“Οταν κάνω εκπτώσεις είμαι άχρηστη”
Είναι 25 χρόνια στο τραγούδι, πρωταγωνίστρια, με δύσκολες νίκες και περήφανες ήττες. Δεν σκέφτηκε ποτέ να διοργανώσει μια συναυλία-αφιέρωμα στη δουλειά της, αν και πριν από 15 χρόνια διοργάνωνε η ίδια την επικοινωνία της δισκογραφίας της με τη νυχτερινή Αθήνα. Δεν της αρέσουν αυτές οι τιμές γιατί αισθάνεται πολύ νέα ακόμη. Στο μυαλό της τα αφιερώματα έχουν συνδεθεί με το πέρας μιας διαδρομής. Την ταράζει μια τέτοια λογική γιατί μοιάζει σαν να έχει κάποιος τελειώσει. Δεν έχει την αγωνία του ανθρώπου να κάνει κάτι για τον εαυτό του. Γι’ αυτό όταν της ζητήθηκε η συνδρομή σε έναν φιλανθρωπικό σκοπό δεν είχε ενδοιασμούς – να συμμετάσχει σε ένα τετραήμερο πολιτισμού της διαφορετικότητας με τίτλο «Heart» -, το ένιωσε τιμή και χρέος. Ετσι, μάζεψε αυτούς που ήθελαν και μπορούσαν, ερμηνευτές και συνθέτες, και είναι έτοιμη να δώσει την πρώτη της συναυλία στην Αθήνα αφιερωμένη στα άτομα με αναπηρίες. «Είναι μια ευκαιρία συνάντησης μιας ιδιαίτερης ομάδας ανθρώπων και του απόλυτου δικαιώματος να έχουν καθρέφτη την τέχνη. Ετσι κι αλλιώς με κέντρο τον άνθρωπο γράφω, για αναπηρίες που έχουν προκύψει από ερωτικές δυσκολίες ή από την απελπισία κάποιου όταν δεν μπορεί να επικοινωνήσει. Τους ευχαριστώ που διάλεξαν εμένα γιατί θα μπορούσαν να διάλεγαν άλλους δέκα που να κόψουν εισιτήρια» επισημαίνει.
Αρχή της νέας χρονιάς, αλλά οι απολογισμοί για τη Νικολακοπούλου έχουν ξεκινήσει εδώ και πέντε χρόνια. Τόσο διαρκεί η προσπάθεια ταξινόμησης και κριτικής των πεπραγμένων της. Ενδιαμέσως είχε ένα σπουδαίο διάλειμμα, την ενασχόλησή της με την ομάδα προετοιμασίας των τελετών των Ολυμπιακών Αγώνων, και αυτό την αποσυμπίεσε από πολλά άλλα. Συνέβη τη στιγμή που έκλεισε ένας μεγάλος κύκλος κι εκείνη τραβήχτηκε να δει τι θέλει να κάνει και τι έχει ξεχάσει να κάνει.
– H τελετή λήξης άνοιξε πολλές κουβέντες. Υπήρξε δυσαρέσκεια για την επιλογή των τραγουδιστών. Για το ότι η «παραλία» ήταν παρούσα σε ένα τόσο μεγάλο γεγονός. Σας άρεσε;
«Οχι! Κατ’ αρχήν αυτό που έγινε δεν μου είπε τίποτε σε σχέση με το αράδιασμα των τραγουδιών, πλην όμως δεν ξεχνώ ότι επί μέρους κομμάτια κοινού έχουν χαρεί στην ώρα του το καθένα από αυτά τα τραγούδια. Το ότι έγινε ένα πάρτι που έμοιαζε λίγο ρεφενέ δεν με άγχωσε, γιατί έδειξε την πραγματικότητα των τελευταίων ετών. Εκείνη την ύστατη ώρα φτάσαμε να είμαστε υποκριτές και να λέμε “τι είναι αυτά, γιατί όλοι αυτοί μαζί;”. Δηλαδή, όταν τους βλέπαμε χώρια ήταν ωραίοι; Μην είμαστε τόσο συντηρητικοί. Το ζήτημα είναι αυτοί τι νιώσανε. Εγινε ευκαιρία αυτό το αγώνισμα να τους ανοίξει άλλους ορίζοντες; Οχι! Εκεί θα μείνω. H υγεία του κοινού ήταν ότι στενοχωρήθηκε με αυτή την τελετή. Αν την είχαν κάνει λαχείο, δεν θα κάναμε τώρα αυτή την κουβέντα. Εστω και με αρνητικό τρόπο βγήκε το αίτημά τους. H τελετή έναρξης ήταν για καμάρι. Αρα το αίτημα του κοινού είναι υψηλό».
