Εντός της εβδομάδας – πιθανότατα την Τετάρτη – αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα το πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής που συγκροτήθηκε, υπό τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, Χρήστο Τσίτουρα, με τα αίτια πρόκλησης του πρωτοφανούς μπλακάουτ στο FIR Αθηνών το πρωί της Κυριακής 4 Ιανουαρίου.
Στο μεταξύ, οι καταγγελίες ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας και πιλότων για τα απαρχαιωμένα συστήματα στην αεροπορία, τα οποία χρήζουν εδώ και χρόνια αντικατάστασης και εκσυγχρονισμού, αυξάνουν.
Το «SMS των πιλότων» που δεν έχει η Ελλάδα – Πώς θα είχε σώσει το μπλακάουτ
Καταγγέλλουν, μάλιστα, ότι αν υπήρχε στην Ελλάδα – όπως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες – το σύστημα CPDLC (Controller Pilot Data Link Communications), το μπλακάουτ της Κυριακής θα ήταν πιο διαχειρίσιμο, καθώς θα ήταν δυνατή η επικοινωνία μεταξύ ελεγκτών – πιλότων με γραπτά μηνύματα. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, εξαιτίας της απουσίας του συγκεκριμένου συστήματος, η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Να σημειωθεί ότι το εν λόγω σύστημα συμπεριλαμβάνεται στο Σχέδιο Δράσης για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028.
«Για το γεγονός ότι δεν έχουμε δυνατότητα texting, δηλαδή το σύστημα CPDLC, έχουμε καταδικαστεί από το Δικαστήριο της ΕΕ. Σκεφθείτε πόσο θα βοηθούσε τη διαχείριση αν μπορούσε ο ελεγκτής να στείλει στον πιλότο ότι πρέπει να πάει, για παράδειγμα, σε μια άλλη συχνότητα γειτονικού FIR ή να κατέβει, κ.ο.κ.», δηλώνει στο ΒΗΜΑ η Όλγα Τόκη, Β’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος.
Όπως εξηγεί πιλότος μεγάλης αεροπορικής εταιρείας, το CPDLC δεν υποκαθιστά αλλά συμπληρώνει τη φωνητική επικοινωνία. «Επειδή σε παγκόσμιο επίπεδο οι πτήσεις είναι πολλές και υπάρχει μεγάλος φόρτος στις συχνότητες, οι πιλότοι για να επικοινωνήσουν με τους ελεγκτές κάνουν ότι και οι νεολαίοι: texting. Δηλαδή, γίνεται και ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ ελεγκτή και πληρώματος αεροπλάνου. Το σύστημα CPDLS λειτουργεί εδώ και καιρό σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ελλάδα ακόμη όχι. Παίρνουμε συνεχώς παρατάσεις».
Το CPDLC με απλά λόγια
Το CPDLC είναι ένα σύστημα που επιτρέπει στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και στους πιλότους να επικοινωνούν με γραπτά μηνύματα, αντί να μιλάνε μόνο με ασύρματο. Σκεφθείτε το σαν SMS για αεροπλάνα και πύργους ελέγχου.
Πώς χρησιμοποιείται στην πράξη:
– Ο ελεγκτής στέλνει γραπτή εντολή (π.χ. «ανέβα στο FL350»).
– Ο πιλότος τη διαβάζει στην οθόνη.
– Ο πιλότος απαντά με ένα κουμπί (WILCO = θα εκτελεστεί, UNABLE = δεν γίνεται). – Αν χρειάζεται, η εντολή περνά αυτόματα στο σύστημα πτήσης του αεροσκάφους.
Το σύστημα εφαρμόζεται για να:
– Μειώνει τον συνωστισμό στις συχνότητες.
– Αποφεύγονται τα λάθη από κακή ακρόαση.
– Είναι ξεκάθαρες και καταγεγραμμένες οι εντολές.
– Κάνει τις πτήσεις πιο ομαλές και ασφαλείς.
Το σύστημα CPDLC χρησιμοποιείται κυρίως σε μεγάλα ύψη (en-route), μακρινές ή ωκεάνιες πτήσεις, και όχι συνήθως κοντά σε αεροδρόμια (Πύργος Ελέγχου – απογείωση ή προσγείωση).
Ερώτηση στην Κομισιόν
Ερώτηση στην Κομισιόν, με τη μορφή του κατεπείγοντος, για το κρίσιμο ζήτημα του μπλακάουτ στον ελληνικό εναέριο χώρο, κατέθεσε χθες, Δευτέρα (12/1), η ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Έλενα Κουντουρά.
Δεδομένου ότι οκτώ ημέρες μετά το συμβάν, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί η αιτία που το προκάλεσε, πώς αποκαταστάθηκε, και ούτε παρέχονται εγγυήσεις ότι δεν θα ξανασυμβεί, η ευρωβουλευτής ζητά από την Κομισιόν να τοποθετηθεί:
- Αν έχει ζητήσει επίσημη ενημέρωση από τις ελληνικές Αρχές σχετικά με τις συνθήκες και τον αντίκτυπό του περιστατικού στην ασφάλεια πτήσεων.
– Αν τηρήθηκαν οι απαιτήσεις που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και διέπουν τις επικοινωνίες σε πτήση, όπως και ειδικότερα για τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας όσον αφορά τη διαθεσιμότητα, την εφεδρικότητα και την επιχειρησιακή συνέχεια με βάση τον Εκτελεστικό Κανονισμό 2017/3733.
- Αν το περιστατικό δηλώθηκε, αξιολογήθηκε και αντιμετωπίζεται σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί διερεύνησης συμβάντων Πολιτικής Αεροπορίας.
Η κυρία Κουντουρά ζητεί επίσης από την Κομισιόν να απαντήσει εάν προτίθεται να παράσχει επιχειρησιακή, τεχνική και κανονιστική συνδρομή στις ελληνικές Αρχές και τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ (Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών), προκειμένου να διαπιστωθούν τα αίτια και η επάρκεια των υφιστάμενων συστημάτων, να διασφαλιστεί πλήρης συμμόρφωση με το ενωσιακό πλαίσιο, και να αποτραπούν παρόμοια συμβάντα στο μέλλον.
Η σχετική δυνατότητα υπάρχει, όπως τονίζει η Έλενα Κουντουρά, μέσα από τη συνδρομή τεχνικών κλιμακίων από τη Γενική Διεύθυνση Κινητικότητας και Μεταφορών της Κομισιόν DG MOVE, τον Ευρωπαϊκό Διακυβερνητικό Οργανισμό για τη Διαχείριση της Εναέριας Κυκλοφορίας στην Ευρώπη ΕUROCONTROL, τον Οργανισμό της ΕΕ για την Αεροπορική Ασφάλεια EASA και την κοινή επιχείρηση SESAR για την επίσπευση της σύστασης του Ψηφιακού Ευρωπαϊκού Ουρανού.
