Τα επιτελεία των κομμάτων, η στρατηγική και τα κρυφά χαρτιά τους ΠαΣοΚ Μεγάλη πορεία στην ύπαιθρο
Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ που θα αναχωρήσει αύριο το πρωί από την οδό Χαρ. Τρικούπη 50 θα αλλάξει λεωφορεία, πλοία και αεροπλάνα και θα καταλήξει στην… οδό Πατησίων. Αυτό θα της πάρει μόνο 20 ημέρες! Ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης, επικεφαλής υπουργικών κλιμακίων που θα εναλλάσσονται και ολίγων συνεργατών του, ξεκινά μια συναρπαστική περιπέτεια. Θα επισκεφθεί 20 νομούς και περισσότερες από 60 πόλεις, θα σταθμεύσει σε περισσότερα από 200 σημεία, θα προεδρεύσει σε 40 συσκέψεις, θα συναντηθεί με 500 φορείς και οργανώσεις και θα καταλήξει στις 20 Σεπτεμβρίου στο Πεδίο του Αρεως στη μία και μόνη προεκλογική συγκέντρωση «παλαιού τύπου» του ΠαΣοΚ. Σε αυτή την εξοντωτική διαδρομή θα ανακοινώσει κατά τμήματα το πρόγραμμα του ΠαΣοΚ και θα εγκαινιάσει και έναν νέο τρόπο τηλεοπτικών εμφανίσεων. Θα δώσει τις προγραμματισμένες συνεντεύξεις του στα μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα όχι από το γραφείο του αλλά από την ύπαιθρο.
Αργά χθες το βράδυ έκλεισε η ενασχόληση του Πρωθυπουργού με τα εσωτερικά. Η Κεντρική Επιτροπή ενέκρινε τους συνδυασμούς κατά νομό, βάσει των αποτελεσμάτων των προκριματικών εκλογών, και εξουσιοδότησε τον κ. Σημίτη και το Εκτελεστικό Γραφείο να τους ολοκληρώσουν. Σε γενικές γραμμές η κατάρτιση των ψηφοδελτίων δεν δημιούργησε εσωτερικά προβλήματα και οι απόπειρες να διαχωριστούν οι προταθέντες υποψήφιοι από την εκλογική βάση σε εκσυγχρονιστές και μη μάλλον είναι άνευ ουσίας. «Σημασία έχει τι θα βγάλει η κάλπη», έλεγαν στελέχη όλων των αποχρώσεων.
Από αύριο το πρωί αρχίζει η «πορεία στην ύπαιθρο» με ένα πρόγραμμα για ανθεκτικούς οργανισμούς. Αύριο θα επισκεφθεί τη Χίο και τη Μυτιλήνη και την Τρίτη θα περιγράψει το «νέο ΠαΣοΚ» στην ανοικτή συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου ανήμερα την 22η επέτειο από την ίδρυση του ΠαΣοΚ. Την επομένη θα δεχθεί τον κ. Μάικλ Δουκάκη και το απόγευμα θα περιοδεύσει στη Δυτική Αττική. Την Παρασκευή ως την Κυριακή θα βρίσκεται στη Βόρεια Ελλάδα. Θα προδιαγράψει την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης εγκαινιάζοντας τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης και θα ξεκαθαρίσει την πολιτική της εφ’ όλης της ύλης στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου. Ενδιαμέσως θα επισκεφθεί τις Σέρρες, τη Βέροια και τα Γιαννιτσά.
