Ψύχραιμος ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης (φωτογραφία αριστερά) αντιμετωπίζει το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών ανεξάρτητα από την πολιτική που ακολουθεί και στην οποία είναι αποφασισμένος να εμμείνει. Ο ανασχηματισμός μπορεί να είναι κοντά αλλά οι βουλευτικές εκλογές απέχουν δύο ολόκληρα χρόνια. Ως τότε πολλά μπορούν να γίνουν. Ο σημερινός πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κ. Καραμανλής (φωτογραφία δεξιά) δημοσίως πανηγυρίζει αλλά στα γραφεία της Ρηγίλλης όλοι μελετούν το «φαινόμενο Αβραμόπουλου» και τις πιθανολογούμενες εξελίξεις που απειλούν όχι μόνο την ηγεσία αλλά και τη δομή της ίδιας της Νέας Δημοκρατίας.
Στην αφύπνιση του ΠαΣοΚ και στην επικράτηση μιας εκλογικής λογικής που θα δίδει έμφαση στην πολιτική και οικονομική σταθερότητα ελπίζει σήμερα ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης. Ο αρχηγός της ΝΔ κ. Κ. Καραμανλής φοβάται μήπως η «νίκη εντυπώσεων» του πρώτου γύρου για το κόμμα του μείνει χωρίς ουσιαστικό πολιτικό αντίκτυπο. Και οι δύο μεγάλες πολιτικές παρατάξεις επιδόθηκαν ολόκληρη την εβδομάδα σε μια ύστατη προσπάθεια συσπείρωσης των ψηφοφόρων τους αλλά και σε μια άγρα ψήφων από τα μικρότερα κόμματα.
Ανεξαρτήτως, πάντως, του σημερινού αποτελέσματος, ο κ. Σημίτης δεν δείχνει καμία διάθεση αλλαγής της πολιτικής του ή ανατροπής των προτεραιοτήτων του. Είναι χαρακτηριστικό ότι επέλεξε αυτό ακριβώς το διάστημα ανάμεσα στις δύο εκλογικές Κυριακές για να επικυρώσει, σε συνεργασία με τον αρμόδιο υπουργό κ. Ι. Παπαντωνίου, τις βασικές κατευθύνσεις του οικονομικού προϋπολογισμού για το 1999 χωρίς να υιοθετήσει διάφορες «φιλολαϊκές εισηγήσεις» υπουργών και συνεργατών. Ο Πρωθυπουργός ήθελε προφανώς να στείλει το μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις (εντός και εκτός Ελλάδας…) πως μεταξύ ΟΝΕ και οποιασδήποτε νομαρχίας επιλέγει σαφώς την πρώτη. Αποτελεί ακράδαντη πεποίθησή του ότι η πολιτική που ακολουθεί είναι ορθή, ότι έχει και θα συνεχίσει να έχει αποτελέσματα και ότι θα δικαιωθεί στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Ανάλογη στάση κράτησε ο κ. Σημίτης απέναντι σε άλλες εισηγήσεις που τον ωθούσαν να αναλάβει «εντυπωσιακές πολιτικές πρωτοβουλίες» (χωρίς συνήθως να προσδιορίζουν ποιες…). Ο Πρωθυπουργός δεν άλλαξε σε τίποτε το ημερήσιο πρόγραμμά του των προσεχών εβδομάδων, θέλοντας προφανώς να δείξει ότι δεν αρέσκεται να ενεργεί υπό την πίεση των γεγονότων. Συνεργάτες του σημειώνουν ότι «κατά την πάγια συνήθειά του θα προχωρήσει στις κινήσεις που σχεδιάζει όταν το κρίνει σκόπιμο και όταν θα έχουν καταλαγιάσει οι σκέψεις και τα πάθη».
Μεταξύ αυτών των κινήσεων αναφέρεται και ο ανασχηματισμός της κυβερνήσεως, αλλά όχι ως «ζήτημα άμεσης προτεραιότητας». Η επιλογή της «κατάλληλης στιγμής» είναι μεταξύ των ζητημάτων που απασχολούν τον κ. Σημίτη.
Οι ίδιοι, πάντως, συνεργάτες σημείωναν ότι ο κ. Σημίτης έχει απόλυτη επίγνωση πως, από αύριο και ανεξαρτήτως του σημερινού αποτελέσματος, θα δεχθεί αυξημένη πίεση από τη λεγόμενη εσωκομματική αντιπολίτευση και ιδίως από τις πλέον ανεξέλεγκτες μονάδες της. Πώς θα αντιδράσει σε αυτή την περίπτωση; «Οπως αντιδρούσε ως τώρα…» απαντούν.
