Ενας μύθος κυριαρχούσε στο Θέατρο της Σκάλας του Μιλάνου στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Οτι το φάντασμα της Μαρίας Κάλλας στην «Τραβιάτα» κατοικεί στα παρασκήνια και απειλεί με καλλιτεχνική καταστροφή όποια υψίφωνο ερμηνεύει αυτόν τον ρόλο. Ολοι οι μύθοι εμπερικλείουν βέβαια την υπερβολή. Πάντως η αλήθεια είναι ότι μετά την «Τραβιάτα» της Κάλλας δεν έχουμε κάποια άλλη αξιομνημόνευτη ερμηνεία αυτού του ρόλου του Βέρντι στη λυρική σκηνή της λομβαρδικής πρωτεύουσας, ακόμη και ως τις μέρες μας. (Η πρόσφατη ερμηνεία της Αντζελας Γκεοργκίου συνάντησε την ψυχρότητα της κριτικής και του κοινού.)
Η Κάλλας ερμήνευσε για πρώτη φορά τον ρόλο της Βιολέτας Βαλερύ στις 14 Ιανουαρίου 1951 στη σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου της Φλωρεντίας, υπό τη διεύθυνση του Τούλιο Σεραφίν, ενός μαέστρου με τον οποίο έχει συνδεθεί μέσα από μνημειώδεις πλέον παραστάσεις και ηχογραφήσεις. Σε αυτή την παράσταση η «Τραβιάτα» της Κάλλας μπορεί να μην είναι αντιπροσωπευτική του summum που η ίδια έδωσε μερικά χρόνια αργότερα στον ρόλο, σε τέτοιο σημείο ώστε η ερμηνεία της να παραμένει αξεπέραστη και ανυπέρβλητη· αλλά οπωσδήποτε είναι σημαντικό ότι η «Τραβιάτα» της Φλωρεντίας ήταν η πρώτη της, το βάπτισμα του πυρός. Από τότε ως τις 2 Νοεμβρίου 1958, οπότε η Κάλλας έδωσε την τελευταία παράσταση της «Τραβιάτα» στο χαώδες State Fair Music Hall του Ντάλας, στο Τέξας, σε σκηνοθεσία Φράνκο Τζεφιρέλι, υπό τη διεύθυνση του Νικόλα Ρεζίνιο, μπροστά σε ένα κοινό πετρελαιάδων που παραληρούσε, ερμήνευσε τον ρόλο 63 φορές. Αυτή η οκταετία της Κάλλας/«Τραβιάτα» μπορεί να χωριστεί σε δύο περιόδους, πριν και μετά το 1955, δηλαδή πριν και μετά την 28η Μαΐου 1955, όταν αγγίζει την κορυφή ερμηνεύοντας τον ρόλο της Βιολέτας στη σκηνή του Θεάτρου της Σκάλας του Μιλάνου, σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι και μουσική διεύθυνση Κάρλο Μαρία Τζουλίνι.
Το 1951 είναι σημαντική χρονιά για τη διερεύνηση από την Κάλλας αυτού του ρόλου του Βέρντι, με τα υβριδικά χαρακτηριστικά, που λειτουργεί ως carte de visite για κάθε υψίφωνο: κολορατούρα στην πρώτη πράξη, λυρική σπίντο στη δεύτερη, δραματική στην τρίτη. Τη χρονιά αυτή ερμηνεύει τον ρόλο 15 φορές. Στη Φλωρεντία, όπως είδαμε, στο Κάλιαρι της Σαρδηνίας, στην Πόλη του Μεξικού, στο Σάο Πάολο, στο Ρίο ντε Τζανέιρο, στο Μπέργκαμο και στην Πάρμα. Στις 17 Ιουλίου 1951 στο Μέγαρο Καλών Τεχνών της Πόλης του Μεξικού, μια δύσκολη περιοχή για τους τραγουδιστές λόγω του μεγάλου υψομέτρου, η «Τραβιάτα» της Κάλλας δεν έχει τίποτε κοινό με όσες «Βιολέτες» είχαν περάσει από αυτή τη μελοδραμική «πιάτσα» της Κεντρικής Αμερικής. Εδώ η Κάλλας παρουσιάζει για πρώτη φορά με την ερμηνεία της την «ασθενική φύση» της Βιολέτας, συνδυάζοντας δράμα, δηλαδή acting και φωνή. Η επιτυχία, σε κριτική και κοινό, είναι μοναδική. Η πλούσια ανεκδοτολογική ιστορία συνδέει αυτή την παράσταση με τη συνάντηση της Μαρίας Κάλλας με τον πατέρα της, τον Γιώργο Καλογερόπουλο, φαρμακοποιό της Νέας Υόρκης, που την έβλεπε για πρώτη φορά στη σκηνή και την αποδέχθηκε ολοκληρωτικά. Σε αυτή την περιοδεία στην αμερικανική ήπειρο, συγκεκριμένα στις 9 Σεπτεμβρίου 1951, στην παράσταση της «Τραβιάτα» στο Δημοτικό Θέατρο του Σάο Πάολο, υπό τη διεύθυνση του Τούλιο Σεραφίν, η Μαρία Κάλλας θα συναντήσει στη σκηνή δύο εξαιρετικούς καλλιτέχνες, που θα εξελιχθούν σε πιστούς συνεργάτες της σε όλη τη διάρκεια της κατοπινής καριέρας της: τον Τζιουζέπε ντι Στέφανο και τον Τίτο Γκόμπι.