Στις 9 Σεπτεμβρίου θα επισκεφθεί την Ηπειρο, την επομένη θα πάει στην Πάτρα και στο Αγρίνιο και στις 11 Σεπτεμβρίου στο Ηράκλειο. Θα επιστρέψει στην ΑΘήνα για να συζητήσει από τηλεοράσεως με τον κ. Μιλτ. Εβερτ την Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου και για να συναντήσει το Σάββατο τον γάλλο πρωθυπουργό κ. Αλ. Ζυπέ. Την τελευταία εβδομάδα προ των εκλογών ο κ. Σημίτης θα περιηγηθεί στη Θεσσαλία και στην Πελοπόννησο προτού επιστρέψει στην ΑΘήνα για να κλείσει την προεκλογική περίοδο. Λεπτομέρεια: στο πρόγραμμα των πρωθυπουργικών επισκέψεων, που επιμελείται ο κ. Θ. Τσουκάτος, αναφέρεται και η ακριβής ώρα της άφιξής του σε κάθε περιοχή. Κάτι σαν ραντεβού, στο οποίο είναι βέβαιο, αν λάβουμε υπόψη την εμπειρία της Κρήτης και της Θράκης, δεν πρόκειται να στήσει κανέναν.
Εν τω μεταξύ οι επιμέρους τομείς της Κεντρικής Επιτροπής Εκλογικού Αγώνα ολοκλήρωσαν την προετοιμασία τους στην οποία ενσωμάτωσαν και τις παρατηρήσεις τους από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου. Κοινή πεποίθηση αποτελεί ότι η αντιπαράθεση θα εστιασθεί κυρίως στην οικονομία, όπου «το ΠαΣοΚ είναι δυνατό», αλλά και ότι θα συνεχισθεί η «αρνητική διαφήμιση» εκ μέρους της ΝΔ, την οποία όμως «δεν πρόκειται να ακολουθήσουν». «Θα προβάλουμε το έργο και τις προτάσεις μας», λένε στη Χαρ. Τρικούπη.
Η υπό τον κ. Κ. Λαλιώτη Επιτροπή Επικοινωνίας σχεδιάζει κλιμάκωση της καμπάνιας του ΠαΣοΚ στα μέσα ενημέρωσης, που θα εστιασθεί τόσο στα επιτεύγματα του ΠαΣοΚ όσο και στην ικανότητά του να χειρισθεί τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος. Σε αυτό θα προβληθεί ιδιαιτέρως το πρόσωπο του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη, η ακτινοβολία του οποίου και σε όμορους χώρους παραμένει αμείωτη, κατά τις εκτιμήσεις των αρμοδίων του ΠαΣοΚ.
Στη Χαρ. Τρικούπη μελετούν εκ παράλληλου ειδικές παρεμβάσεις σε επιμέρους κοινωνικές ομάδες, όπως είναι οι νέοι, οι γυναίκες και οι αγρότες. Ειδικός σχεδιασμός έχει εκπονηθεί για τη μετακίνηση των ετεροδημοτών, οι οποίοι, κατά τις εκτιμήσεις, θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις περιοχές όπου ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα, μεταφέροντας το «θετικό κλίμα των αστικών κέντρων». Από αύριο θα πληθύνουν τα τηλεοπτικά μηνύματα και το ενημερωτικό υλικό του ΠαΣοΚ, ενώ τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου βεβαιώνουν ότι στις προσεχείς ημέρες ο κομματικός μηχανισμός, που επηρεάσθηκε εν μέρει από το κλίμα διακοπών, θα βρεθεί σε πλήρη ετοιμότητα. Νέα Δημοκρατία Πίεση στην κυβέρνηση
ΚΛΙΜΑ έντονης αισιοδοξίας επικρατεί τις τελευταίες ημέρες στο ηγετικό επιτελείο της Νέας Δημοκρατίας. Ο κ. Μ. Εβερτ διαβεβαιώνει τους συνεργάτες του ότι θα κερδίσουν τις εκλογές. Στην αισιοδοξία αυτή φαίνεται να συμβάλλουν και ορισμένοι μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες, οι οποίοι την εβδομάδα που πέρασε έδωσαν στη Ρηγίλλης χρηματικά ποσά τόσο σημαντικά ώστε να βελτιώσουν όχι μόνο την κατάσταση του κομματικού ταμείου αλλά και το ηθικό των ηγετικών στελεχών. Παράλληλα, οι πληροφορίες που φθάνουν από τις κομματικές οργανώσεις δημιουργούν την εικόνα ότι τα οργανωμένα απλά μέλη της ΝΔ «εισέρχονται στη μάχη» ενώ αυξάνεται ο βαθμός συσπείρωσης των οπαδών της.
