Μοιάζει απίστευτο, µα είναι αληθινό. Η Αµερική, η οικονοµική και όχι µόνον υπερδύναµη που µε τη φούσκα των τοξικών subprime δανείων «άνοιξε τον λάκκο» της παγκόσµιας κρίσης, οδηγώντας έµµεσα ή άµεσα σε διάφορα στάδια ύφεσης ή/και χρεοκοπίας µια µακρά σειρά εθνικών οικονοµιών, κινδυνεύει τώρα να πληρωθεί µε το ίδιο νόµισµα, κηρύσσοντας… στάση πληρωµών!
Και µόνο το ενδεχόµενο να µην τα βρουν τα δύο κόµµατα εξουσίας στο καυτό θέµα της οροφής του χρέους προκαλεί τρόµο: ιδίως µετά τη θυελλώδη συνάντηση ∆ηµοκρατικών και Ρεπουµπλικανών, την Τετάρτη, την οποία διέκοψε απότοµα ο Μπαράκ Οµπάµα φωνάζοντας:
« Αρκετά, ως εδώ! Εφτασα στα όριά µου. Μπορεί αυτό να βλάψει την προεδρία µου, αλλά δεν πρόκειται να υποχωρήσω »!Η επεισοδιακή αυτή σύσκεψη έγινε αµέσως πρώτο θέµα στα µεγάλα ΜΜΕ σε όλο τον κόσµο, που κάνουν πλέον ανοιχτά λόγο για «αδιέξοδο» και για αδυναµία εξεύρεσης συναινετικής λύσης στο πρόβληµα του «πλαφόν» δανεισµού. Και αµέσως τα «κοράκια» των αγορών, όπως ο οίκος αξιολόγησης Moody ’s, ανακοίνωσαν ότι « θα εξετάσουν εντός των προσεχών εβδοµάδων » την υποβάθµιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των ΗΠΑ… Βρήκαν και την πιθανότερη ηµεροµηνία έναρξης του χρεοστασίου: το αµερικανικό ∆ηµόσιο θα στερέψει, λένε, από ρευστό στις 2 Αυγούστου! Σπέρνοντας πανικό στον πλανήτη, ξανά _ τέσσερα χρόνια µετά τη Lehman Brothers… Πόσες πιθανότητες υπάρχουν να δικαιωθούν οι Κασσάνδρες; Μάλλον λιγοστές.
Η αλήθεια είναι πως αποµένει µια εβδοµάδα διαβουλεύσεων, ώστε η όποια τελική συµφωνία τους να µπορεί να γίνει νόµος του κράτους πριν από τις 2 του Αυγούστου 2011. Και οι γνώστες της αµερικανικής κοινοβουλευτικής ιστορίας ξέρουν ότι στο τέλος οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να «αυτοκτονήσουν» – ακόµη και αν χρειαστεί να κορυφωθεί το σασπένς µε µια προσωρινή καθυστέρηση πληρωµών (µισθών, συντάξεων, αλλά και κρατικών χρεογράφων που «ωριµζουν») ώστε να «συρθεί» ο «καλός» Οµπάµα και να προσυπογράψει τις πολυετείς περικοπές δηµοσίων δαπανών που απαιτούν οι «σκληροί» Ρεπουµπλικανοί για να ξεµπλοκάρουν τον νέο δανεισµό.
Το έργο άλλωστε έχει ξαναπαιχτεί το 1995, έναν χρόνο πριν από τις εκλογές στις οποίες τελικά επανεξελέγη ο Μπιλ Κλίντον: τότε µάλιστα το δηµόσιο ταµείο «κατέβασε τα ρολά» για µερικές ηµέρες, πρώτα τον Νοέµβριο του ’95 και µετά για είκοσι περίπου ηµέρες, την περίοδο των γιορτών.
Οι Ρεπουµπλικανοί δεν είναι απλώς σκληροί στους όρους τους – είναι… Ταλιµπάν, « αδιάλλακτοι εξτρεµιστές », όπως τους βάπτισε ο νοµπελίστας Πολ Κρούγκµαν . Ζητούν από τον Οµπάµα να περικόψει κοινωνικές δαπάνες που αφορούν την ασφάλιση, την υγειονοµική περίθαλψη, την εκπαίδευση, τα επιδόµατα ανεργίας και απορίας – µέτρα που θα πλήξουν την ήδη χειµαζόµενη µεσαία τάξη των ΗΠΑ. Με πολιτικό στόχο βέβαια – πέρα από την ανοιχτά ολιγαρχική, στο οικονοµικό πεδίο, ατζέντα τους, µε χαρακτηριστικό παράδειγµα την άρνησή τους να καταργηθούν οι φόρο-απαλλαγές Μπους υπέρ των πλουσιότερων Αµερικανών – να µειώσουν ακόµη περισσότερο τις πιθανότητες επανεκλογής του τον Νοέµβριο του 2012.
Πιθανότητες που έτσι κι αλλιώς έχει φροντίσει ο ίδιος ο αµερικανός πρόεδρος να περιορίσει, λόγω της οικονοµικής κυρίως πολιτικής του: η αναιµική «ανάκαµψη» για τους λίγους και η παρατεταµένα υψηλή ανεργία για τους (νεο-)πτωχούς είναι ένα πικρό κοκτέιλ για εκατοµµύρια Αµερικανούς που πίστεψαν στο «Yes, we can» του Οµπάµα αλλά έχουν πλέον αποξενωθεί πλήρως. Το γεγονός ότι κάπου 45 εκατοµµύρια Αµερικανοί, ένας στους έξι, επιζούν χάρη σε κουπόνια σίτισης τα λέει όλα – χώρια τα εκατοµµύρια των κατασχεµένων από τις τράπεζες κατοικιών.
Πολλοί αναλυτές αµφισβητούν µάλιστα ευθέως την αξιοπιστία του Οµπάµα και τον κατηγορούν για «κακό θέατρο»: ο Κρούγκµαν µάλιστα, που υπήρξε αρχικά µέγας υποστηρικτής τού πρώτου αφροαµερικανού προέδρου και αρέσκεται ιδιαίτερα να… µαστιγώνει τις «οικονοµικές σοφιστείες» των Ρεπουµπλικανών, έφτασε στο σηµείο σε πρόσφατο άρθρο του να ζητήσει από τους ∆ηµοκρατικούς βουλευτές να µην ψηφίσουν « ένα «ντιλ» για το χρέος, το οποίο όµως αντανακλά συντηρητικές ιδεολογίες και προτεραιότητες ». « Οι άνθρωποι γύρω από τον κ. Οµπάµα σίγουρα θα υποστηρίξουν πως τα άλλα µέλη του κόµµατος θα πρέπει να τον εµπιστευτούν, και ότι όποια και να ’ναι η τελική συµφωνία, θα είναι η καλύτερη δυνατή. Οµως είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς γιατί ένας πρόεδρος που κάνει ό,τι µπορεί για να αναπαράγει τη ρητορική των Ρεπουµπλικανών και υιοθετεί λανθασµένες συντηρητικές απόψεις, να αξίζει αυτού του είδους την εµπιστοσύνη » έγραψε στους «New York Times».
Σ το τέλος τα κόµµατα θα τα βρούνε όπως τα έχουν βρει… 74 φορές για το ίδιο θέµα από το 1962 ως σήµερα, προβλέπει ο Πολ Κρούγκµαν (φωτογραφία). Αυτή τη στιγµή το όριο δανεισµού βρίσκεται στα 14,3 τρισεκατοµµύρια δολάρια. Για να φτάσει όµως εκεί προηγήθηκαν 10 αυξήσεις του πλαφόν την τελευταία δεκαετία, που το τριπλασίασαν σχεδόν από τα 5,6 τρισ. δολάρια που ήταν το 2000…
Ας είναι καλά οι δανειστές, που συνεχίζουν να λαδώνουν την αµερικανική µηχανή η Κίνα, που έχει ρίξει 1,3 τρισ. στη µηχανή του αµερικανικού χρέους, η Ιαπωνία µε άλλο ένα τρισ. και φυσικά τα κράτη-πελάτες του Περσικού Κόλπου. Μόνο το πρώτο εξάµηνο του έτους η ισχυρότερη δύναµη του κόσµου δανείστηκε 1,6 τρισ. και µάλιστα τη στιγµή που τυπώνει δολάρια σαν τρελή. Ποιος θα πληρώσει όµως αυτή τη λυπητερή; Οι αµερικανοί φορολογούµενοι, τα χρήµατα των οποίων δεν ξοδεύονται µόνον σε µακρινούς πολέµους, αλλά ως γνωστόν προσφέρθηκαν ως εγγυήσεις και ενέσεις ρευστότητας για να σωθούν οι ένοχοι της κρίσης… τραπεζίτες
Ι διαίτερα απαισιόδοξη για το οικονοµικό µέλλον της εµφανίζεται η αµερικανική κοινή γνώµη: σύµφωνα µε δηµοσκόπηση του ινστιτούτου IPSOS για λογαριασµό του πρακτορείου Reuters, οι Αµερικανοί που εκτιµούν ότι «οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται στον σωστό δρόµο» αυξήθηκαν στο 63%, έναντι 60% τον Ιούνιο.
Κυρίαρχος παράγοντας αυτής της συσσωρευµένης ανασφάλειας και του πεσιµισµού είναι βέβαια η ανεργία, αλλά και η πολιτική «παράλυση» στην Ουάσιγκτον, που µειώνει δραµατικά τις προσδοκίες ότι η αµερικανική οικονοµία θα ανακάµψει γρήγορα. Ο πρόεδρος Οµπάµα πάντως δεν κρίνεται ως ο κύριος υπεύθυνος για όλη αυτή την κατάσταση, καθώς η δηµοτικότητά του έπεσε µόλις µία µονάδα, στο 49% από 50% τον Ιούνιο.
Ανήσυχη είναι όµως και η Κίνα: µετά το «καµπανάκι» υποτίµησης του οίκου Moody’s, στο θέµα παρενέβη και η Κίνα, προτρέποντας τις ΗΠΑ να λάβουν µέτρα για την προστασία των συµφερόντων των επενδυτών και την υιοθέτηση µιας «πιο υπεύθυνης πολιτικής»! Παράλληλα, ο κινεζικός οίκος αξιολόγησης Dagong ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόµενο να υποβαθµίσει την εκτίµησή του για την πιστοληπτική ικανότητα των ΗΠΑ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