– Και μετά ασχοληθήκατε με το Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης. Ποιος ο λόγος ύπαρξής του; Συνέβη κάτι σοβαρό που μας διαφεύγει;
«Ο θεσμός έχει σημασία. Οταν πρωτοεδραιώνεις έναν θεσμό περιμένεις αυτόν που θα έρθει. Εσύ οικοδομείς τον χώρο· το ποιοι θα έρθουν, αν έχουν ταλέντο, δεν το γνωρίζεις. Τα τελευταία χρόνια δεν μπορεί να ξεπηδήσει φυσιολογικά, ελεύθερα, κανένας άνθρωπος από το κοινό. Πρέπει να περάσει από το “Fame story”… Οταν όλο το σύστημα νοσεί, θεωρώ σπουδαίο να υπάρχει ένα βήμα. Χρειάζεται μία τριετία για να δείξει αν αυτό το βήμα έχει λόγο ύπαρξης».
– Το υλικό σάς άρεσε;
«Δεν ήταν συνταρακτικό. Κοιτάζω όμως πάντα τι κερδίζεται. Τρία τραγούδια μού άρεσαν και η Ευσταθία. Οταν δεν υπάρχουν οι υποδομές, υπολογίζεις στο θαύμα. Ο ταλαντούχος άνθρωπος θα ξεφυτρώσει όπου κι αν είναι και θα βγει μπροστά. Είναι άσχημο όμως η πολιτεία να μη δημιουργεί ένα κανάλι επικοινωνιακό – και αυτό σήμερα είναι η τηλεόραση – που να δίνει τη δυνατότητα σε νέα παιδιά να παρουσιαστούν. Το θέμα είναι να υπάρχει και η άλλη φωνή. Μαζί με το πρόσκαιρο ή το εύκολο να μπορεί να υπάρχει και το άλλο. Αυτό είναι για μένα η ισορροπία στην πολυμορφική κοινωνία μας. Αν αυτή η πόρτα κλείσει, δεν ξανανοίγει παρά μόνο με επανάσταση. Αν όλοι βολευτούμε με τα αθλητικά παπούτσια, δεν ξαναβάζουμε σκαρπίνι».
– H δισκογραφία πλέον χρειάζεται έναν δημιουργό με προσωπικότητα σαν τη δική σας; H εποχή καταναλώνει ό,τι καταλαβαίνει, τα βαθιά νοήματα τη δυσκολεύουν.
«Αν ρωτήσουμε τον κόσμο, θα είναι αμήχανος να απαντήσει. Αν όμως παράξει αυτός ο δημιουργός, τότε χαίρεται ο κόσμος. Αυτό που μπορεί να κάνει η νέα γενιά, η ταλαντούχα και ορμητική, είναι να ξαναφέρει τη διαφορετικότητα που είναι η προσωπικότητα του δημιουργού μέσα στο νόμισμα. Κι εμείς όταν πρωτοβγήκαμε με τον Κραουνάκη μάς ανέχονταν επειδή πουλάγαμε. Το τραγούδι το καινούργιο και το αυθεντικό σαν αίσθημα όταν έρχεται είναι ανίκητο. Κάθε φορά που θα βγαίνει ένα πλάσμα που θα λέει με ταλέντο αυτό που έχει μέσα του θα αναγνωρίζεται».
