Τον ρόλο της Ντέλσι Ροντρίγκες και του αδερφού της Χόρχε και τις μυστικές επαφές τους με τις ΗΠΑ πριν από την στρατιωτική επιχείρηση για την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία στην Βενεζουέλα και την μεταφορά του στη Νέα Υόρκη, αποκαλύπτει ρεπορτάζ του Guardian.
Σύμφωνα με αυτό η Ροντρίγκες, η οποία ορκίστηκε στις 5 Ιανουαρίου ως προσωρινή πρόεδρος, και ο αδελφός της Χόρχε, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, είχαν διαμηνύσει εκ των προτέρων, μέσω διαμεσολαβητών, σε αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Κατάρ ότι θα αποδέχονταν και θα διευκόλυναν την αποχώρηση του Μαδούρο. Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που συμμετείχαν σε διαβουλεύσεις υψηλού επιπέδου, οι διαβεβαιώσεις αυτές δόθηκαν μυστικά και πριν από τις εξελίξεις.
Από την αρχή του φθινοπώρου οι επαφές με την Ουάσινγκτον
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι επαφές ανάμεσα σε Αμερικανούς αξιωματούχους και τη Ροντρίγκες, τότε αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μαδούρο, ξεκίνησαν το φθινόπωρο και συνεχίστηκαν και μετά την κρίσιμη τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Μαδούρο στα τέλη Νοεμβρίου. Τον Δεκέμβριο, Αμερικανός που συμμετείχε στις συνομιλίες φέρεται να είπε ότι η Ροντρίγκες είχε καταστήσει σαφές στην Ουάσινγκτον πως ήταν έτοιμη να αναλάβει ρόλο. «Έστειλε το μήνυμα ότι ο Μαδούρο πρέπει να φύγει», ανέφερε η πηγή, ενώ άλλη συμπλήρωσε ότι είχε δηλώσει: «Θα αναλάβω το κόστος των συνεπειών».
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εμφανιζόταν αρχικά επιφυλακτικός στο ενδεχόμενο συνεργασίας με στελέχη του καθεστώτος Μαδούρο. Στη συνέχεια, όμως, φέρεται να κατέληξε ότι η ανάληψη της εξουσίας από τη Ροντρίγκες θα ήταν ο πιο ασφαλής δρόμος για να αποφευχθεί αποσταθεροποίηση και χάος.
Αποκάλυψη – βόμβα για το εσωτερικό της Βενεζουέλας
Πρόκειται για την πρώτη φορά που βλέπουν το φως της δημοσιότητας στοιχεία που κάνουν λόγο για συνεννόηση της Ροντρίγκες και του αδελφού της με την αμερικανική πλευρά. Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο η Miami Herald είχε αποκαλύψει, στο πλαίσιο των αποτυχημένων συνομιλιών μέσω Κατάρ, ότι η Ροντρίγκες είχε προτείνει να τεθεί επικεφαλής μεταβατικής κυβέρνησης σε περίπτωση παραίτησης του Μαδούρο.
Παράλληλα, το Reuters μετέδωσε την Κυριακή ότι και ο ισχυρός υπουργός Εσωτερικών της Βενεζουέλας, Ντιόσνταδο Καμπέγιο, ο οποίος ελέγχει την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας, είχε εμπλακεί σε επαφές με τις ΗΠΑ μήνες πριν από την αμερικανική επέμβαση.
«Δεν βοήθησε στην ανατροπή του Μαδούρο»
Όλες οι πηγές του Guardian επισημαίνουν ωστόσο μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η συμφωνία της Ντέλσι Ροντρίγκες δεν προέβλεπε ενεργή συμμετοχή στην ανατροπή του Μαδούρο. Η ίδια και η οικογένειά της είχαν δεσμευθεί ότι θα συνεργάζονταν με τις ΗΠΑ μόνο αφότου εκείνος θα είχε αποχωρήσει, όχι ότι θα συνέβαλλαν στην πτώση του.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι δεν επρόκειτο για εσωτερικό πραξικόπημα από τα αδέλφια Ροντρίγκες. Λίγες ώρες μετά την επιχείρηση, ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να επιβεβαιώνει ότι υπήρχε επικοινωνία, δηλώνοντας στη New York Post ότι η Ροντρίγκες «ήταν σύμφωνη» και ότι «είχαν μιλήσει πολλές φορές και καταλάβαινε».
