Δρομολογείται άμεσα η απόκτηση των φωτογραφικών τεκμήριων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών, στην Καισαριανή από το Υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, μετά την πρωινή ενημέρωση από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη για τη διεκδίκησή τους από τις ελληνικές αρχές.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η συνεδρίαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου, όπου θα εξεταστεί το ζήτημα του χαρακτηρισμού ή μη των φωτογραφικών τεκμηρίων ως μνημείου (θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944»). Η απόφαση αυτή αποτελεί το θεμέλιο για τη νομική διεκδίκηση και την απόκτησή τους από το ελληνικό κράτος.
Οι φωτογραφίες, που απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των εκτελεσμένων την Πρωτομαγιά του 1944, ανήκουν σε συλλέκτη με έδρα τη Γάνδη του Βελγίου, ειδικευμένο σε τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού. Εμφανίστηκαν στο eBay το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου προκαλώντας άμεση κινητοποίηση ως προς τη σημαντικότητά τους.
Εμπειρογνώμες του Υπουργείο Πολιτισμού στο Βέλγιο
Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη, όπως ενημερώνει το Υπουργείο Πολιτισμού. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό οι φωτογραφίες να είναι αυθεντικές, καθώς εντάσσονται στο ιστορικά τεκμηριωμένο φαινόμενο της διακίνησης φωτογραφικού υλικού που παρήχθη από στρατιώτες του Γ’ Ράιχ στις κατεχόμενες χώρες. Ανάλογα δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης λειτούργησαν μεταπολεμικά στο πλαίσιο οργανώσεων βετεράνων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον κύκλο του περιοδικού Wildente.
Εφόσον το ΚΣΝΜ προχωρήσει στον χαρακτηρισμό της συλλογής ως μνημείου και επιβεβαιωθεί η νόμιμη προέλευσή της, το Υπουργείο Πολιτισμού δηλώνει έτοιμο να δρομολογήσει άμεσα όλες τις απαραίτητες νομικές ενέργειες για την απόκτησή της, διασφαλίζοντας την επιστροφή των ιστορικών τεκμηρίων στη χώρα.
Η υπόθεση αποκτά ισχυρό συμβολικό, ιστορικό και πολιτισμικό φορτίο, καθώς οι εικόνες αυτές αποτελούν σπάνια και εξαιρετικά ευαίσθητα ντοκουμέντα ενός από τα πιο τραυματικά γεγονότα της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού
Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2026
ΥΠΠΟ: Δρομολογείται η απόκτηση των φωτογραφικών τεκμήριων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών, στην Καισαριανή
Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.
Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:
- Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
- Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.
Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.
