Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδείξει ιδιαίτερη -επιλεκτική- επιείκεια. Κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της θητείας του, χορήγησε χάρη σε περίπου 1.600 άτομα κυρίως για τη συμμετοχή τους στην επίθεση της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο αριθμός αυτός μεταφράζεται ως έξι φορές περισσότερα από ό,τι κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του. Έχει επίσης χορηγήσει χάρη σε δεκάδες άτομα που καταδικάστηκαν για οικονομικά εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της χάριτος στον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της κρυπτογραφικής πλατφόρμας Binance Changpeng Zhao και της μετατροπής της ποινής του πρώην βουλευτή George Santos (R-N.Y.).
Η Ελίζαμπεθ Χολμς ζητά από τον Τραμπ μείωση της ποινής της
Η Ελίζαμπεθ Χολμς, ιδρύτρια της Theranos, είναι η τελευταία καταδικασμένη για ποινική απάτη που ζήτησε από τον Τραμπ να μειώσει την ποινή της (έχει καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης άνω των 11 ετών), σύμφωνα με αίτημα που υποβλήθηκε το 2025 στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Ο ιστότοπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ αναφέρει ότι η διασυρμένη πρώην διευθύνουσα σύμβουλος υπέβαλε αίτηση στον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την καταδίκη της για απάτη.
Το γραφείο του δικηγόρου χάριτος του Υπουργείου Δικαιοσύνης αναφέρει ότι η αίτηση μετατροπής της ποινής της, η οποία υποβλήθηκε πέρυσι, βρίσκεται σε εκκρεμότητα. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμα τοποθετηθεί επισήμως.
Photo Credits: AP Photo/Jeff Chiu, File
Η Ελίζαμπεθ Χολμς γνώρισε ραγδαία άνοδο στις αρχές της δεκαετίας του 2010 με την εταιρεία της Theranos, η οποία ισχυριζόταν ότι η ιατρική συσκευή της μπορούσε να ανιχνεύσει ασθένειες από μερικές σταγόνες αίματος και μάλιστα με πολύ χαμηλό κόστος.
Η εταιρεία συγκέντρωσε σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια από επενδυτές όπως ο Larry Ellison, η Betsy Devos και ο Rupert Murdoch, ενώ οι πρώην υπουργοί Εξωτερικών George Shultz και Henry Kissinger συμμετείχαν στο διοικητικό συμβούλιο.
Το ξεμπρόστιασμα της Ελίζαμπεθ Χολμς
Η πτώση της ξεκίνησε έπειτα από τη δημοσιογραφική έρευνα του John Carreyrou, η οποία δημοσιοεύτηκε το 2015 στην Wall Street Journal. «Στην ιστοσελίδα της Theranos Inc., η ιδρύτρια της εταιρείας Ελίζαμπεθ Χολμς κρατά ένα μικροσκοπικό φιαλίδιο για να δείξει πώς οι “πρωτοποριακές εξελίξεις της νεοσύστατης εταιρείας έχουν καταστήσει δυνατή την ταχεία επεξεργασία του πλήρους φάσματος εργαστηριακών εξετάσεων από μερικές σταγόνες αίματος”.
Η εταιρεία προσφέρει περισσότερες από 240 εξετάσεις, από χοληστερόλη έως καρκίνο. Ισχυρίζεται ότι η τεχνολογία της μπορεί να λειτουργήσει με ένα απλό τρύπημα στο δάχτυλο. Οι επενδυτές έχουν επενδύσει περισσότερα από 400 εκατομμύρια δολάρια στην Theranos, αποτιμώντας την σε 9 δισεκατομμύρια δολάρια και το μερίδιο πλειοψηφίας της σε περισσότερο από το μισό αυτού του ποσού. (…)
Ένας πρώην ανώτερος υπάλληλος αναφέρει ότι η Theranos χρησιμοποιούσε συστηματικά τη συσκευή, που ονομάστηκε Edison προς τιμήν του εφευρέτη, για μόνο 15 εξετάσεις τον Δεκέμβριο του 2014. Ορισμένοι υπάλληλοι ήταν επιφυλακτικοί ως προς την ακρίβεια της συσκευής.