Πέρα από τις παρασκηνιακές διεργασίες, υπήρχαν και επίσημοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και της κυβέρνησης Μαδούρο. Ο ίδιος ο Μαδούρο συναντήθηκε με τον Ρικ Γκρένελ, στενό συνεργάτη του Τραμπ, μόλις δέκα ημέρες μετά την ορκωμοσία του Αμερικανού προέδρου, με αντικείμενο την απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων.
Σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση των συνομιλιών, κορυφαία στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης συνέχισαν να διατηρούν τακτικές επίσημες επαφές με τη Ντέλσι και τον Χόρχε Ροντρίγκες, ακόμη και για πρακτικά ζητήματα, όπως ο συντονισμός πτήσεων επαναπατρισμού Βενεζουελάνων που απελαύνονταν από τις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, η Ντέλσι Ροντρίγκες διατηρεί στενότατες σχέσεις με το Κατάρ, βασικό σύμμαχο της Ουάσινγκτον. Όπως είχε γράψει η Miami Herald τον Οκτώβριο, είχε προτείνει τη συγκρότηση μεταβατικής κυβέρνησης υπό την ηγεσία της, εφόσον ο Μαδούρο δεχόταν να αποχωρήσει και να μεταβεί σε «ασφαλές καταφύγιο». Το σχέδιο τελικά ναυάγησε και η ίδια το διέψευσε δημόσια, ωστόσο στην Ουάσινγκτον άρχισε να επικρατεί η άποψη ότι δεν αποτελεί δογματική φυσιογνωμία.
Άτομα από το περιβάλλον της την περιγράφουν ως κοινωνική, με ευκολία στη δημιουργία προσωπικών σχέσεων, λάτρη της σαμπάνιας, με ιδιωτικό προπονητή πινγκ-πονγκ και συνήθεια να προκαλεί ξένους αξιωματούχους σε φιλικά παιχνίδια. Μέχρι τον Οκτώβριο, ακόμη και οι πιο σκληροπυρηνικοί επικριτές του Μαδούρο στις ΗΠΑ εμφανίζονταν διατεθειμένοι να συνεργαστούν μαζί της.
Ένας επιπλέον λόγος που τη θεωρούσαν χρήσιμη ήταν οι δεσμεύσεις της για συνεργασία με αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς και οι επαφές της με κύκλους της ενεργειακής βιομηχανίας στις ΗΠΑ. «Η Ντέλσι είναι η πιο πρόθυμη να δουλέψει με τις αμερικανικές πετρελαϊκές», ανέφερε σύμμαχός της.
Κεντρικός στόχος της Ουάσινγκτον ήταν η διατήρηση της σταθερότητας μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, υπό τον φόβο εμφυλίου και γενικευμένου χάους. «Το βασικό ήταν να μη διαλυθεί το κράτος», σημείωσε χαρακτηριστικά μία πηγή.
«Τον φοβόταν»
Στα τέλη του φθινοπώρου, η Ντέλσι και ο Χόρχε Ροντρίγκες άρχισαν να συνομιλούν με τις ΗΠΑ ερήμην του Μαδούρο. Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία Μαδούρο – Τραμπ τον Νοέμβριο, έγινε σαφές ότι ο Βενεζουελανός πρόεδρος δεν είχε πρόθεση να εγκαταλείψει την εξουσία. Οι ισορροπίες για τη Ροντρίγκες ήταν εξαιρετικά λεπτές. Όταν της έγινε η πρόταση, πηγές αναφέρουν ότι δίσταζε να τον «προδώσει», καθώς «τον φοβόταν».
Όταν οι αμερικανικές δυνάμεις εισήλθαν στο Καράκας στις αρχές Ιανουαρίου, η Ντέλσι Ροντρίγκες δεν εμφανίστηκε δημόσια. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι είχε μεταβεί στη Μόσχα, ωστόσο δύο πηγές επιμένουν ότι βρισκόταν στη Νήσο Μαργαρίτα, δημοφιλή τουριστικό προορισμό της Βενεζουέλας.
