Αυτό που συνέβη τις προηγούμενες μέρες ενώπιον του Εφετείου Αθηνών ίσως να αποτελεί το «μόνο δρόμο» για να απαλλαγούμε οριστικά από την ποινική διάσταση του σκανδάλου εκείνου το οποίο αφορά τις παράνομες «ευρωπαϊκές» επιδοτήσεις αγροτών από τον γνωστό πλέον σε όλους Ελληνικό Οργανισμό ΟΠΕΚΕΠΕ .
Και αν γίνει κάτι τέτοιο , τότε πιστεύω ότι θα συζητηθούν σοβαρά και σε βάθος και τα δομικά πρόβλήματα της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα (τα οποία σήμερα επισκιάζονται είτε από τις παράνομες καταλήψεις δρόμων εκ μέρους κάποιων ομάδων αγροτών , είτε από τις φαιδρές και «απολίτιστες» συζητήσεις οι οποίες έλαβαν χώρα ενώπιον της σχετικής εξεταστικής Επιτροπής στη Βουλή που είχε συγκροτηθεί για την υπόθεση αυτή).
Και τι ακριβώς συνέβη στο Εφετείο Αθηνών;
Επτά αγρότες οι οποίοι κατηγορούνταν για απάτη και άλλα αδικήματα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαπραγματευόμενοι με την Εισαγγελική αρχή, αποδέχθηκαν την ενοχή τους (δηλαδή ότι παράνομα είχαν επιδοτηθεί από τον ανωτέρω Ελληνικό Οργανισμό με «ευρωπαϊκό χρήμα»).
‘Έπειτα από αυτό επέστρεψαν όλα τα παράνομα χρήματα τα οποία είχαν λάβει ο καθένας (165.000 ευρώ) και το Δικαστήριο μετά τη σύνταξη «πρακτικού διαπραγμάτευσης» τους επέβαλε χαμηλές ποινές φυλάκισης από 2 έως 3 χρόνια με τριετή αναστολή (ενώ κανονικά , εάν δικάζονταν με την τακτική ποινική διαδικασία θα μπορούσαν να καταδικασθούν σε κάθειρξη έως και 10 χρόνια).
Και έτσι αποφεύχθηκε η ενεργοποίηση μιας χρονοβόρας ακροαματικής διαδικασίας με εντάσεις και αντιπαλότητες. Αυτό είναι το μεγάλο θετικό μέγεθος του θεσμού «της ποινικής διαπραγμάτευσης», όπως εισήχθη στην Ελλάδα ουσιαστικά το 2019 (άρθρο 303 ΚΠΔ).
Βεβαίως, στις Ηνωμένες Πολιτείες ο θεσμός αυτός (plea bargaining) είχε ενεργοποιηθεί από τον προηγούμενο αιώνα, όταν είχε γίνει κατανοητό από τις Εισαγγελικές αρχές της Νέας Υόρκης και της Βοστώνης ότι ήταν σχεδόν ανέφικτο με την αύξηση του πληθυσμού και των εγκλημάτων να απονέμουν γρήγορα την ποινική δικαιοσύνη (ώστε να μη δυσφορούν οι πολίτες με τις μεγάλες καθυστερήσεις κατά την εκδίκαση των αδικημάτων, Turner Plea Bargaining across Borders ) .
Ενόψει όλων αυτών πιστεύω ειλικρινά , ότι θα ήταν άκρως θετικό και οι άλλοι κατηγορούμενοι αγρότες για παράνομες επιδοτήσεις (αν θέλουν βεβαίως) να ακολουθήσουν το παραπάνω παράδειγμα , ώστε η όλη υπόθεση να «απεγκλωβιστεί» γρήγορα από την ποινική της διάσταση.
Και ελεύθερα πλέον να συζητηθούν σε βάθος τα προβλήματα της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα τα οποία είναι τα ίδια εδώ και πολλές δεκαετίες, αλλά ούτε οι εκάστοτε κυβερνήσεις, ούτε και μια υπολογίσιμη μερίδα των αγροτών θέλει πραγματικά να ανιχνεύσει.
Πολιτική διάσταση του προβλήματος
Σε κάθε περίπτωση η υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων «με ευρωπαϊκό χρήμα» είναι γνωστή εδώ και πολλά χρόνια.