– Ο λόγος σας – ελλειπτικός, μινιμαλιστικός, αφαιρετικός, απολύτως προσωπικός – έγινε μόδα, αλλά δεν είναι πια. Κάνατε σχολή και προσπάθησαν πολλοί να σας αντιγράψουν. Από το ’85 ως το ’97 είχατε το ένα σουξέ μετά το άλλο. Πώς το διαχειρίζεστε όλο αυτό σήμερα που δεν δείχνετε την ίδια δημιουργικότητα;
«Νιώθω τυχερή που έζησα καλύτερες εποχές. Την ώρα που έδινα τη μάχη μου με τους μεγαλύτερους δημιουργούς ήθελα να πω τα δικά μου. Και τα είπα. Ημουν η ορμή μου και είχα και μεγάλο απόθεμα προτού με χτυπήσουν ή προσπαθήσουν να με λογοκρίνουν – τα πράγματα και οι μηχανισμοί, όχι οι άνθρωποι μόνο. Αυτή τη στιγμή έχω τη μαστοριά μου, αλλά η γλώσσα είναι κάτι ζωντανό. Δεν την έχεις στο χέρι για πάντα. Θα κοιτάξω να πω πράγματα. Και έχω να πω – ακόμη και με άλλη γλώσσα. Υφιστάμεθα όλοι φθορές που πρέπει να επιδιορθώσουμε. Είναι πολλαπλό το αγώνισμα του καθενός μας».
– Τι σας κούρασε;
«Κατ’ αρχάς έβλεπα πως τα μεγάλα αποτελέσματα απαιτούσαν συνεχώς παραγωγή. Αυτό είναι απάνθρωπο. Δεν μπορούσα να βιάσω πια τον εαυτό μου. Για να έχω απόθεμα έπρεπε να ξεκουραστώ. Ή να μου επιτρέψουν τα ενδιάμεσα, από τη συνεχόμενη επιτυχία, βήματά μου να είναι πιο πειραματικά. Χρειαζόταν να πειραματιστώ σε μικρότερη κλίμακα».
– Εκτός από τις πειραματικές κινήσεις («Υδρόγειες σφαίρες»), κάνατε και συμβιβασμούς ή λάθη;
«Κατάλαβα κάτι με τα χρόνια: Εγώ δεν αγαπήθηκα για την κανονικότητά μου. Αγαπήθηκα για την απόλυτα προσωπική μου γραφή. Αρα τις φορές που είμαι αδύναμη και δεν την ακολουθώ, έχω την ταπεινότητα να βγω και με το κανονικό μου ένδυμα. Θέλω όμως να συνεχίσω να είμαι ζωντανή, να ξαναδοκιμάσω την εξόρυξη του εσωτερικού μου κόσμου. Εγώ συντρίβομαι μόνη μου όταν δεν μπορώ να είμαι σπουδαία. Δεν χρειάζεται να μου το πει ο άλλος, αλλά επίσης δεν ντρέπομαι που δεν μπορώ».
– Συνδεθήκατε πολύ με δύο συνθέτες, τον Σταμάτη Κραουνάκη και τον Νίκο Αντύπα. Πώς βλέπετε το μέλλον σας; Με κάποιον τρίτο;…
«Βοηθάει πολύ ο ενθουσιασμός και η έλξη δύο δημιουργών, γιατί γίνεται ανώδυνος ο τοκετός. Να συνεννοούνται τα ταλέντα. Κουραστήκαμε κάποιοι άνθρωποι που κρατούσαμε πολύ καιρό το τιμόνι και αποφασίσαμε να ξεκουραστούμε κάνοντας ο καθένας κάτι δικό του. Χρειάζεται να πας λίγο πίσω και ενδιάμεσα να ψάξεις. Πάντα αναζητάω και την ίδια ώρα θέλω και κάποιος να με αναζητήσει. Οπως εγώ εκπέμπω, να μου απαντήσουν σ’ αυτό το σήμα. Δεν είναι τόσο απλά όπως τα λέμε. Μπορεί να καθήσεις στο παγκάκι, να περιμένεις ώρες και να μην έρθει άνθρωπος…».