Το 1952 η Κάλλας ερμηνεύει την «Τραβιάτα» (Παραστρατημένη) σε δέκα παραστάσεις, από τις οποίες οι τέσσερις στο μεγάλο αμφιθέατρο της Αρένας στη Βερόνα. Το 1953 σε πέντε παραστάσεις, στη Βενετία και στη Ρώμη. Το 1954 μόνο σε δύο παραστάσεις, στο Λυρικό Θέατρο του Σικάγου. Αλλά στο μεταξύ η φήμη της στην ερμηνεία αυτού του ρόλου έχει τόσο πολύ εδραιωθεί ώστε η ζήτηση για ηχογραφήσεις είναι τεράστια. Αλλωστε η μετεωρική καριέρα της Κάλλας συμπίπτει με την εφαρμογή της στερεοφωνίας και την τεράστια διάδοση του δίσκου βινυλίου. Δεν είναι τυχαίο ότι η Κάλλας υπήρξε από τους στυλοβάτες της δισκογραφικής βιομηχανίας. Ετσι τον Σεπτέμβριο του 1953 η Κάλλας ηχογραφεί, για πρώτη και μοναδική φορά σε στούντιο, αυτό της Ιταλικής Ραδιοφωνίας στο Τουρίνο, την «Τραβιάτα» για λογαριασμό της εταιρείας Cetra.
Η «Τραβιάτα» της 28ης Μαΐου 1955 στο Θέατρο της Σκάλας του Μιλάνου εκτόξευσε τη δημοτικότητα της Κάλλας και την επέβαλε ως την απόλυτη ερμηνεύτρια του ρόλου. Η φωνητική της κατάσταση ήταν εξαιρετική, η ηθοποιία της ανυπέβλητη. Ο Λουκίνο Βισκόντι μετακίνησε λίγο προς τα μπρος τον χρόνο του έργου, από το 1850 στο 1875, για να ντύσει την Κάλλας σε στυλ fin de siécle, κορσέδες κτλ., ώστε να αναδείξει την κομψή σιλουέτα της. Μέσα στα ρεαλιστικά ντεκόρ της Λίλα ντε Νόμπιλι, πιο κοντά στο σινεμά παρά στο θέατρο, η Κάλλας εμφανίστηκε στην πρώτη πράξη με ένα φόρεμα μαύρο από σατέν και κολιέ από διαμάντια. Στο πρώτο μέρος της δεύτερης πράξης εμφανίστηκε με ένα απλό άσπρο φόρεμα· στο δεύτερο μέρος με ένα φόρεμα-φουρό από κόκκινο σατέν και κολιέ από ρουμπίνια. Στην τελευταία πράξη, στο τεράστιο διαμέρισμά της, που οι δανειστές της το αδειάζουν σιγά σιγά από τα έπιπλα, εμφανίστηκε με ένα πλατύ άσπρο νυχτικό. Ολα τα κοστούμια ήταν σχεδιασμένα από τη Λίλα ντε Νόμπιλι. Ο μαέστρος Κάρλο Μαρία Τζουλίνι, αποσβολωμένος ο ίδιος από το θέαμα, είχε δηλώσει τότε ότι αυτό που έβλεπε στη σκηνή υπερέβαινε την καλλιτεχνική ψευδαίσθηση, ήταν σαν πραγματικός κόσμος. Ηταν τέτοια η ζήτηση γι’ αυτή την «Τραβιάτα» που η Κάλλας την ερμήνευσε το 1956 δεκαεπτά φορές, αποκλειστικά στη Σκηνή του Θεάτρου της Σκάλας. Τραγούδησε τον ρόλο άλλες δέκα φορές το 1958, από τις οποίες δύο στη Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης και τέσσερις στο Κόβεντ Γκάρντεν, στο Λονδίνο. Ηταν και παραμένει η «Τραβιάτα».
Η Μαρία Κάλλας ηχογράφησε μία και μοναδική φορά σε στούντιο την «Τραβιάτα», το 1953. Είναι η ηχογράφηση που ανοίγει τη σειρά «Οπερα, τέσσερις αιώνες», την οποία προσφέρει «Το Βήμα» από σήμερα στους αναγνώστες του. Η ηχογράφηση έγινε τον Σεπτέμβριο του 1953 στο στούντιο-αμφιθέατρο της RAI στο Τουρίνο, με τη Συμφωνική Ορχήστρα και τη Χορωδία της Ιταλικής Ραδιοτηλεόρασης υπό τη διεύθυνση του Γκαμπριέλε Σαντίνι, που τον Ιανουάριο της ίδιας χρονιάς είχε διευθύνει τις παραστάσεις της όπερας στη Ρώμη. Δίπλα στην Κάλλας, ο Φραντσέσκο Αλμπανέζε στον ρόλο του Αλφρέντο Ζερμόν και ο Ούγκο Σαβαρέζε στον ρόλο του πατέρα. Οπως και στον «Τροβατόρε» έτσι και στην «Τραβιάτα» η φωνή της υψιφώνου είναι αυτή που κυριαρχεί, είναι η αληθινή πρωταγωνίστρια. Σε αυτή την ηχογράφηση η φωνή της Μαρίας Κάλλας βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση. Ειδικά στην άρια Addio del passato της Τρίτης Πράξης σπάνια έχουμε ακούσει τόση βιωμένη μουσικότητα, τέτοιες ουράνιες αποχρώσεις.
Υπάρχουν ακόμη αρκετές live ηχογραφήσεις της όπερας, ανάμεσά τους και η παράσταση της Σκάλας. Αλλά η ηχογράφηση του Τουρίνου έχει την ηχητική ποιότητα του στούντιο που αναδεικνύει την εξαιρετική φωνητική υγεία της Κάλλας.
