* Οι αμοιβές νοσηλευτών και διοικητικού προσωπικού
Ετριβαν τα μάτια τους από την έκπληξη τα 20 μέλη της επιτροπής στην οποία ο υπουργός Υγείας κ. Αλ. Παπαδόπουλος ανέθεσε τον προσδιορισμό του μισθού με τον οποίο θα αμείβεται το προσωπικό των απογευματινών ιατρείων. Ουδείς, ώσπου να επαληθευθεί και ο τελευταίος υπολογισμός, δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι, σύμφωνα με τις κατώτατες εκτιμήσεις, οι αμοιβές των γιατρών διπλασιάζονται ενώ τα έσοδα που θα εισρεύσουν στα ταμεία των νοσοκομείων ισούνται με ένα επιπλέον πρόγραμμα επενδύσεων ύψους 1 τρισ. δρχ. τουλάχιστον! Η Επιτροπή κατέληξε σε ομόφωνο πόρισμα, το οποίο βρίσκεται ήδη στα χέρια του υπουργού Υγείας και προσδιορίζει με ακρίβεια τα ποσά με τα οποία θα αμείβονται οι γιατροί και το προσωπικό των απογευματινών ιατρείων. Παράλληλα, με εγκύκλιο, η οποία έχει ήδη αποσταλεί στα νοσοκομεία, δίδεται λύση και στο πρόβλημα της εξασφάλισης χώρου στον οποίο θα λειτουργήσουν τα απογευματινά ιατρεία από την 1η Ιανουαρίου του 2002 ή και νωρίτερα, αν οι διοικήσεις των νοσοκομείων εξασφαλίσουν τις απαραίτητες υποδομές.
Η αμοιβή για κάθε επίσκεψη στο απογευματινό ιατρείο, όπως προτείνει η εισήγηση της Επιτροπής και αποκαλύπτει σήμερα «Το Βήμα», διαμορφώνεται ως εξής:
* Για τους τακτικούς, τους αναπληρωτές καθηγητές και τους διευθυντές του ΕΣΥ 26.000 δρχ. (75 ευρώ).
* Για τους επίκουρους καθηγητές και τους επιμελητές Α’ του ΕΣΥ 21.000 δρχ. (60 ευρώ).
* Για τους λέκτορες και τους επιμελητές Β´ 16.000 δρχ. (45 ευρώ).
Από τις παραπάνω αμοιβές θα κατανέμεται στους γιατρούς το 65% και το υπόλοιπο 35% θα παρακρατείται από το νοσοκομείο. Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει ότι η προ φόρου αμοιβή για τους καθηγητές και τους διευθυντές είναι 16.000 δρχ. και η καθαρή αμοιβή περίπου 12.000 δρχ. Αν ένας γιατρός εξετάζει έστω και δέκα ασθενείς αριθμός που θεωρείται πολύ μικρός σε κάθε ένα από τα δύο απογεύματα στα οποία δικαιούται από τον νόμο να κάνει ιατρείο εξασφαλίζει καθαρό μηνιαίο εισόδημα περίπου 1.000.000 δρχ. Ο μόνος περιορισμός που βάζει ο νόμος, ως προς τους ασθενείς των απογευματινών ιατρείων, είναι ότι ο αριθμός τους δεν μπορεί να υπερβαίνει αυτόν των πρωινών. Οι πανεπιστημιακοί γιατροί, ειδικά, θα λαμβάνουν επιπλέον από την 1η Ιανουαρίου 2002 και το νοσηλευτικό επίδομα, το οποίο θα είναι περίπου 400.000 δρχ. Οι καθηγητές της πρώτης και της δεύτερης βαθμίδας θα έχουν στην πλειονότητά τους καθαρές απολαβές με τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων μεταξύ 2,5-3 εκατ. δρχ. τον μήνα, ποσά τα οποία είναι αντίστοιχα με αυτά που λαμβάνουν οι συνάδελφοί τους στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Το προσωπικό, το οποίο θα συνεργάζεται στην απογευματινή εργασία (νοσηλευτές, διοικητικοί), θα έχει σταθερή αμοιβή για κάθε απόγευμα 13.000 δρχ. (40 ευρώ) μετά τη φορολόγηση υπολογίζεται σε περίπου 11.000 δρχ. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος εργαζόμενος επιθυμεί να δουλέψει και τις 22 εργάσιμες ημέρες σε απογευματινό ιατρείο, οι μεικτές απολαβές του θα φτάνουν τις 300.000 δρχ. και μετά τον φόρο τις 225.000 δρχ., δηλαδή θα κερδίζει έναν μισθό επιπλέον.