Σε κατάσταση αυξημένης έντασης αλλά και βαθιάς αβεβαιότητας παραμένει η Ουάσινγκτον, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καθυστερεί τη λήψη απόφασης για ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με πέντε αμερικανικές, ισραηλινές και αραβικές πηγές με γνώση των διεργασιών,όπως μεταδίδει το Axios, ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε εντατικές εσωτερικές διαβουλεύσεις αλλά και επαφές με συμμάχους, προκειμένου να αξιολογηθεί αν μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να πλήξει ουσιαστικά το καθεστώς της Τεχεράνης ή αν, αντίθετα, θα πυροδοτούσε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η στρατιωτική επιλογή παραμένει ξεκάθαρα «πάνω στο τραπέζι». Ωστόσο, η απόφαση του Τραμπ να κερδίσει χρόνο φέρνει στην επιφάνεια τις έντονες επιφυλάξεις που υπάρχουν τόσο εντός της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ για το ενδεχόμενο σφοδρής ιρανικής αντεπίθεσης.
Προετοιμασία χωρίς άμεσο χτύπημα
Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι εξετάζει και διπλωματικές διεξόδους, ο αμερικανικός στρατός κινείται σε ρυθμούς προετοιμασίας. Μονάδες εκκενώνονται από βάσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ ενισχύσεις μεταφέρονται στην περιοχή, σε μια σαφή ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον δεν αποκλείει καμία εξέλιξη. Παρά το γεγονός ότι ένα άμεσο πλήγμα δεν θεωρείται επικείμενο, αμερικανική πηγή σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «όλοι γνωρίζουν πως ο πρόεδρος κρατά το δάχτυλό του κοντά στο κουμπί».
Ισραηλινές επιφυλάξεις και το τηλεφώνημα Νετανιάχου
Ιδιαίτερο βάρος στις εξελίξεις έχει η στάση του Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επικοινώνησε με τον Τραμπ, ζητώντας του να καθυστερήσει οποιαδήποτε απόφαση, ώστε το Ισραήλ να έχει περισσότερο χρόνο να προετοιμαστεί για ενδεχόμενα αντίποινα από το Ιράν.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, πέρα από τον φόβο της ιρανικής απάντησης, υπάρχει και προβληματισμός για το κατά πόσο τα αμερικανικά πλήγματα – κυρίως σε στόχους των δυνάμεων ασφαλείας – θα ήταν αρκετά ισχυρά ώστε να αποσταθεροποιήσουν ουσιαστικά το καθεστώς.
Η πίεση των διαδηλώσεων και τα αντικρουόμενα μηνύματα
Το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης συνδέεται άμεσα με τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι θα προχωρήσει σε στρατιωτική επέμβαση εάν το καθεστώς συνεχίσει τη δολοφονία διαδηλωτών, φτάνοντας μάλιστα να απευθυνθεί δημόσια στον ιρανικό λαό με μηνύματα που καλούν σε κατάληψη κρατικών θεσμών.
Την ίδια στιγμή, οι πληροφορίες για την κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν παραμένουν συγκεχυμένες. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt υποστήριξε ότι εκατοντάδες προγραμματισμένες εκτελέσεις ανεστάλησαν έπειτα από πιέσεις του Τραμπ, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι υπήρχε τέτοιος σχεδιασμός. Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς έκλεισε για ώρες τον εναέριο χώρο της χώρας, φοβούμενο αμερικανική επίθεση.
Στρατηγική ασάφεια και κυρώσεις
Αναλυτές εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος της δημόσιας ρητορικής της Ουάσινγκτον αποσκοπεί στη δημιουργία στρατηγικής ασάφειας, με στόχο να κρατηθεί η Τεχεράνη σε διαρκή κατάσταση αβεβαιότητας. Οι αποφάσεις, σύμφωνα με πηγές, λαμβάνονται από έναν εξαιρετικά περιορισμένο κύκλο αξιωματούχων γύρω από τον πρόεδρο.
Παράλληλα με τη στρατιωτική πίεση, οι ΗΠΑ εντείνουν και τα οικονομικά μέτρα. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις σε κορυφαία στελέχη του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας και σε πρόσωπα του περιβάλλοντος του ανώτατου ηγέτη Ali Khamenei, σφίγγοντας ακόμη περισσότερο τον κλοιό γύρω από το καθεστώς.
Τι μένει να φανεί
Παρά τις πολεμικές προετοιμασίες, αμερικανικές πηγές επιμένουν ότι ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει τη διπλωματία, υπό τον όρο ότι θα υπάρξει σαφής δέσμευση από την ιρανική ηγεσία για μια ουσιαστική συμφωνία. Μέχρι τότε, το σκηνικό παραμένει ρευστό: οι επιλογές είναι ανοιχτές, οι τόνοι ανεβασμένοι και η Μέση Ανατολή βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο χείλος μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.
