Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ διεθνούς δύναμης στο Ανατολικό Ζαΐρ (εγκρίθηκε χθες από το Συμβούλιο Ασφαλείας) αποτελεί ένα θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της παροχής βοήθειας στις εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες που περιφέρονται άσκοπα στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, διωγμένοι από τον φόβο και την αβεβαιότητα για το μέλλον τους. Τόσο που να κινούνται και προς τη Ρουάντα, παρά τον άμεσο κίνδυνο σφαγής τους. Οι προετοιμασίες για την πολυεθνική δύναμη ξεκίνησαν μετά το πράσινο φως από την Ουάσιγκτον, που με βαριά καρδιά συναίνεσε στην αποστολή της, φοβούμενη μια επανάληψη του σομαλικού φιάσκου. Στην αποστολή θα πάρουν μέρος περίπου 10.000 στρατιώτες από τον Καναδά (ο επικεφαλής θα είναι καναδός ανώτερος αξιωματικός), τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, τη Βρετανία, την Ισπανία και άλλες χώρες, ενώ οριστικός κατάλογος δεν έχει ακόμη συμπληρωθεί.
Η ουσιαστική όμως συμβολή της διεθνούς κοινότητας στην επίλυση του προβλήματος θα ήταν η ανάληψη πρωτοβουλιών που θα οδηγήσουν στον αφοπλισμό των αντιμαχομένων πλευρών και σε μια συμφωνία για την κατανομή της εξουσίας μεταξύ των Τούτσι και των Χούτου. Οι ειρηνευτικές δυνάμεις που αρχίζουν σιγά σιγά να καταφθάνουν στην περιοχή θα επιβλέψουν τη διανομή της βοήθειας και θα εξασφαλίσουν τον δίκαιο καταμερισμό της, αλλά πέραν αυτού τι;
Καθώς δεν θα έχουν δικαίωμα να επέμβουν, οι στρατιώτες της πολυεθνικής δύναμης θα παρακολουθούν τις συγκρούσεις, που χωρίς αμφιβολία θα συνεχιστούν, όπως έκαναν στη Βοσνία και σε άλλες «θερμές» περιοχές του πλανήτη μας. Τα πλαίσια της εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι στενά και ο χρόνος παραμονής της ξένης δύναμης μικρός (έξι μήνες), πράγμα που σημαίνει ότι η διεθνής κινητοποίηση, που αποφασίστηκε με καθυστέρηση εβδομάδων και αφού η κατάσταση είχε φτάσει στο απροχώρητο, θα έχει περιορισμένη συμβολή. Είναι όμως ένα βήμα.
Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ζαϊρινό καθεστώς δεν επιτρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Ο δικτάτορας της χώρας Μομπούτου πάσχει από καρκίνο και βρίσκεται στη βίλα του στην Κυανή Ακτή, ενώ η χώρα του βυθίζεται στην ακυβερνησία. Το αβέβαιο μέλλον του Μομπούτου, ο οποίος έχει την προστασία της Γαλλίας, κάνει δύσκολη οποιαδήποτε πρόβλεψη για τις εξελίξεις στο Ζαΐρ. Ενας ισχυρός Μομπούτου ήταν παράγων σταθερότητας στην Κεντρική Αφρική και εξασφάλιζε στους Γάλλους αυτό που πάντα επιθυμούσαν μετά τον τερματισμό της αποικιοκρατίας: προσβάσεις στον απέραντο πλούτο της χώρας και τη δυνατότητα να «ελέγχουν» τα γειτονικά καθεστώτα. Χωρίς τον Μομπούτου στο Ζαΐρ και με τα γειτονικά κράτη να λειτουργούν σαν τόποι υποδοχής προσφύγων, η περιοχή της Κεντρικής Αφρικής θα αποτελεί μια διαρκή εστία εντάσεων, με τις ισορροπίες να διαταράσσονται από τις μετακινήσεις των πληθυσμών και τις συγκρούσεις μεταξύ των φυλών.
Η επιβεβαίωση της άφιξης των ξένων στρατιωτών και οι πληροφορίες περί οπισθοχώρησης των σκληροπυρηνικών ανταρτών Χούτου προς το εσωτερικό του Ζαΐρ λειτούργησαν αποσυμφορητικά στην περιοχή της κρίσης, όπου τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται μαζική μετακίνηση προσφύγων Χούτου προς τη Ρουάντα. Μια τέτοια εξέλιξη θα συμβάλει στην καλύτερη διανομή της βοήθειας και θα οδηγήσει τους αθώους πρόσφυγες μακριά από το πεδίο της έντασης. Για πόσο όμως; Η προαιώνια έχθρα των Τούτσι και των Χούτου καθιστά δύσκολη τη συμβίωσή τους υπό συνθήκες που ευνοούν τη μία φυλή (όπως συμβαίνει με το σημερινό καθεστώς της Ρουάντα που ελέγχεται από τους Τούτσι). Οι μνήμες από τις σφαγές του 1994 είναι ακόμη νωπές και η δίψα για εκδίκηση μεγάλη.