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των απογευματινών χειρουργείων (ο νόμος προβλέπει ότι κάθε χειρουργός μπορεί ένα απόγευμα την εβδομάδα να χειρουργεί ιδιωτικά) καθορίζονται τέσσερις κατηγορίες χειρουργικών πράξεων για τις οποίες ορίζονται αμοιβές από 400.000-1.600.000 δρχ. Από τις αμοιβές αυτές ο χειρουργός λαμβάνει από το 50% ως το 70% της αμοιβής, ο αναισθησιολόγος 15% της αμοιβής ενώ ποσοστό του κέρδους κατανέμεται στους παθολογοανατόμους και σε άλλες ειδικότητες που εμπλέκονται. Το κέρδος του νοσοκομείου είναι 5%-10% επιπλέον της είσπραξης που έχει από το υφιστάμενο κλειστό νοσήλιο. Προβλέπεται ακόμη ότι για κάθε επεμβατική πράξη (γαστροσκοπήσεις, στεφανιαιογραφίες, αγγειογραφίες κτλ.) που θα εκτελείται στο απογευματινό πρόγραμμα θα ορίζεται ειδική αμοιβή για τους γιατρούς που την εκτελούν. Από τον ειδικό λογαριασμό κάθε νοσοκομείου που δημιουργείται για τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων θα υπάρχει μπόνους για ειδικότητες γιατρών (π.χ. γιατροί των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας) και άλλων που δεν μπορούν να συμμετέχουν στην απογευματινή λειτουργία. Ετσι θα αποφευχθούν πιθανές εντάσεις μεταξύ των προνομιούχων και των «ριγμένων» από το νέο σύστημα.
Σε απογευματινή λειτουργία θα τεθούν και τα εργαστήρια των νοσοκομείων. Οπως είναι γνωστό από τις διατάξεις του νόμου 2889/2001, οι αμοιβές των εργαστηριακών εξετάσεων καλύπτονται πλήρως και με το τρέχον τιμολόγιο από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Δηλαδή ο ασθενής που θα επιλέξει να χειρουργηθεί σε απογευματινό ιατρείο θα καταβάλει ο ίδιος το κόστος της επέμβασης (400.000-1.600.000 δρχ. οι τιμές έχουν ελεγχθεί ώστε να είναι πιο φθηνές από αυτές των ιδιωτικών κέντρων), όλες οι εργαστηριακές εξετάσεις όμως θα καλύπτονται από τον ασφαλιστικό οργανισμό του.
Από τα έσοδα των εργαστηρίων προβλέπεται ότι το 50% κάθε αμοιβής θα κατανέμεται στο ιατρικό προσωπικό που εργάζεται σε αυτά. Από το ποσοστό αυτό ο διευθυντής του τμήματος θα αμείβεται με το 20% και το υπόλοιπο 80% θα κατανέμεται στους γιατρούς και στο άλλο επιστημονικό προσωπικό που θα συμμετέχει στην απογευματινή εργασία. Οι χειριστές μηχανημάτων και οι παρασκευαστές θα αμείβονται με το σταθερό ποσό των 40 ευρώ που ισχύει για τους νοσηλευτές και το νοσηλευτικό προσωπικό. Για τους εργαστηριακούς γιατρούς υπολογίζεται ότι αναλόγως του μεγέθους του νοσοκομείου και του εργαστηρίου τους θα εξασφαλίζουν καθαρό επιπλέον εισόδημα της τάξεως των 500.000-1.000.000 δρχ. κάθε μήνα ενώ σε μεγάλα νοσοκομεία ή τμήματα θα εξασφαλίζονται και ακόμη μεγαλύτερα εισοδήματα.
Ταυτοχρόνως, αυξάνονται σημαντικά και τα έσοδα των νοσοκομείων, γεγονός που σύμφωνα με τις επισημάνσεις της Επιτροπής θα οδηγήσει στην ταχεία αναζωογόνησή τους. Υπολογίζεται ότι αν σε ένα μεσαίου μεγέθους νοσοκομείο πραγματοποιούν απογευματινά ιατρεία 100 γιατροί δημιουργούνται έσοδα 500.000.000 κατ’ έτος. Τα χρήματα αυτά μπορούν να κατευθυνθούν σε επενδύσεις. Το καθαρό κέρδος του νοσοκομείου από τις εισπράξεις κάθε τμήματος θα ανέρχεται σε ποσοστά 10%-20%.