– H επανασύνδεσή σας με τον Κραουνάκη (CD «Ισόβια» με τον Μανώλη Μητσιά) διέψευσε τις μεγάλες προσδοκίες. Δεν ήταν μια βροντερή επανασύνδεση.
«Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο Μητσιάς έγινε καταλύτης ώστε να συναντηθούμε. Γιατί όσο πιο μεγάλα πράγματα έχεις κάνει τόσο πιο πολύ φοβάσαι την επανασύνδεση. Είχα πολλή χαρά που γινόταν αυτός ο δίσκος και, αν εξαιρέσει κανείς τη βροντερή αναμονή, τα τραγούδια ήταν ωραία. Είχαν τη θέρμη του εναγκαλισμού, σαν να πήρα τον Σταμάτη αγκαλιά. Δεν έχουν τον ερωτικό χορό των δύο δημιουργών… Δεν έχουν τη μεγάλη στιγμή μας, αλλά η μεγάλη στιγμή, αν είναι να έρθει, είναι πιο εύκολο να έρθει τώρα, μετά απ’ αυτό το πρώτο ραντεβού».
– Τελευταία έχουν πέσει τα φράγματα και συνεργάζονται καλλιτέχνες διαφορετικών συχνοτήτων. Το κάνατε και εσείς. Πώς το αποτιμάτε;
«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν ανάγκη το “από ‘δώ”. H φυσική τους συνθήκη είναι η άλλη πλευρά. Εγώ έχω την ευθύνη που τους ξεβόλεψα. Το λάθος μου είναι που δεν επιμένω στα απόλυτα κείμενά μου. Οταν πηγαίνω κοντά τους, χάνουμε και οι δύο. Αλλά τέρπομαι από το τάλαντο του άλλου και μπορεί να λιγοστέψω τον εαυτό μου για να υπηρετηθεί κάτι κοινό. Αμ δεν είναι κοινό αυτό! Εκείνος το κάνει τέλεια όταν είναι ο εαυτός του· και εγώ επίσης, όταν κάτι έχω να πω. Οταν κάνω εκπτώσεις είμαι άχρηστη. Οποτε συναντιόμαστε, να συναντιόμαστε καθαρόαιμα προς τη μια ή την άλλη πλευρά».
– Βάσει όλων αυτών δεν θα μπορούσατε να συνεργαστείτε με τον Γιώργο Θεοφάνους, π.χ.;
«Δεν χρειάζεται. Αυτό που χρειάζομαι είναι να σεβαστώ τον εαυτό μου και αυτό που κουβαλάω, σαν αίσθημα, να το πω καλά. Αυτό είναι το μόνο μέλημά μου. Δεν έχω τόση δίψα ώστε να πάρω μια βίζα πλασματική. Τυχαίνει να αντέχω ακόμη. Δεν έχω το νέο 100% μου. Περιμένω να το φτάσω, όμως, και προπονούμαι για αυτό. Εχω ξεκινήσει να γράφω».
H συναυλία με τίτλο «Εγώ μιλάω για δύναμη» θα δοθεί μεθαύριο Τρίτη 17/1 στην «Ιερά Οδό» στο Γκάζι. Συμμετέχουν οι συνθέτες N. Αντύπας, Στ. Κραουνάκης, A. Μιτζέλος, Γ. Σπάθας και οι ερμηνευτές Χρ. Αηδονίδης, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Ηρώ, B. Λέκκας, M. Μητσιάς, B. Παπακωνσταντίνου, Σπείρα-Σπείρα, Τρίφωνο, Γ. Χριστοδούλου.