Τα στοιχεία αυτά ωθούν τον κ. Εβερτ σε μια υπερένταση των δυνάμεών του, ώστε να αναστρέψει οριστικά το κλίμα. Η αισιοδοξία αυτή του ηγετικού επιτελείου δεν έχει περάσει στον ίδιο βαθμό τουλάχιστον στα μεσαία κομματικά στελέχη μεταξύ των οποίων εκδηλώνονται ακόμη σοβαρές ανησυχίες για την έκβαση των εκλογών. Η κύρια αιτία αυτής της αναντιστοιχίας είναι η εκ μέρους τους διαπίστωση ότι η προσωπικότητα του κ. Κ. Σημίτη είναι «ιδιαίτερα ελκυστική» για ένα σοβαρό τμήμα των παραδοσιακών ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας.
Κεντρική επιδίωξη του κ. Εβερτ το επόμενο διάστημα θα είναι να μεγιστοποιήσει την πίεση που θα ασκήσει στον κ. Σημίτη. Αιχμή του δόρατος σε αυτήν την προσπάθεια θα καταστούν οι συνεντεύξεις στο Ζάππειο, των οποίων βέβαια θα εξασφαλίζεται η απευθείας τηλεοπτική μετάδοση. Ο κ. Εβερτ έμεινε πολύ ικανοποιημένος από την επίδραση που άσκησε στην κοινή γνώμη η πρώτη του συνέντευξη και προγραμματίζει να επαναλάβει το εγχείρημα την επόμενη Τετάρτη. Προτίθεται δε να συνεχίσει επικεντρώνοντας την προσοχή του στα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, τα οποία συνιστούν κατά την ανάλυσή του το «μαλακό υπογάστριο» της κυβέρνησης.
Η έμφαση που έδωσε ο κ. Εβερτ στα κοινωνικά θέματα είναι αποτέλεσμα αναλύσεων των ειδικών συμβούλων του, οι οποίες υποδεικνύουν ότι η εικόνα της κυβέρνησης είναι ιδιαίτερα τρωτή σε αυτό τον τομέα. Η ΝΔ θα υπογραμμίζει επίμονα τις επόμενες ημέρες την προτεραιότητα που δίδει στην αντιμετώπιση των «κοινωνικών αδικιών» και ο κ. Εβερτ αναμένει ότι η τακτική αυτή θα τον φέρει πολύ γρήγορα σε πλεονεκτική θέση καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Ρηγίλλης, ξεκινάει από πολύ καλή αφετηρία στις αγροτικές περιοχές και προσπαθεί να βελτιώσει τη θέση του στις μεγάλες πόλεις.
Ο αρχηγός της ΝΔ θα τονίσει τα «φιλολαϊκά» χαρακτηριστικά των εξαγγελιών του και με ορισμένες ενέργειες όπως οι διαδοχικές περιοδείες που θα πραγματοποιήσει τις επόμενες δύο ημέρες στις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας και του Πειραιά και θα συνεχίσει κατόπιν στη Θεσσαλία. Με την ασφάλεια που του προσφέρει ένας τέτοιος σχεδιασμός ο κ. Εβερτ παρακολουθεί με μεγάλη ψυχραιμία και τον εξελισσόμενο «πόλεμο των ψιθύρων», με επίκεντρο τις ενδείξεις που θα δώσουν οι δημοσκοπήσεις που να δοθούν στη δημοσιότητα (όπως αναμένεται) τις επόμενες ημέρες. Αλλωστε, οι δικές του πληροφορίες τον πείθουν ότι τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν δεν θα είναι καθόλου δυσάρεστα για τον ίδιο, το αντίθετο μάλιστα.