Και έχει να κάνει με ένα καθετοποιημένο σύστημα διαφθοράς, όπου συμμετείχαν και συμμετέχουν και ανώτερα πολιτικά πρόσωπα (Υπουργοί) και μεσαία στελέχη του κρατικού μηχανισμού και πολλοί απλοί ψηφοφόροι του σημερινού κυβερνητικού κόμματος (και άλλων κομμάτων) των οποίων το αξιακό σύστημα δεν άλλαξε δυστυχώς καθόλου , ούτε μετα τα δύσκολα χρόνια της χρεοκοπίας της χώρας μας.
Όλοι αυτοί δεν θέλησαν να καταλάβουν ποτέ , αυτό το οποίο έλεγε ο Ζίγκμουντ Φρόιντ στο έργο του για την «Ερμηνεία των ονείρων» (μέσω της αναφοράς την οποία έκανε στο απόσπασμα του Ρωμαίου συγγραφέα Βιργιλίου , με άλλα λόγια Acheronda movebo).
Ti σήμαινε αυτό το απόσπασμα στο οποίο έκανε αναφορά ο Φρόιντ ;
Σήμαινε , ότι είναι απαραίτητο να ανατρέπουμε κάθε ημέρα τις διεφθαρμένες πρακτικές της ζωής μας (ή να αλλάζουμε τους εαυτούς μας)!
Ωστόσο, δεν νομίζω ότι είναι κανείς διατεθειμένος σήμερα να ακολουθήσει την ανωτέρω «υπαρξιακή σύσταση».
Ας μην ξεχνούμε άλλωστε ότι σε κάποιες περιπτώσεις – για να διογκωθούν οι επιδοτήσεις- είχαν γίνει σκανδαλωδώς αβάσιμες καταμετρήσεις κοπαδιών (σε τέτοιο σημείο μάλιστα, ώστε η Κρήτη να έχει 7.000.000 αιγοπρόβατα)!
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση ενδιαφέρεται μάλλον για να «κλείσει» εσπευσμένα αυτό το πρόβλημα (ενόψει των επερχόμενων εκλογών) και δεν επιθυμεί να συζητήσει σε βάθος τα πραγματικά προβλήματα της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα (όπως είναι η ύπαρξη μικρής έκτασης καλλιεργειών σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, η σοβαρή έλλειψη τεχνολογικής υποδομής, η έλλειψη ανταγωνιστικών καλλιεργειών, οι μικρές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων κλπ).
Το συμπέρασμα;
Το θετικό μέγεθος είναι ότι κάποιοι αγρότες ομολόγησαν οτι έλαβαν παράνομες επιδοτήσεις και αφέθηκαν ελεύθεροι (μετά την επιβολή μικρών ποινών).
Αν το παράδειγμα αυτό ακολουθήσουν και άλλοι αγρότες , τότε θα φύγει από το προσκήνιο η ποινική διάσταση της υπόθεσης των παράνομων ευρωπαϊκών ενισχύσεων και θα συζητηθούν στη δημόσια σφαίρα τα πραγματικά προβλήματα της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα.
Φοβάμαι όμως ότι δεν θα γίνει απολύτως τίποτα, οι αγρότες θα ικανοποιηθούν σε κάποια από τα αιτήματά τους και η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να αποφύγει το ζήτημα της διερεύνησης των ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών ορισμένων Υπουργών της.
Και του χρόνου θα συζητούμε πάλι το ίδιο πρόβλημα !
Και το ερώτημα είναι : μπορεί αυτή η χωρά να ακολουθεί συνεχώς αυτό το στρεβλό δρόμο ;
Υ.Γ Ποιος μπορεί να ξεχάσει άραγε τις επισημάνσεις που είχε κάνει πριν από πολύ καιρό για το ίδιο πρόβλημα ο αποθανών πρώην Υπουργός κ. Πάγκαλος σε στελέχη του τότε κυβερνητικού κόμματος τα οποία λάμβαναν επίσης παράνομες ευρωπαϊκές επιδοτήσεις ; Τέλος διαφωνώ πλήρως με την κουλτούρα της κατάληψης δημοσίων δρόμων , μια πρακτική η οποία είναι πολύ παλιά και συνιστά ταυτοχρόνως αξιόποινη πράξη (άρθρο 292 ΠΚ).
Καλφέλης Γρηγόρης, Καθηγητής Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ
