Πρόσθετα μέτρα 6,4 δισ. ευρώ σε βάρος μισθωτών, συνταξιούχων, ιδιοκτητών αυτοκινήτων και ακινήτων προβλέπει για το 2011 το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο που εγκρίθηκε χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Τα μέτρα στοχεύουν τόσο στη μείωση των δαπανών όσο και στην αύξηση των εσόδων. Ωστόσο μόνο ανώδυνα δεν θα μπορούσε να τα χαρακτηρίσει κανείς καθώς για μία ακόμη φορά το υπουργείο Οικονομικών επιβαρύνει κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους τόσο του Δημόσιου όσο και του Ιδιωτικού τομέα για να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο επίπεδο του 7,5% του ΑΕΠ. Μάλιστα από τα 6,4 δισ. ευρώ «παρεμβάσεις» – όπως έχουν βαφτιστεί τα νέα μέτρα από την κυβέρνηση – τα 1,6 δισ. ευρώ δεν διευκρινίζονται και υπάρχει απλώς αναφορά ότι «απαιτείται να εξειδικευτούν».
Σε αυτά αναμένεται να περιληφθούν η μείωση του αφορολογήτου ορίου στα 6.000 ευρώ ή 8.000 ευρώ, η επιβολή έκτακτης εισφοράς σε υψηλά εισοδήματα και τη μεγάλη Ακίνητη περιουσία, οι προτεινόμενες αλλαγές στη φορολογική κλίμακα και στο καθεστώς έκπτωσης δαπανών με αποδείξεις και μία σειρά άλλα μέτρα που θα τα μάθουμε στην πορεία.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τόσο ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου όσο και άλλα στελέχη του υπουργείου του μέχρι και πριν λίγες ημέρες δεσμεύονταν δημόσια ότι «δεν πρόκειται να υπάρξει καμία αύξηση στους συντελεστές ΦΠΑ». Ούτε μετάταξη από το συντελεστή ΦΠΑ 13% στο 23% προϊόντων και υπηρεσιών που αφορούν κυρίως είδη πρώτης ανάγκης, τρόφιμα, ΔΕΗ, φυσικό αέριο κτλ. Ωστόσο, στη σελίδα 23 της παρουσίασης του νέου μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου υπάρχει σαφής αναφορά για μετάταξη προϊόντων από το 13% στο 23%.
Στα νέα μέτρα περιλαμβάνεται επίσης η αύξηση φορολογίας σε σκάφη, πισίνες, πολυτελή οχήματα, ακριβά ακίνητα, αξιολόγηση και μείωση φορολογικών εξαιρέσεων και απαλλαγών.
Ψαλίδι στις φοροαπαλλαγές
Σε ό,τι αφορά τις φοροαπαλλαγές το βέβαιο είναι ότι θα μπουν εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια ώστε κάποιος να συνεχίσει να έχει φοροαπαλλαγές, ενώ είναι πολύ πιθανό ορισμένες από αυτές να καταργηθούν εντελώς. Ανεξάρτητα δηλαδή το εισόδημα ή την περιουσία του φορολογούμενου.
Το σημαντικό είναι ότι οι αλλαγές στις φοροαπαλλαγές θα έχουν επίπτωση στα εφετινά εισοδήματα που θα δηλωθούν στην εφορία το 2012. Ωστόσο το μέτρο αυτό αναμένεται να επιφέρει σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις σε χιλιάδες φορολογούμενους που μέχρι σήμερα απολαμβάνουν τις εκπτώσεις από μία σειρά δαπανών που αναγνωρίζει η εφορία.
Τις δαπάνες αυτές θα συνεχίσει να αναγνωρίζει η εφορία με αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια τα οποία θα καθορίζονται ανάλογα την οικογενειακή κατάσταση του φορολογούμενου. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το ατομικό εισόδημα πάνω από το οποίο δεν θα αναγνωρίζονται οι προς έκπτωση δαπάνες θα διαμορφωθεί περίπου στα 30.000 ευρώ και το οικογενειακό στα 60.000 ευρώ.
Μάλιστα υπάρχει εισήγηση το όριο πάνω από το οποίο να μην αναγνωρίζονται δαπάνες να αυξάνεται περαιτέρω στην περίπτωση που η οικογένεια προστατεύει πάνω από 1 τέκνο. Επίσης, είναι πιθανόν αν δεν βγαίνουν τα έσοδα κάποιες δαπάνες που σήμερα εκπίπτουν από το φόρο όπως για παράδειγμα τα ασφάλιστρα ζωής ή οι τόκοι στεγαστικών δανείων να καταργηθούν εντελώς.
Σε ό,τι αφορά το περιουσιακό κριτήρια δύο είναι τα επικρατέστερα σενάρια. Το πρώτο έχει να κάνει με το αφορολόγητο όριο της Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας. Σήμερα διαμορφώνεται σε 400.000 ευρώ ανά φορολογούμενο και μία από τις εισηγήσεις είναι να καταργηθούν ή να περιοριστούν οι φοροαπαλλαγές σε όσους έχουν ατομική ακίνητη περιουσία κάτω από 250.000 ή 300.000 ευρώ, δηλαδή πολύ κάτω από το σημερινό αφορολόγητο όριο Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (πρώην ΦΜΑΠ).
Το δεύτερο σενάριο έχει να κάνει με την περιουσιακή κατάσταση του συνόλου της οικογένειας. Αν γίνει δεκτή αυτή η πρόταση τότε το όριο πάνω από το οποίο δεν θα χορηγείται καμία φοροαπαλλαγή αναμένεται να κυμανθεί περί τα 500.000 ή 600.000 ευρώ αντικειμενική αξία ακινήτων. Τόσο το εισοδηματικό όσο και το περιουσιακό κριτήρια θα λαμβάνονται υπόψη συνδυαστικά. Δηλαδή όποιο από τα δύο κριτήρια δεν καλύπτει ο φορολογούμενος θα χάνει τις φοροαπαλλαγές.
Και άλλα φορολογικά μέτρα
Στο φορολογικό νομοσχέδιο που ετοιμάζεται από το υπουργείο Οικονομικών θα περιληφθούν διατάξεις όπου θα αλλάξει η δομή του φόρου στα καπνικά προϊόντα, θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα αναψυκτικά από εφέτος και όχι από το 2012 όπως αρχικώς είχε προγραμματιστεί, ενώ Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά και στο φυσικό αέριο επιβαρύνοντας χιλιάδες νοικοκυριά που το χρησιμοποιούν.
Μεγάλες αυξήσεις, της τάξεως του 20%, ετοιμάζονται και στα τέλη κυκλοφορίας, ενώ μένει να διευκρινιστεί πως θα φορολογηθούν τα αυθαίρετα.
Τέλος, υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση της φορολογίας στα σκάφη αναψυχής, τα πολυτελή οχήματα και τα ακριβά ακίνητα.
Πόσο παραπάνω θα επιβαρυνθούν οι φορολογούμενοι εφόσον καταργηθούν οι φοροαπαλλαγές
Παράδειγμα 1ο. Κατάργηση έκπτωσης τόκων Α΄κατοικίας
Εγγαμος με 1 παιδί
– Εχει πάρει στεγαστικό δάνειο 150.000 €
– Πληρώνει μηνιαία δόση 1.000 €
– Τόκοι που καταβλήθηκαν πέρυσι: 8.000 €
– Με βάση τα ισχύοντα: Θα έχει μείωση φόρου 1.600 ευρω
– Αν καταργηθεί η φοροαπαλλαγή: Πρόσθετη φορολογία 1.600 ευρώ