Photo Credits: AP Photo/Michael Wyke
Σε μια καταγγελία προς τις ρυθμιστικές αρχές, ένας υπάλληλος της Theranos κατηγόρησε την εταιρεία ότι δεν ανέφερε τα αποτελέσματα των δοκιμών που έθεσαν υπό αμφισβήτηση την ακρίβεια του συστήματος Edison. Μια τέτοια παράλειψη θα μπορούσε να αποτελεί παραβίαση των ομοσπονδιακών κανόνων για τα εργαστήρια, ανέφερε ο πρώην υπάλληλος.
Η αρχή του τέλος για τη Theranos
Η Theranos επίσης δεν έχει αποκαλύψει δημοσίως ότι πραγματοποιεί τη συντριπτική πλειονότητα των εξετάσεών της με παραδοσιακές συσκευές που αγοράζει από εταιρείες όπως η Siemens AG.
Η εταιρεία με έδρα το Πάλο Άλτο της Καλιφόρνιας δηλώνει ότι συμμορφώνεται με όλους τους ισχύοντες ομοσπονδιακούς κανονισμούς για τα εργαστήρια και ότι δεν έχει υπερβάλει για τα επιτεύγματά της.
Αμφισβητεί ότι η συσκευή της μπορεί να πραγματοποιήσει μόνο 15 εξετάσεις, αρνείται να αποκαλύψει πόσες εξετάσεις πραγματοποιεί σήμερα και να απαντήσει σε ορισμένες ερωτήσεις σχετικά με τις εργαστηριακές της διαδικασίες, επικαλούμενη ”εμπορικά μυστικά”», αναφέρει μεταξύ άλλων το άρθρο της WSJ. Η αρχή του τέλους.
Μετά από έλεγχο από τις ρυθμιστικές αρχές, η Theranos άρχισε να αποσύρει τις εξετάσεις της και να ανακαλεί τις συσκευές της. Η Ελίζαμπεθ Χολμς παραιτήθηκε από τη θέση της διευθύνουσας συμβούλου τον Ιούνιο του 2018.
Η εταιρεία διαλύθηκε επισήμως λίγους μήνες αργότερα. Την ίδια χρονιά, η αμερικανική κυβέρνηση κατηγόρησε τη Χολμς και τον συνδιευθύνοντα σύμβουλο της Sunny Balwani για εξαπάτηση επενδυτών και ασθενών και για ψευδείς ισχυρισμούς σχετικά με την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας της εταιρείας.
Από λαμπρό αστέρι της Silicon Valley, πίσω από τα κάγκελα της φυλακής
Τον Μάιο του 2023 άρχισε να εκτίει ποινή 11 ετών σε ομοσπονδιακή φυλακή ελάχιστης ασφάλειας στο Τέξας, μετά την καταδίκη της. Η ποινή της μειώθηκε σε εννέα χρόνια λόγω καλής συμπεριφοράς. Τον Φεβρουάριο του 2025 έχασε την προσφυγή της σε ομοσπονδιακό εφετείο για την αναίρεση της καταδίκης της.
«Νομίζω ότι πολλοί νέοι άνθρωποι έχουν απίστευτες ιδέες και απίστευτες γνώσεις, αλλά μερικές φορές περιμένουν πολύ πριν αρχίσουν να κάνουν κάτι. Αυτό που έκανα ήταν ακριβώς να ξεκινήσω λίγο νωρίτερα», δήλωνε την περίοδο της αποθέωσης.
Το εγχείρημά της υποσχόταν έως και 70 εργαστηριακές εξετάσεις που θα μπορούσαν να γίνουν με μία σταγόνα αίματος σε λιγότερο χρόνο από ό,τι τα παραδοσιακά τεστ.