Ετσι από ένα μεγάλο μεγάλο, π.χ., ακτινολογικό εργαστήριο μπορεί να δημιουργούνται ετήσια κέρδη μεγαλύτερα των 100.000.000 δρχ. Υπενθυμίζεται ότι το ετήσιο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων σε κανένα νοσοκομείο δεν υπερβαίνει το 1 δισ. δρχ. Αυτό σημαίνει ότι από την απογευματινή λειτουργία τα νοσοκομεία θα αντλούν κεφάλαια ίσα με ένα δεύτερο πρόγραμμα επενδύσεων, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούν για τη βελτίωση των υποδομών και του εξοπλισμού τους.
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Αγορά ή ενοικίαση κτιρίων για τη στέγαση
Σχετικά με το «ακανθώδες» απεργιακό αίτημα των γιατρών «πού θα λειτουργήσουν τα απογευματινά ιατρεία» βρέθηκε λύση και έχει ήδη σταλεί εγκύκλιος στα νοσοκομεία με εντολή να δώσουν προτεραιότητα στην εξασφάλιση των υποδομών και στις λειτουργικές διευθετήσεις που απαιτούνται για να λειτουργήσει το σύστημα. Στην εγκύκλιο τονίζεται ότι στις περιπτώσεις που οι υποδομές των νοσοκομείων δεν επαρκούν για την ανάπτυξη των απογευματινών ιατρείων οι διοικήσεις τους μπορούν να αναζητήσουν κτίρια στην ευρύτερη περιοχή του νοσοκομείου για αγορά ή ενοικίαση. Ετσι μεγάλα νοσοκομεία, όπως π.χ. ο Ευαγγελισμός, το Λαϊκό και το Ιπποκράτειο, μπορούν να στεγάσουν τα απογευματινά τους ιατρεία σε μια ευρύτερη περιοχή πλησίον τους, όπως στο Κολωνάκι, στη λεωφόρο Βασ. Σοφίας ή στο Γουδί και αντιστοίχως το ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη μπορεί να αναπτύξει τη λειτουργία του στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου της πόλης. Παράλληλα, προγραμματίζεται και η αποσυμφόρηση μεγάλων νοσοκομείων, κυρίως των τριών μεγάλων της Αθήνας (Ευαγγελισμός, Λαϊκό, Ιπποκράτειο) και των δύο της Θεσσαλονίκης (ΑΧΕΠΑ, Ιπποκράτειο) με τη μεταφορά κλινικών που θα γίνει προς το νέο νοσοκομείο της Δυτικής Αττικής (Χαϊδαρίου) το οποίο παραδίδεται τον Νοέμβριο και προς το νοσοκομείο Παπαγεωργίου της Θεσσαλονίκης, αντιστοίχως.
ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΠΙΤΑΣ Ο ανταγωνισμός με τις ιδιωτικές κλινικές
Η ρύθμιση για τη λειτουργία των απογευματινών ιατρειών είναι το κομβικότερο σημείο της μεταρρύθμισης για το ΕΣΥ σε ό,τι αφορά τα νοσοκομεία. Κατ’ αρχάς δημιουργούνται όροι ανταγωνισμού ανάμεσα στα νοσοκομεία και στα ιδιωτικά κέντρα (νοσοκομεία και διαγνωστικά κέντρα) αυτό που επιχειρείται στην ουσία είναι η ανακατανομή της «πίτας» μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα υγείας. Επιπλέον, με τις συγκεκριμένες προτάσεις δίνονται απαντήσεις στα δύο κύρια ζητήματα που θέτουν οι πανεπιστημιακοί γιατροί οι οποίοι βρίσκονται σε απεργία εδώ και περίπου δύο μήνες , δηλαδή ποιες θα είναι οι απολαβές τους από την απογευματινή εργασία και σε ποιους χώρους θα λειτουργούν τα απογευματινά ιατρεία. Πέραν αυτών, και σε αντίθεση με την άμεση εφαρμογή του νόμου για την παράλληλη απασχόληση των πανεπιστημιακών σε ιδιωτικές κλινικές και διαγνωστικά κέντρα, η λειτουργία των απογευματινών ιατρείων προβλέπεται να γίνει σταδιακά, ανά νοσοκομείο και ειδικότητα, αναλόγως του βαθμού ετοιμότητας που θα εξασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση. Η βούληση του υπουργείου Υγείας, πάντως, είναι να επισπευσθούν οι διαδικασίες ώστε να γίνει δυνατή η λειτουργία των απογευματινών ιατρείων ακόμη και από τον Σεπτέμβριο κανονικά προβλέπεται να ξεκινήσουν από 1.1.2002.
