ναυτιλιακή δραστηριότητα από την Kpler, μια εταιρεία δεδομένων του κλάδου. Την Τρίτη, διέσχισε ένα δεξαμενόπλοιο.
«Είναι ένα de facto κλείσιμο», δήλωσε ο Νταν Πίκερινγκ, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της Pickering Energy Partners, μιας εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών με έδρα το Χιούστον. «Υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός πλοίων και στις δύο πλευρές των στενών, αλλά κανένα δεν είναι διατεθειμένο να τα διασχίσει».
Πηγή: The New York Times
Τα δεξαμενόπλοια αποφεύγουν τα Ορμούζ από την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν που ξεκίνησαν το Σάββατο. Μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να έχει ευρείες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, απειλώντας τον ενεργειακό εφοδιασμό χωρών σε όλο τον κόσμο και τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό.
Αύξηση των τιμών
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά 12% από την έναρξη των συγκρούσεων, με την τιμή να κυμαίνεται την Τρίτη γύρω στα 81 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί στην Ευρώπη και την Ασία.
Ένας ανώτερος Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος απείλησε αυτή την εβδομάδα να «βάλει φωτιά» σε όλα τα πλοία που διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ. Πλοία στην ευρύτερη περιοχή έχουν ήδη δεχτεί επιθέσεις. Αρκετές εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν επίσης πληγεί ή επηρεαστεί από βομβαρδισμούς στην περιοχή, αν και η ζημιά δεν φαίνεται αρχικά να είναι καταστροφική.
Σύμφωνα με τις αρχές, την Τρίτη ξέσπασε πυρκαγιά σε ένα σημαντικό ενεργειακό κέντρο στη Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, από τα συντρίμμια ενός καταρριφθέντος drone. Τη Δευτέρα, το Κατάρ σταμάτησε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, ή καυσίμου που έχει ψυχθεί ώστε να μπορεί να μεταφερθεί με πλοία, μετά από επιθέσεις στις εγκαταστάσεις του.
Η απότομη μείωση της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων μειώνει την προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου στις παγκόσμιες αγορές, ωθώντας προς τα πάνω τις τιμές και των δύο εμπορευμάτων. Και όσο περισσότερο τα πλοία παραμένουν μακριά από τα στενά του Ορμούζ, τόσο λιγότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο φτάνει στον κόσμο, κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις τιμές.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν σταματήσει τα δεξαμενόπλοιά τους για να προστατεύσουν το πλήρωμα και το φορτίο τους, αλλά και λόγω των ασφαλιστικών εταιρειών που χρεώνουν σημαντικά περισσότερα για την κάλυψη των πλοίων.
Η δήλωση Τραμπ
Την Τρίτη, ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι «εάν χρειαστεί», το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα αρχίσει να συνοδεύει τα δεξαμενόπλοια μέσω του στενού. Είπε επίσης ότι μια αμερικανική κυβερνητική υπηρεσία θα αρχίσει να προσφέρει «ασφάλιση πολιτικού κινδύνου» στις ναυτιλιακές εταιρείες της περιοχής.
Εκτός από τα δεξαμενόπλοια, άλλα μεγάλα πλοία διέρχονται τακτικά από τα στενά, όπως πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Υπό κανονικές συνθήκες, σχεδόν 160 πλοία πραγματοποιούν το ταξίδι κάθε μέρα.
Ορισμένα πλοία στην περιοχή απενεργοποιούν τις συσκευές που μεταδίδουν τη θέση τους, ενώ άλλα μεταδίδουν ψευδείς τοποθεσίες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πλήρη εικόνα της κυκλοφορίας στα στενά.
Το Shiva (ένα από τα δύο πετρελαιοφόρα που διέσχισαν τα στενά τη Δευτέρα) είναι ένα μικρό πετρελαιοφόρο που έχει επανειλημμένα παραποιήσει τη θέση του, σύμφωνα με το TankerTrackers.com, το οποίο παρακολουθεί τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου.
Σύμφωνα με την Kpler, υπάρχει υποψία ότι μεταφέρει πετρέλαιο από το Ιράν, το οποίο υπόκειται σε κυρώσεις.
Κρίσιμο πέρασμα για το 80% του πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ασίας
Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που συνήθως μεταφέρονται μέσω του στενού προέρχονται από μεγάλες χώρες παραγωγής όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και εξάγονται σε όλο τον κόσμο.
Το 2024, περισσότερο από το 80% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που μεταφέρθηκε μέσω των στενών του Ορμούζ προοριζόταν για την Ασία. Η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα ήταν οι κορυφαίοι εισαγωγείς, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ενέργειας.
Οι χώρες διαθέτουν αποθέματα ενέργειας που θα μπορούσαν να τις καλύψουν για τους επόμενους μήνες, αλλά η συνεχιζόμενη διακοπή της λειτουργίας του στενού θα μπορούσε να βλάψει τις οικονομίες τους.
Αρκετές μεγάλες διαταραχές έχουν αναστατώσει τις αλυσίδες εφοδιασμού τα τελευταία χρόνια, αλλά η ακινητοποίηση των δεξαμενόπλοιων στα στενά θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο.