Η επίδειξη των φιλικών αισθημάτων του κ. Εβερτ προς τον κ. Κ. Μητσοτάκη διά του γνωστού ασπασμού έφερε τα αποτελέσματα που ανέμενε ο εμπνευστής της όλης χειρονομίας: τόνωσε τη δραστηριότητα των στελεχών. Ο κ. Μητσοτάκης βέβαια γενικά αποφεύγει να αναφέρεται στον κ. Εβερτ και στις πολιτικές ιδέες του, προτιμά να υπερασπίζεται το έργο της δικής του κυβέρνησης. Αυτό όμως δεν ενοχλεί ιδιαίτερα κανέναν. Αλλωστε το ζητούμενο ήταν μια αξιόπιστη ανακωχή και αυτή προς το παρόν διατηρείται. Η εσωκομματική αυτή ηρεμία επιτρέπει στον κ. Εβερτ να μη βιάζεται ιδιαίτερα για την τελική σύνταξη των ψηφοδελτίων. Καθυστερεί ακόμη και το ψηφοδέλτιο της Επικρατείας, το οποίο συντάσσεται αποκλειστικά από τον αρχηγό. Ο κ. Δ. Σκαρβέλης τελικά δεν θα συμμετάσχει παρά την προσπάθεια κατευνασμού που κατέβαλε ο κ. Ι. Βαρβιτσιώτης.
Ο κ. Αθ. Τσαλδάρης ως επικεφαλής και οι κκ. Π. Μολυβιάτης, Πρ. Παυλόπουλος και Δ. Αλογοσκούφης καταλαμβάνουν τις τέσσερις από τις πέντε βέβαιες εκλόγιμες θέσεις ενώ στην έκτη παραμένει ο κ. Π. Λουκάκος. Υπάρχει λοιπόν μία κενή θέση μέσα στην πρώτη πεντάδα την οποία διεκδικούν πολλοί, καθώς προεξοφλούν ότι τελικά δεν θα υπάρξει κάποια εντυπωσιακή «μετεγγραφή» για να την καταλάβει ex officio. Ορισμένα κενά υπάρχουν και στα ψηφοδέλτια των περιφερειών, με τα οποία ασχολείται κυρίως ο κ. Ν. Μπάλιος, διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του κ. Εβερτ, και αναμένεται να καλυφθούν μέσα στις επόμενες 48 ώρες. ΤΑ «ΜΙΚΡΑ» ΚΟΜΜΑΤΑ Ολοι παλεύουν για το όριο του 3%
Η «αποπόλωση» των εκλογών και η «μεταφορά της αντιπαράθεσης στα θέματα ουσίας» είναι ο κεντρικός στόχος της Πολιτικής Ανοιξης. Η υπό τον κ. Α. Σαμαρά ομάδα, που χαράσσει την εκλογική τακτική, είναι αποφασισμένη να αποφύγει, πάση θυσία, την όξυνση και να μην προκαλέσει κλιμάκωση «ανούσιων αντιδικιών» ακόμη και αν προκληθεί. Η επιλογή της τακτικής αυτής δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας «ευγένειας» αλλά της πεποίθησης του προέδρου της Πολιτικής Ανοιξης ότι ένα μεγάλο μέρος των απογοητευμένων δεν έχει καμία διάθεση επιστροφής στα μεγάλα κόμματα αλλά θα πιεστεί από την απότομη όξυνση της κομματικής αντιπαράθεσης.
Το κεντρικό επιχείρημα με το οποίο απευθύνεται στο εκλογικό σώμα είναι ότι στις 22 Σεπτεμβρίου θα αναδειχθεί η ηγεσία που θα οδηγήσει τη χώρα στην επόμενη χιλιετία και κατά συνέπεια δεν μπορεί να προέρχεται από τα «παλιά και κουρασμένα κόμματα» που οδήγησαν τη χώρα σε «αυτή την κατάντια».
