Ελένη, Ανδρομάχη, Κασσάνδρα: τρία μυθικά πρόσωπα που ενέπνευσαν το ομηρικό έπος και τις μεγάλες τραγωδίες·σε αυτές τις συναρπαστικές γυναικείες μορφές εστιάζει η μουσική παράσταση «Πεπρωμένον φυγείν… Ομηρικές ηρωίδες στις ιταλικές καντάτες του 17ου αιώνα», εμβαθύνοντας στις ιστορίες τους, εξερευνώντας τους ρόλους και αναδεικνύοντας τα βάσανά τους.
Διεθνώς καταξιωμένοι ερμηνευτές του μπαρόκ ερμηνεύουν πέντε ιταλικές καντάτες, τέσσερις από τις οποίες φέρουν την υπογραφή κορυφαίων συνθετών του 17ου αιώνα – Μπενεντέττο Μαρτσέλλο, Μάρκο Μαρατσόλι, Ρόκκο Τσιρούτι και Αλεσάντρο Στραντέλα. Οι καντάτες, με εξαίρεση αυτή του Mάρκο Μαρατσόλι, παρουσιάζονται σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση και είναι προϊόν μουσικολογικής έρευνας της τσεμπαλίστας Elisa Barbessi, η οποία επιμελήθηκε και την έκδοσή τους.
Η παράσταση αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της γυναικείας εμπειρίας ανά τους αιώνες αξιοποιώντας την προφήτισσα Κασσάνδρα ως κεντρικό πρόσωπο μιας πρωτότυπης αφήγησης για να δημιουργήσει έναν μοναδικό διάλογο μεταξύ της μουσικής και του μύθου: η μοίρα της Ελένης και της Ανδρομάχης μέσα από τη φωνή της Κασσάνδρας μάς φέρνει αντιμέτωπους με θέματα διαχρονικά και πάντοτε επίκαιρα, όπως η επιβίωση, η αναζήτηση της ταυτότητας και η αυτοπραγμάτωση.
Η Κασσάνδρα θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ώς ένα σχόλιο πάνω στη γυναικεία φωνή που ιστορικά αγνοείται ή υποτιμάται;
«Στην συγκεκριμένη εκδήλωση, η Κασσάνδρα έχει φωνή. Ή μάλλον δανείζει τη φωνή της, είτε ως σχόλιο πάνω σε όλα αυτά που συμβαίνουν, είτε ως ώθηση στις άλλες ηρωίδες, την Ελένη και την Ανδρομάχη», εξηγεί η Μάρθα Τομπουλίδου που ερμηνεύει την Κασσάνδρα, σκηνοθετεί και συνυπογράφει τη δραματουργία της παράστασης με την Ελίσα Μπαρμπέσι.
Η ηθοποιός και σκηνοθέτις ερμηνεύει στην παράσταση μαζί με την Μυρσίνη Μαργαρίτη, που είναι η φωνή της Ελένης και τη Μαίρη Έλεν Νέζη που είναι η φωνή της Ανδρομάχης.
Όπως εξηγεί η Μάρθα Τομπουλίδου: «Το “Πεπρωμένον φυγείν…” δεν είναι μια θεατρική παράσταση κι ως εκ τούτου δεν μπορεί να κριθεί με ανάλογα κριτήρια. Η Κασσάνδρα δεν αναπτύσσεται ως ρόλος στη σκηνή. Είναι η σύγχρονη φωνή μιας γυναίκας που βλέπει και αντιλαμβάνεται τα πράγματα πιο βαθειά απ’ τους άλλους και τους ωθεί να βρουν φωνή και να μιλήσουν. Η δική μας Κασσάνδρα δικαιώνεται γιατί η φωνή της, επιτέλους, εισακούεται. Και γίνεται η φωνή που αγκαλιάζει όλες τις άλλες.»
Υπάρχει πρόκληση για να μεταφερθεί η Κασσάνδρα από τον αρχαίο μύθο σε μια σύγχρονη ηρωίδα; «Η πρόκληση σ’ εμάς θα έλεγα πως είναι πώς συνομιλούν οι ηρωίδες μεταξύ τους. Η μεν Κασσάνδρα μιλάει μέσα απ’ την ποίηση ή την αρχαία τραγωδία, οι δε Ελένη και Ανδρομάχη με καντάτες. Όμως αποδεικνύεται πως ο διάλογος στη σκηνή είναι δυνατός μέσα από κάθε τέχνη», σημειώνει η Μάρθα Τομπουλίδου.
«Το θέμα της μοίρας, του πεπρωμένου, του γραμμένου είναι ένα θέμα πάνω στο οποίο έχουμε όλοι αναρωτηθεί. Αν υπάρχει, αν καθορίζει τη ζωή μας και πώς; Και πόσο οι άνθρωποι έχουμε την ελευθερία και την βούληση να ορίζουμε τις πράξεις και να γράφουμε εμείς “τη μοίρα” μας. Στην εκδήλωσή μας δεν δίνονται απαντήσεις. Κάθε ρόλος αφήνει το ερώτημα ανοιχτό. Οι θεατές ίσως στο τέλος της βραδιάς φύγουν λέγοντας “ναι, ίσως και να ήταν το πεπρωμένο της Ελένης να οδηγήσει έναν λαό στον αφανισμό”. “Μπορεί να ήταν θέλημα Θεών και η μοίρα της Ανδρομάχης να υπομείνει στωϊκά απώλειες συζύγου, παιδιού και αιχμαλωσία”. Τι να γίνεται άραγε με την δική μου τη ζωή;», λέει η σκηνοθέτις της παράστασης.
