Με την απαγόρευση της σύναψης συμπληρωματικών συμβάσεων στα δημόσια έργα, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, αλλά και τον καθορισμό δεσμευτικών χρονοδιαγραμμάτων για κάθε υπουργείο και φορέα προσπαθεί η κυβέρνηση να προωθήσει με εντατικότερους ρυθμούς το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Αυτό εισέρχεται πλέον στη δύσκολη φάση της υλοποίησης, καθώς το αρχικό στάδιο της ένταξης των έργων βρίσκεται ήδη σε καλό δρόμο. Στόχος, άλλωστε, της κυβέρνησης είναι να «κλειδωθεί» το ΚΠΣ-3 μέσα στο τρέχον έτος με τον καθορισμό και την ένταξη όλων των έργων που θα πραγματοποιηθούν ως το τέλος της προγραμματικής περιόδου. Οι εισροές των κοινοτικών κονδυλίων εξαρτώνται και από την ορθή υλοποίηση, κατά τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών, οι οποίοι εγείρουν συνεχώς ζητήματα για παρατυπίες και υπερβάσεις κόστους που δυσχεραίνουν την καταβολή των πόρων προς τη χώρα μας.
Μετά τις επανειλημμένες οχλήσεις των Βρυξελλών για την ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου παραγωγής των δημοσίων έργων στη χώρα μας, η κυβέρνηση φαίνεται ότι ανταποκρίνεται, αν και με μεγάλη καθυστέρηση, και προχωρά στις σχετικές ενέργειες. Κατά πληροφορίες αναμένεται ότι θα κατατεθεί σύντομα στη Βουλή νομοσχέδιο το οποίο θα αποκλείει τη σύναψη συμπληρωματικών συμβάσεων με ελάχιστες εξαιρέσεις, εκείνες της αυστηρής ερμηνείας των απρόβλεπτων περιστάσεων.
* Το θεσμικό πλαίσιο
Η εξέλιξη αυτή, αν εφαρμοστεί αυστηρά, αναμένεται ότι θα περιορίσει τις υπερβάσεις δισεκατομμυρίων ευρώ που καταγράφονται σε σχετικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οφείλονται πολλές φορές στην ύπαρξη συμπληρωματικών συμβάσεων. Αναμένεται επίσης, σε συνδυασμό με τη γενικότερη τροποποίηση του νόμου 716/77 ο οποίος καθορίζει ως σήμερα το θεσμικό πλαίσιο υλοποίησης των δημοσίων έργων, να διασφαλίσει, αν εφαρμοστεί, την ταχύτερη ολοκλήρωση των χρηματοδοτούμενων έργων ως το τέλος της προγραμματικής περιόδου του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.
* Τέσσερις άξονες
Οι επόμενες κινήσεις που προωθεί η κυβέρνηση για να επιταχύνει την εισροή των κονδυλίων του ΚΠΣ-3 συνοψίζονται, όπως δηλώνει ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομίας κ. Χρ. Πάχτας, σε τέσσερις άξονες.
1. Ο πρώτος άξονας αφορά το μέσο μηνιαίο ύψος των εισροών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο στόχος του οικονομικού επιτελείου κάνει λόγο για μέσο μηνιαίο ύψος εισροών ύψους 400 εκατ. ευρώ. Ως τον Ιούνιο οι εισροές θα κινούνται κάτω από αυτόν τον μέσο όρο, ενώ μετά τον Ιούνιο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, θα ξεπερνούν τον μέσο όρο. Ο στόχος αυτός όμως, ως φαίνεται, περιλαμβάνεται ήδη στους υπάρχοντες σχεδιασμούς, καθώς οι ετήσιες προγραμματισμένες εισροές πόρων των κοινοτικών ταμείων ξεπερνούν συνολικά τον «νέο» στόχο που έχει ανακοινώσει ο υπουργός Οικονομίας κ. Ν. Χριστοδουλάκης. Αλλωστε, ενδεχομένως στον «νέο» στόχο περιλαμβάνονται και τα κονδύλια που εκκρεμούν από το ΚΠΣ-2.
2. Ο δεύτερος άξονας αφορά το ύψος των δαπανών που καταβάλλονται από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων για τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΚΠΣ-3. Στόχος είναι μέσα στο 2003 το ύψος των νέων δαπανών να ανέλθει σε 5,5 δισ. ευρώ.
