Ξεχαρβαλωμένα παγκάκια και μπάζα από παραπετάσματα σε αποσύνθεση δίπλα στο μνημείο. Σπασμένα τζάμια που επιτρέπουν μια κλεφτή ματιά στο εσωτερικό της κουζίνας του πάλαι ποτέ καφενείου, όπου οι πάγκοι στέκουν σκονισμένοι και μισοδιαλυμένοι. Στη μια πλευρά του υποστέγου, κουβέρτες στοιβαγμένες και καλυμμένες από ένα πλαστικό που φέρει το σήμα του Δήμου Αθηναίων, ενώ σε μια εσοχή παραπλεύρως τα υπολείμματα μιας… μπουγάδας (κάλτσες, εσώρουχα και μπλουζάκια) έχουν απλωθεί για να στεγνώσουν.
Ολα μαρτυρούν ότι το αναπαυτήριο που σχεδίασε το 1954 ο παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης και το οποίο το 1996 κηρύχθηκε μνημείο προστατευόμενο από την UΝΕSCΟ, κατοικείται σήμερα από αστέγους. Ελλείψει των αναγκαίων εργασιών επισκευής και συντήρησης, το αναπαυτήριο- ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της σύγχρονης αρχιτεκτονικής, το οποίο ο δημιουργός του οραματίστηκε να λειτουργήσει ως λιτό παραδοσιακό καφενείο στον ιστορικό λόφο του Φιλοπάππου- κινδυνεύει να κατεδαφιστεί!
«Από το 2005, όταν το καφενείο έκλεισε οριστικά, έχουμε ζητήσει με αναρίθμητα διαβήματα προς το υπουργείο Πολιτισμού να αναλάβει τη συντήρηση του μνημείου, αλλά δεν έχει ληφθεί κανένα απολύτως μέτρο. Τα ξύλινα δοκάρια έχουν φουσκώσει από την υγρασία και κινδυνεύουν από το σαράκι, τα πέτρινα τμήματα έχουν φθαρεί, ενώ οι προσκεκλημένοι των βαπτίσεων και των γάμων που τελούνται στο εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη χρησιμοποιούν το καφενείο ως… αφοδευτήριο, με αποτέλεσμα να αναδίδεται μια αφόρητη δυσοσμία» σχολιάζει η κυρία Στέλλα Μαρκαντωνάτου, χημικός μηχανικός και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής Φιλοπάππου.
Αλλωστε η «μοίρα» του αναπαυτηρίου δεν ήταν καλύτερη πριν από το 2005, όταν βρισκόταν για 40 χρόνια υπό τη διαχείριση της οικογένειας στην οποία ο ΕΟΤ και στη συνέχεια η ΕΤΑ ΑΕ είχαν εκμισθώσει το μνημείο. «Οι τότε διαχειριστές προχώρησαν σε μια σειρά από παράνομες επισκευές και προσθήκες στο μνημείο, και για μία ολόκληρη δεκαετία καταπατούσαν ένα στρέμμα από τον αρχαιολογικό χώρο της Πνύκας, το οποίο είχαν καλύψει με μοκέτα και το υπενοικίαζαν για δεξιώσεις, χωρίς καμία αντίδραση από την αρχαιολογική υπηρεσία» αναφέρει η κυρία Μαρκαντωνάτου. Εν τέλει η ίδια σε συνεργασία με τον κ. Ακη Παπασαράντη κατέθεσαν μήνυση που οδήγησε σε καταδίκη των διαχειριστών. Αποτέλεσμα, η μη ανανέωση του μισθωτηρίου συμβολαίου, όταν αυτό έληξε το 2005.
Από τότε, το μνημείο έχει πάρει… την κατρακύλα, καθώς, όπως επισημαίνει η κυρία Καλλιόπη Λαζαρίδου , υπεύθυνη αρχαιολόγος της Α΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων για τον λόφο του Φιλοπάππου, η μελέτη για την επισκευή του μνημείου έχει προ πολλού εγκριθεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, αλλά παραμένει σε αδράνεια περιμένοντας την ένταξη σε ΕΣΠΑ για χρηματοδότηση, χωρίς την οποία καμία εργασία δεν μπορεί να ξεκινήσει στο μνημείο. «Η αρχαιολογική υπηρεσία δεν έχει δυνάμεις καταστολής για να απομακρύνει τους αστέγους και έχει υποβάλει αλλεπάλληλα υπομνήματα προς την ΕΛ.ΑΣ. και τη Δημοτική Αστυνομία, καλώντας τις να επέμβουν» τονίζει η κυρία Λαζαρίδου, προσθέτοντας ότι ελλείψει πόρων η Α΄ ΕΠΚΑ διαθέτει μόλις τρεις αρχαιοφύλακες ανά βάρδια, για τη φύλαξη του αρχαιολογικού χώρου έκτασης 700 στρεμμάτων!
Η κατάρα του αναπαυτηρίου
Η «κατάρα» του αναπαυτηρίου δεν είναι άλλη από το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη, το οποίο βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Σίγουρα δεν θα μπορούσε να φανταστεί ο Δημήτρης Πικιώνης, όταν στα μέσα της δεκαετίας του 1950 επέβλεψε την αναστήλωση της εκκλησίας και σχεδίασε το καφενείο ως «αρχονταρίκι» του ναού, ότι το εν λόγω εκκλησάκι θα μετατρεπόταν σύντομα σε επιχείρηση τέλεσης των κοσμικότερων (και ακριβότερων) γάμων και βαπτίσεων της Αθήνας!
«Αυτοκίνητα και τζιπ καταπατούν τα περίτεχνα λιθόστρωτα του Πικιώνη- από τα οποία έχει απαγορευθεί η διέλευση οχημάτων- για να μεταφέρουν… τους νεόνυμφους ή τις μπομπονιέρες. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι του ναού έχουν προβεί μέχρι και σε αλλοιώσεις στα μνημεία για να διευκολύνουν την τέλεση των δεξιώσεων catering. Εφτασαν μέχρι και στο σημείο να εγκαταστήσουν προβολείς στο αναπαυτήριο ώστε να… φωτίζονται οι νεόνυμφοι μετά το μυστήριο!» σχολιάζει ο κ. Παναγιώτης Βωβός, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής.
Η τελευταία πράξη του δράματος παίχτηκε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ο κ. Βωβός έπιασε επ΄ αυτοφώρω ένα φορτηγό να ξεφορτώνει μέσα στη νύχτα μαρμάρινες πλάκες και άλλα οικοδομικά υλικά στο εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου, κατ΄ εντολήν του αρμοδίου ιερέα κ. Γεωργίου Σχοινά. Μιλώντας στο «Βήμα» ο κ. Σχοινάς περιορίστηκε να δηλώσει ότι πρόκειται περί… παρεξηγήσεως και ότι «τα οικοδομικά υλικά έχουν ήδη απομακρυνθεί από το εκκλησάκι και καμία οικοδομική εργασία δεν θα πραγματοποιηθεί στα μνημεία χωρίς άδεια των αρμοδίων αρχών».