Το 2015 το περιοδικό Forbes την ανακήρυξε ως την πλουσιότερη αυτοδημιούργητη γυναίκα της Αμερικής με περιουσία που τότε ανερχόταν σε 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Δεν πέρασε ένας χρόνος και το όνομά της χάθηκε από τις λίστες του Forbes.
Photo Credits: REUTERS/Adrees Latif/File Photo
Η κίνηση συνοδεύτηκε από μια δήλωση ότι η εκτίμηση για τα καθαρά κέρδη της Χολμς είναι κοντά στο «τίποτα» και πως υπό το φως των πρόσφατων ερευνών και καταγγελιών κατά της εταιρείας, θα επανεξετάσει την περίπτωση των «9 δις» της.
Το περιοδικό, επικαλούμενο συνομιλίες με επενδυτές και αναλυτές, εκτιμά ότι η εταιρεία στην πραγματικότητα, αξίζει πολύ λιγότερο. Συγκεκριμένα 800 εκατομμύρια δολάρια, ποσό το οποίο εκπίπτει συνυπολογίζοντας την «αξία» της πνευματικής ιδιοκτησίας αλλά και τη χρηματοδότησή της, σύμφωνα με τον αναλυτή, Matthew Herper.
Το Forbes κατέληγε στο συμπέρασμα ότι από 50% των μετοχών της Ελίζαμπεθ Χολμς στην εταιρεία, δεν αφήνει τίποτα σε εκείνη μιας και σε περίπτωση αποτίμησης της περιουσίας της Theranos, οι επενδυτές που κατέχουν τις προνομιούχες μετοχές θα πρέπει να αποζημιωθούν πρώτοι.
Οι γονείς της και οι σπουδές στο Στάνφορντ
Το αφήγημα γύρω από τη Theranos εμπλουτίστηκε με προσωπικές αφηγήσεις ως μια προσπάθεια επίκλησης στο συναίσθημα
«Ο πατέρας μου δούλευε σε ομάδες που παρείχαν βοήθεια σε περιπτώσεις καταστροφών και έτσι μεγάλωσα σε ένα σπίτι που είχε φωτογραφίες όλων αυτών των μικρών παιδιών σε πραγματικά δύσκολες περιοχές του κόσμου. Ήμουν απολύτως πεπεισμένη ότι αυτό ήθελα να κάνω.
Στη συνέχεια, όταν άρχισα να συνειδητοποιώ ότι μια εταιρεία θα μπορούσε να είναι το όχημα για να υλοποιήσω τις αλλαγές που φανταζόμουνα, άρχισα να σκέφτομαι σχετικά με το τι θα μπορούσα να κάνω ώστε να βελτιώσω τις ζωές των ανθρώπων», έλεγε η ίδια στις συνεντεύξεις της.
Η Χολμς εγκατέλειψε το Στάνφορντ σε ηλικία 19 ετών για να επικεντρωθεί στο πρότζεκτ Theranos και πολύ γρήγορα οι τίτλοι των περιοδικών και την εφημερίδων μιλούσαν για το λαμπρό αστέρι της Silicon Valley.
Συμμετείχε σε εκδηλώσεις και φωτογραφιζόταν φορώντας συνήθως ένα μαύρο ζιβάγκο που αναπόφευκτα προκαλούσε συγκρίσεις με τον Στιβ Τζομπς.
Photo Credits: Greg Allen/Invision/AP
Αναλύσεις επί αναλύσεων κι ακόμα παραμένει ασαφές γιατί η Χολμς πήρε ένα τέτοιο ρίσκο με μια τεχνολογία που ήξερε ότι δεν λειτουργούσε.
Ο εφευρέτης και επιχειρηματίας Richard Fuisz υποθέτει ότι η Χολμς πρέπει να βρισκόταν υπό τεράστια πίεση για να πετύχει. Η οικογένειά του ζούσε για χρόνια δίπλα στο σπίτι της οικογένειάς της. Οι καλές σχέσεις τους διαταράχθηκαν ότι η Theranos τον μήνυσε για μια διαφορά σχετικά με ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 2011.
