Την ώρα που οι μεγαλύτεροι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί του πλανήτη προβλέπουν παράταση της αναταραχής στις πιστωτικές αγορές, οι φτωχοί, «ανυπόληπτοι» δανειολήπτες στις Ηνωμένες Πολιτείες εγκαταλείπουν τα σπίτια που αγόρασαν με στεγαστικά δάνεια «χαμηλής φερεγγυότητας», τα οποία δεν μπόρεσαν ποτέ να αποπληρώσουν.
Οι κατασχέσεις και οι εξώσεις πέφτουν βροχή τους τελευταίους μήνες στις ΗΠΑ, με πολλαπλές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Κλίβελαντ της Πολιτείας του Οχάιο, που κατέχει πλέον τον άτυπο τίτλο της subprime «πρωτεύουσας» των ΗΠΑ. Ενα στα δέκα σπίτια της βιομηχανικής πόλης είναι σήμερα άδειο, ενώ ολόκληρες γειτονιές στις οποίες κατοικούσαν τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα μοιάζουν ερειπωμένες. Οσοι δανείστηκαν για να μετακομίσουν από το τροχόσπιτό τους σε σπίτι δεν έζησαν για πολύ τη χαρά της νέας τους εστίας. Στα άδεια σπίτια-φαντάσματα των περιοχών που εξελίσσονται σε νέα γκέτο πληθαίνουν οι βανδαλισμοί, ενώ πολλά από αυτά έχουν καταληφθεί από αστέγους και τοξικομανείς. Τα συγκεκριμένα σπίτια ανήκουν πλέον σε μεγάλες τράπεζες και άλλες πιστωτικές εταιρείες που εξέδωσαν τα δάνεια «υψηλού ρίσκου».
Η συγκυρία είναι πολύ αρνητική για το Κλίβελαντ, όπου το τελευταίο διάστημα η εγκληματικότητα καλπάζει και οι τοπικές αρχές δυσκολεύονται να επωμισθούν το κόστος για την ανάπλαση των ερειπωμένων περιοχών. Εκτιμάται ότι μόνο για την κατεδάφιση των κατεστραμμένων σπιτιών απαιτούνται 100 εκατ. δολάρια. Ο τοπικός «υπουργός Οικονομικών» της κομητείας Κουγαχιόγκα του Κλίβελαντ Τζιμ Ροκάκις εξέφρασε την αγανάκτησή του για τις πρακτικές των τραπεζών που οδήγησαν σε οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο την περιοχή του.
* Τραγικές ιστορίες
Ενδεικτική είναι η ιστορία που αφηγήθηκε στο BBC η Μάριον Γκάρντερ, η οποία διέμενε στην περιοχή Slavic Village. Επειτα από χρόνια σκληρής δουλειάς απέκτησε με δάνειο ένα σπίτι στο οποίο μεγάλωσε μόνη της τα δύο παιδιά της. Χρόνια αργότερα η κατάσταση της υγείας της δεν της επέτρεπε να ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες του σπιτιού. Ετσι ζήτησε την επαναχρηματοδότηση του δανείου της και χρησιμοποίησε μέρος των χρημάτων για να αγοράσει ένα μικρό διαμέρισμα. Αφησε τη μονοκατοικία στα δύο παιδιά της με την ελπίδα ότι θα πλήρωναν τις δόσεις του στεγαστικού. Οταν εκείνα απέτυχαν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, η Γκάρντερ ζήτησε από την τράπεζα Countrywide να εξοφλήσει το σύνολο του δάνειου. Υστερα από λίγους μήνες κατά τους οποίους πλήρωνε στην τράπεζα 1.000 δολάρια τον μήνα από τον λογαριασμό που διατηρούσε για τη συνταξιοδότησή της, έμαθε ότι το σπίτι της κατασχέθηκε. Σήμερα προσπαθεί να το προστατεύσει από τους βανδαλισμούς αφήνοντας εκεί τον σκύλο της και περιμένοντας την προκαθορισμένη ημερομηνία της έξωσης.
Πέρα από το Κλίβελαντ, ο «ιός» των subprime δανείων έχει εξαπλωθεί στο σύνολο της χώρας πλήττοντας ακόμη και τις αγορές κατοικίας που παρουσίαζαν μεγάλη άνθηση όπως αυτές της Νότιας Καλιφόρνιας, της Φλόριδας, της Ουάσιγκτον και της Νέας Υόρκης. «Οικογένειες σε όλη τη χώρα συνεχίζουν να χάνουν τα σπίτια τους με ρυθμούς ρεκόρ βυθίζοντας στην παρακμή ολόκληρες γειτονιές» υποστηρίζει ο Μάικλ Καλούν του Κέντρου Υπεύθυνου Δανεισμού (CRL) στις Ηνωμένες Πολιτείες, μιας οργάνωσης που παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με τη μεικτή οικονομική επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου, κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2007 οι κατασχέσεις στις ΗΠΑ σκαρφάλωσαν στον αριθμό ρεκόρ των 1,7 εκατ. ακινήτων, ενώ εκτιμάται ότι συνολικά 2 εκατ. οικογένειες θα βρεθούν στον δρόμο μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
* Κρίση στην αγορά
Εκτός από το μεγάλο κοινωνικό κόστος, οι επιπτώσεις της πιστωτικής κρίσης είναι εμφανείς και στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ. Πριν από λίγες ημέρες έρευνα της Εθνικής Ενωσης Μεσιτών (NAR) στις Ηνωμένες Πολιτείας έδειξε ότι οι πωλήσεις των μεταχειρισμένων ακινήτων σημείωσαν πτώση 8% τον περασμένο Σεπτέμβριο, ποσοστό που είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί από το 1999 που διεξάγεται η συγκεκριμένη έρευνα. Στην ίδια έκθεση σημειώνεται ότι ο συνολικός αριθμός των πωλουμένων κατοικιών έπεσε τον περασμένο Σεπτέμβριο στα 5,04 εκατ. ακίνητα σε ετήσια βάση έναντι 5,48 εκατ. ακινήτων που έδειχναν τα στοιχεία του Αυγούστου. «Είναι τα πρώτα στοιχεία που δείχνουν καθαρά την έκταση της κρίσης στις χρηματοοικονομικές αγορές τον περασμένο Αύγουστο, η οποία αντανακλάται πλέον στην αγορά ακινήτων» δήλωσε ο Πάτρικ Νιούπορτ, οικονομολόγος της εταιρείας ερευνών Global Insight, και προέβλεψε ότι «οι πωλήσεις των ακινήτων θα πέσουν κι άλλο, από 10% ως 15%».