Στη ΝΔ επικρατεί ενθουσιασμός από τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου αλλά και αισιοδοξία ότι η «νίκη των εντυπώσεων» θα διευρυνθεί κατά τη σημερινή δεύτερη Κυριακή των εκλογών: το κόμμα της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως επικεντρώνει τις προσπάθειές του στους δήμους Θεσσαλονίκης και Πειραιώς (όπου πολύ δύσκολα θα ηττηθούν οι υποψήφιοί του…) αλλά στις νομαρχίες Αθηνών-Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, όπου ελπίζει να υπερισχύσει της κυβερνητικής παράταξης. Ο κ. Καραμανλής φοβάται ότι, στο σύνολο της χώρας, το ΠαΣοΚ θα εξακολουθήσει να διοικεί τη μεγάλη πλειονότητα των νομαρχιών και των δήμων και ως εκ τούτου θεωρεί σκόπιμο να επικεντρώσει την «εξαγωγή συμπερασμάτων» στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της πρωτεύουσας και της συμπρωτεύουσας.
Παρά ταύτα, πιο ψύχραιμα πολιτικά στελέχη της ΝΔ εκφράζουν δύο πρόσθετους φόβους. Πρώτον, ότι το κόμμα τους δεν έδειξε μια πολιτική δυναμική νίκης, παρά τις δυσκολίες του ΠαΣοΚ και παρά τον χαρακτήρα των εκλογών. Δεύτερον, ότι τα «παζάρια» με το ΚΚΕ και διάφορους άλλους «αντιπασοκικούς» υποψηφίους μπορεί να αποφέρουν στην αξιωματική αντιπολίτευση δυο-τρεις πρόσθετους δήμους ή νομαρχίες, αλλά πλήττουν βάναυσα το κύρος και την αξιοπιστία μιας μεγάλης παράταξης.
Οι ίδιοι σημειώνουν ότι η επιτυχία του κ. Δ. Αβραμόπουλου στον Δήμο Αθηναίων μπορεί να κατεγράφη υπέρ της ΝΔ την περασμένη Κυριακή, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι μεσοπρόθεσμα την εξυπηρετεί απόλυτα. Είναι χαρακτηριστικό ότι αρκετοί στη ΝΔ (μεταξύ των οποίων, λέγεται, και ο κ. Μ. Εβερτ) συμπίπτουν με την εκτίμηση του κ. Θ. Πάγκαλου ότι ο κ. Αβραμόπουλος θα προχωρήσει στην ίδρυση κεντροδεξιού κόμματος προτού τελειώσει η τετραετία Σημίτη. «Η στιγμή, λένε, είναι ευνοϊκή γι’ αυτόν και οι ευκαιρίες στην πολιτική δεν έρχονται πάντα δύο φορές!». Είναι χαρακτηριστικό ότι εκλογικοί αναλυτές διατυπώνουν την εκτίμηση πως ένα «κόμμα Αβραμόπουλου» στις ευρωεκλογές του προσεχούς Ιουνίου θα μπορούσε να διεκδικήσει ακόμη και ένα ποσοστό μεγαλύτερο του 15%.
Είναι γεγονός, πάντως, ότι το ισχυρό σοκ της πρώτης Κυριακής στους τρεις μεγάλους δήμους έδειξε να αφυπνίζει την κυβερνητική παράταξη, τουλάχιστον τα κορυφαία στελέχη της. Ο κ. Κ. Σημίτης μίλησε για «απογοητευτικά αποτελέσματα» και δεν έκρυψε τη δυσφορία του επειδή, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη Θεσσαλονίκη και τον Πειραιά, τα αρμόδια κομματικά στελέχη του είχαν μεταφέρει μια πολύ πιο αισιόδοξη εικόνα από αυτήν που έβγαλαν οι κάλπες. Δεν είναι τυχαίο ότι λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από τον πρώτο γύρο, στη Χαριλάου Τρικούπη εκτιμούσαν (και ενημέρωναν τον κ. Σημίτη…) ότι ο κ. Θ. Λαζαρίδης σχεδόν ισοψηφεί με τον κ. Β. Παπαγεωργόπουλο και ότι ο κ. Χ. Φωτίου υπολείπεται τέσσερις-πέντε μονάδες του κ. Χρ. Αγραπίδη.
Αν τα μηνύματα από τους δήμους ήταν ασφαλώς δυσάρεστα για το ΠαΣοΚ, δεν ισχύει το ίδιο για τις νομαρχίες, εκτιμούν στο Μέγαρο Μαξίμου και στη Χαριλάου Τρικούπη. Εκεί το κυβερνών κόμμα έδειξε μικρή μόνο κάμψη της εκλογικής του δύναμης, κάτι που έκανε τον κ. Κ. Λαλιώτη να διατυπώσει την εκτίμηση πως «υπήρξε ασφαλώς ψήφος διαμαρτυρίας αλλά δεν υπήρξε ψήφος καταδίκης». Ο Πρωθυπουργός και οι στενότεροι συνεργάτες του φαίνεται να θεωρούν πως, ακόμη κι αν χάθηκε η «μάχη των εντυπώσεων», η ουσία είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική για το ΠαΣοΚ εν όψει των προσεχών βουλευτικών εκλογών: το ΠαΣοΚ εμφανίζεται σταθερά ανθεκτικό, η ΝΔ δεν παίρνει ισχυρό προβάδισμα, η Αριστερά παρουσιάζεται στάσιμη και το ΔΗΚΚΙ του κ. Δ. Τσοβόλα φαίνεται να μπαίνει σε καθοδική πορεία.