Οι γονείς της Χολμς πέρασαν μεγάλο μέρος της καριέρας τους ως γραφειοκράτες στο Καπιτώλιο, αλλά «ενδιαφέρονταν πολύ για το κύρος» και «ζούσαν για τις γνωριμίες», είπε στο BBC. Ο προ-προ-παππούς του πατέρα της ίδρυσε την Fleischmann’s Yeast, η οποία άλλαξε την αμερικανική βιομηχανία αρτοποιίας.
Σε ηλικία εννέα ετών, η νεαρή Ελίζαμπεθ έγραψε μια επιστολή στον πατέρα της δηλώνοντας ότι αυτό που «πραγματικά ήθελε από τη ζωή ήταν να ανακαλύψει κάτι νέο, κάτι που η ανθρωπότητα δεν γνώριζε ότι ήταν δυνατό να γίνει».
Όταν εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ το 2002 για να σπουδάσει χημική μηχανική, της ήρθε η ιδέα για ένα έμπλαστρο που θα μπορούσε να ανιχνεύει λοιμώξεις στον χρήστη και να απελευθερώνει αντιβιοτικά ανάλογα με τις ανάγκες.
«Φαινόταν λίγο περίεργο, αλλά δεν έφυγα με την εντύπωση ότι ήταν απάτη»
Η Phyllis Gardner, ειδική στην κλινική φαρμακολογία στο Στάνφορντ, θυμήθηκε ότι συζήτησε την ιδέα της Χολμς για το δερματικό έμπλαστρο και της είπε ότι «δεν θα λειτουργούσε».
«Με κοίταξε απλά με αδιαφορία», είπε ο Δρ Γκάρντνερ στο BBC. «Και φαινόταν απόλυτα σίγουρη για τη δική της ευφυΐα. Δεν ενδιαφερόταν για την εμπειρογνωμοσύνη μου και αυτό με αναστάτωσε».
«Ήξερα ότι είχε αυτή τη λαμπρή ιδέα και ότι είχε καταφέρει να πείσει όλους αυτούς τους επενδυτές και επιστήμονες», είπε ο Δρ Jeffrey Flier, πρώην πρύτανης της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, ο οποίος την συνάντησε για μεσημεριανό γεύμα το 2015.
Photo Credits: AP Photo/Jeff Chiu, File
«Ήταν βέβαιη, αλλά όταν της έκανα μερικές ερωτήσεις σχετικά με την τεχνολογία της, δεν φαινόταν να καταλαβαίνει», πρόσθεσε ο Δρ Flier, ο οποίος δεν αξιολόγησε ποτέ επίσημα την τεχνολογία της. «Φαινόταν λίγο περίεργο, αλλά δεν έφυγα με την εντύπωση ότι ήταν απάτη».
Κι όμως η Χολς αποδείχθηκε τεράστια απάτη. Οι εισαγγελείς δήλωσαν ότι παραπλάνησε εν γνώσει της τους ασθενείς σχετικά με τις εξετάσεις και «φούσκωσε» κατά πολύ τις επιδόσεις της εταιρείας στους χρηματοδότες της.
Οι δικηγόροι της είχαν δηλώσει ότι δεν θα έπρεπε να καταδικαστεί σε φυλάκιση, με το σκεπτικό ότι δεν αποτελεί κίνδυνο για την κοινωνία. Παρουσίασαν μαρτυρίες από περισσότερους από 130 ανθρώπους υπέρ της, μεταξύ των οποίων και ο γερουσιαστής Cory Booker.
Ωστόσο, οι εισαγγελείς υποστήριξαν ότι «τυφλώθηκε» από την φιλοδοξία της, η οποία «έθεσε και θα συνεχίσει να θέτει τους ανθρώπους σε κίνδυνο».
«Δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη», έγραψαν στα έγγραφα του δικαστηρίου. «Αντίθετα, επιμένει ότι η ίδια είναι το θύμα».
Με πληροφορίες από The Wall Street Journal, The Guardian, Fortune και BBC.
