Πληθαίνουν οι επιλογές των επενδυτών που θέλουν να τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε τίτλους του Δημοσίου. Το υπουργείο Οικονομικών στην προσπάθειά του να αναδιαρθρώσει το εσωτερικό δημόσιο χρέος και να αναπτύξει περαιτέρω την αγορά κρατικών τίτλων έχει προχωρήσει στην έκδοση νέων προϊόντων και σχεδιάζει ακόμη περισσότερα… για όλα τα γούστα.
Εκτός από τα κλασικά τρίμηνα, εξάμηνα και δωδεκάμηνα έντοκα γραμμάτια, μικροί και μεσαίοι επενδυτές που προτιμούν αυτού του είδους την τοποθέτηση έχουν τώρα τη δυνατότητα να αγοράσουν έντοκα μεγαλύτερης διάρκειας. Τέτοιοι τίτλοι είναι στην ουσία τα διετή ομόλογα χωρίς τοκομερίδιο (zero couron), διετή έντοκα δηλαδή. Διαφορά υπάρχει στην παρακράτηση του φόρου. Ενώ στα έντοκα ο φόρος προεισπράττεται κατά την αγορά, στα διετή ομόλογα zero coupon παρακρατείται στη λήξη τους. Τα zero coupon, όπως τα έντοκα, αγοράζονται με έκπτωση, σε τιμή μικρότερη της ονομαστικής τους αξίας και εξοφλούνται στη λήξη τους στην ονομαστική τους αξία μείον τους φόρους επί των τόκων.
Στις τελευταίες εκδόσεις των ετήσιων εντόκων και διετών ομολόγων το επιτόκιο ήταν 10,9% και 10,3%, αντίστοιχα. Η καθαρή απόδοσή τους μετά την αφαίρεση του φόρου διαμορφώνεται σε 10% για τα ετήσια έντοκα και 9,6% για τα zero coupon, απόδοση που παραμένει σταθερή για δύο χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι επενδύοντας κάποιος, π.χ., στο τέλος Ιανουαρίου σε ετήσια έντοκα με διετή ορίζοντα θα πρέπει τον Ιανουάριο του 1998 το ονομαστικό επιτόκιο των ετήσιων εντόκων να είναι 10,3% για να έχει την ίδια απόδοση με τα zero coupon. Πράγμα αδύνατον αν υλοποιηθεί το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης που προβλέπει πληθωρισμό στο τέλος του έτους 4,5%.
Τα διετή ομόλογα χωρίς τοκομερίδιο απευθύνονται σε μικροεπενδυτές με επενδυτικό ορίζοντα μεγαλύτερο του έτους. Το Δημόσιο από την πλευρά του με τους τίτλους αυτούς μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα το χρέος του, αφού απαλλάσσεται από το πιεστικό πρόβλημα καταβολής προκαταβλητέων τόκων σε μεγάλα ποσά.
Μετά τα μεσομακροπρόθεσμα ομόλογα με κυμαινόμενο επιτόκιο το Δημόσιο εκδίδει τώρα και ομόλογα με σταθερό επιτόκιο. Η διάρκειά τους αρχικά ορίσθηκε σε τρία χρόνια και εξετάζεται η έκδοση ομολόγου μακρύτερης διάρκειας, η έκδοση του οποίου όμως μάλλον θα καθυστερήσει. Οι τίτλοι αυτοί, που απευθύνονται κυρίως σε θεσμικούς και ξένους επενδυτές, πωλούνται στην ονομαστική τους αξία και φέρουν τοκομερίδια. Το επιτόκιό τους κατά την τελευταία έκδοση ήταν 10,2% σταθερό για τρία χρόνια και οι τόκοι τους φορολογούνται με συντελεστή 7,5%. Ετσι, μετά την αφαίρεση του φόρου, που παρακρατείται κατά την εξαργύρωση των τοκομεριδίων, η απόδοσή τους διαμορφώνεται σε 9,435%.
Οσοι ζητούν προστασία των χρημάτων τους από τον πληθωρισμό θα έχουν από τον Απρίλιο τη δυνατότητα να επενδύσουν σε τιμαριθμοποιημένα ομόλογα, η απόδοση των οποίων συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη του πληθωρισμού. Ο βασικός παράγοντας που καθορίζει την απόδοσή τους είναι η ποσοστιαία μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή μεταξύ της περιόδου αγοράς και ωρίμανσης του τίτλου. Ετσι, τα ομόλογα αυτά εγγυώνται ότι τα χρήματα των επενδυτών θα αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό που τρέχει ο πληθωρισμός και του δίνουν επιπλέον ένα επιτόκιο, π.χ., 2% ή 3% που είναι η πραγματικά ζητούμενη από τον επενδυτή απόδοση.
Τα ομόλογα αυτά δεν έχουν κουπόνι, δηλαδή ο επενδυτής δεν εισπράττει τόκο κάθε χρόνο. Αγοράζονται με έκπτωση σε τιμή μικρότερη από την ονομαστική τους αξία, όπως συμβαίνει με τα έντοκα, η οποία καθορίζεται από το επιτόκιο. Στη λήξη τους εξοφλούνται όχι στην ονομαστική τους αξία, αλλά στην αξία που προκύπτει από αυτήν αν ληφθεί υπόψη και η εξέλιξη του δείκτη τιμών καταναλωτή. Ετσι, ο κάτοχος του ομολόγου θα πρέπει να περιμένει ως τη λήξη του για να εισπράξει το κεφάλαιό του συν την όποια απόδοση. Η διάρκεια των ομολόγων αυτών δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Το υπουργείο Οικονομικών όμως προσανατολίζεται σε τίτλους διάρκειας 7-10 ετών.