Ο κ. Σαμαράς έχει πραγματοποιήσει μια προσωπική στροφή: ο λόγος του έχει γίνει πιο ανθρώπινος και συναισθηματικός ενώ αποφεύγει πλέον τη συνθηματολογία. Η νέα γλώσσα που υιοθετεί αντανακλά, σε μεγάλο βαθμό, τις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στο ίδιο το κόμμα του. Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι η Πολιτική Ανοιξη αντιμετωπίζει ισότιμα τους τρεις κύριους τομείς της προεκλογικής της καμπάνιας, τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα εθνικά θέματα. Για πρώτη φορά μάλιστα μετά από πολύ καιρό διαμορφώθηκε ένας ενιαίος κεντρικός πολιτικός λόγος με κείμενα και οδηγίες που συντάσσονται από την Εκλογική Επιτροπή και τον Πολιτικό Σχεδιασμό όπου προΐστανται αντίστοιχα οι κκ. Νικ. Κακλαμάνης και Ν. Τσαγκανέλης. Οι υποψήφιοι του κόμματος είναι μάλιστα υποχρεωμένοι να ακολουθούν πιστά αυτές τις οδηγίες στις προσωπικές εκλογικές τους καμπάνιες. Ο κ. Σαμαράς και οι επιτελείς του πιστεύουν ότι με αυτό τον τρόπο θα μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των δυνάμεών τους και θα κατορθώσουν να δημιουργήσουν την αναγκαία κινητικότητα στο εκλογικό σώμα.
Οι εσωκομματικοί συσχετισμοί θα παιχτούν για άλλη μια φορά στο ΚΚΕ με το εκλογικό αποτέλεσμα. Η κυρία Αλέκα Παπαρρήγα ανέλαβε πλήρη την ευθύνη της προεκλογικής εκστρατείας, η δε εσωκομματική αντιπολίτευση άλλωστε μεριμνά για την προσεκτική, εκ μέρους της, τήρηση των αποστάσεων. Ο κ. Χαρ. Φλωράκης περιοδεύει και αυτός για να συνεγείρει τους παλιούς, αλλά βεβαίως η παρουσία του συνιστά ενέργεια για την ηθική στήριξη του κομματικού μηχανισμού και όχι ανάμειξη στη διαμόρφωση της πολιτικής του ΚΚΕ. Η κυρία Παπαρρήγα επέβαλε στο κόμμα της να δώσει τη μάχη στο έδαφος των πιο σκληρών απόψεων τόσο για τα μεγάλα θέματα, όπως η οικονομία και η Ευρωπαϊκή Ενωση, όσο και για τις πιθανές πολιτικές συμμαχίες.
Υπό το διαρκές άγχος του 3% δίνει την εκλογική του μάχη ο Συνασπισμός. Ο κ. Ν. Κωνσταντόπουλος και όλα τα στελέχη του έχουν αποδυθεί σε μια υπερεντατική προσπάθεια περιοδειών και επισκέψεων ώστε να συσπειρώσουν τους ψηφοφόρους τους. Το σχήμα που παρουσιάζουν τα στελέχη του στις εξορμήσεις τους είναι «να απορρίψουμε τα εκβιαστικά διλήμματα» σε μια προσπάθεια να στεγανοποιήσουν τις δυνάμεις τους απέναντι στο ΠαΣοΚ. Ο κ. Κωνσταντόπουλος ελπίζει (και αυτός) στη διαμόρφωση μιας πεντακομματικής ή εξακομματικής Βουλής, με διάταξη δυνάμεων τέτοια που να μην είναι δυνατός ο σχηματισμός αυτοδύναμης κυβέρνησης. Τα στελέχη του Συνασπισμού επιμένουν ότι τα μηνύματά τους βρίσκουν ανταπόκριση στον κόσμο.