3. Ο τρίτος άξονας αφορά τη δυναμικότερη ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα σε προγράμματα όπου είναι απαραίτητη η συμμετοχή του, όπως είναι η αλιεία, η γεωργία, η ανταγωνιστικότητα και η Κοινωνία της Πληροφορίας. Η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα θα παίξει σημαντικό ρόλο για να «τρέξουν» τα προγράμματα αυτά, τα οποία παρουσιάζουν καθυστέρηση. Σύμφωνα με τον κ. Πάχτα, αναμένεται ότι από τον Μάιο θα υπάρξει σημαντική απελευθέρωση πόρων.
4. Κατά το τρέχον έτος, σύμφωνα με τον τέταρτο άξονα, θα «κλειδωθεί» το ΚΠΣ-3. Αυτό σημαίνει ότι θα καθοριστούν όλες οι δράσεις και τα έργα που θα ενταχθούν και θα υλοποιηθούν από κονδύλια του ΚΠΣ-3 ως το τέλος της προγραμματικής περιόδου (2008).
Για την υλοποίηση των αξόνων αυτών όμως κρίνεται απαραίτητη η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και υπουργείων. Αλλωστε, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες του υπουργείου Οικονομίας, οι φορείς είναι αυτοί που φέρουν το βάρος και έχουν την ευθύνη για την υλοποίηση των έργων. Οπερ και οι διαδοχικές συσκέψεις στο Μέγαρο Μαξίμου.
* Η συνεργασία των φορέων
Ηδη ο πρώτος γύρος των διαδοχικών συσκέψεων του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη με τους υπουργούς, που εμπλέκονται στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ολοκληρώθηκε την εβδομάδα που πέρασε. Ο δεύτερος γύρος θα πραγματοποιηθεί σε έναν μήνα περίπου, καθώς η κυβέρνηση έχει ως φαίνεται συνειδητοποιήσει ότι τα προβλήματα αυξάνονται και η επίλυσή τους καθυστερεί συνεχώς. Σε αυτόν αναμένεται ότι οι υπουργοί θα παρουσιάσουν με συγκεκριμένα αποτελέσματα την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον τομέα τους κατά το διάστημα που πέρασε.
Αλλωστε, εξερχόμενοι από τον πρώτο γύρο των συσκέψεων ο καθένας πήρε ανά χείρας έναν κατάλογο-χρονοδιάγραμμα, στον οποίο καταγράφονται ποια προβλήματα και πότε θα πρέπει να επιλυθούν, καθώς και με ποια σειρά θα πρέπει να προωθηθούν τα έργα, αλλά και ποια φαίνεται ότι είναι άμεσα υλοποιήσιμα.
Το υπουργείο Ανάπτυξης, για παράδειγμα, θα πρέπει να επισπεύσει την αξιολόγηση των προτάσεων του ιδιωτικού τομέα, αλλά και να «κλείσει» τις εκκρεμότητες για το καθεστώς ενίσχυσης, το οποίο θα πρέπει να καθοριστεί.
Το υπουργείο Υγείας θα πρέπει να επικεντρώσει την προσοχή του στην επίσπευση των έργων υποδομής που συγχρηματοδοτούνται, όπως είναι οι επεκτάσεις και ο εκσυγχρονισμός των νοσοκομείων. Ως φαίνεται, στα έργα από το πρόγραμμα Υγείας που αφορούν την ψυχική υγεία και την πρόνοια θα υπάρξει καθυστέρηση, καθώς «απαιτούνται νέες δομές, οι οποίες είναι δύσκολα υλοποιήσιμες».
Οσον αφορά το πρόγραμμα της Κοινωνίας της Πληροφορίας, η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στην επιτάχυνση των δημοπρατήσεων. Κατά πληροφορίες, μέσα στο 2003 θα υπάρξουν ελάχιστες δαπάνες για το πρόγραμμα της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Αυτές αναμένεται να αυξηθούν το 2004, αν προχωρήσουν οι δημοπρατήσεις που έχουν σχεδιαστεί. Ανάμεσά τους είναι το νέο πακέτο για τα Περιφερειακά Συστήματα Υγείας, το οποίο αναμένεται ότι θα έχει δημοπρατηθεί ως τον Ιούνιο.
Στα προγράμματα της γεωργίας και της αλιείας, η προσοχή θα δοθεί στην καλύτερη ενημέρωση και απλούστευση των διαδικασιών υποβολής προτάσεων, οι οποίες αποτρέπουν τους ενδιαφερομένους.
