Ο «διαφορετικός» υπουργός
Από τα πιο πολυσυζητημένα πρόσωπα στη Βρετανία αλλά και παγκοσμίως, ο υπουργός Πολιτισμού, Ενημέρωσης και Αθλητισμού απαντάει με ασυνήθιστη ειλικρίνεια σε «αδιάκριτες» ερωτήσεις
Ενα πρωινό στο Λονδίνο συνάντησα, στο γραφείο του, πολύ κοντά στην πλατεία Τραφάλγκαρ, για περίπου μία ώρα τον πιο διάσημο ίσως βρετανό υπουργό. Ο Κρις Σμιθ ήταν χαμογελαστός, προσιτός και πρόθυμος να απαντήσει σε μια σειρά από κυρίως ασυνήθιστες για έναν υπουργό ερωτήσεις.
Από τις αρχές Μαΐου 1997, όταν ανέλαβε το υπουργείο Πολιτισμού, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού, το όνομά του δεν έχει σταματήσει να συζητείται και μάλιστα διεθνώς. Οι λόγοι δεν είναι λίγοι. Κατ’ αρχήν υπήρξε και είναι ένα από τα πιο δραστήρια πρόσωπα του Εργατικού Κόμματος. Από το 1983 εκλέγεται ανελλιπώς στο Κοινοβούλιο με όλο και μεγαλύτερη πλειοψηφία. Σύντομα απέκτησε τη φήμη του πολιτικού που αφιερώνεται πραγματικά στην επίλυση των προβλημάτων των ανώνυμων ανθρώπων! Σε ηλικία 46 ετών και έπειτα από 14 χρόνια στα έδρανα της αντιπολίτευσης γίνεται μέλος του υπουργικού συμβουλίου της κυβέρνησης Μπλερ και πλέον οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες του σε μια πληθώρα θεμάτων απασχολούν πολύ συχνά την επικαιρότητα και σχεδόν πάντα αποσπούν ευμενή σχόλια.
Η συζήτηση μαζί του αποκάλυψε έναν άνθρωπο έξυπνο και ρεαλιστή. Σίγουρα δεν διατηρεί καλές σχέσεις με τις κλασικές αυταπάτες που οι περισσότεροι άνθρωποι του πολιτισμού και των τεχνών επιμένουν να έχουν. «Από την αρχή της θητείας μου ως υπουργού», λέει, «θεώρησα πρωταρχική μου προτεραιότητα να ξεκαθαρίσω ότι το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι σημαντικό μόνο πολιτισμικά αλλά και οικονομικά. Η μουσική, ο κινηματογράφος, τα μέσα ενημέρωσης και οι τέχνες γενικότερα συνεισφέρουν εντυπωσιακά στην ανάπτυξη της βρετανικής οικονομίας». Η αναγνώριση της τεράστιας οικονομικής σημασίας των πολιτισμικών προϊόντων εκφράζεται ίσως άψογα από μια φωτογραφία που υπήρχε σε μια γωνιά του γραφείου: ο Κρις Σμιθ χαμογελαστός ανάμεσα στον Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ και στον Τζορτζ Κλούνεϊ, δύο από τους ανθρώπους που επιτρέπουν στο Χόλιγουντ να αποκαλείται «βιομηχανία», ιδιαίτερα σημαντική για την αμερικανική οικονομία. Δεν ήταν έκπληξη όταν έπειτα από λίγες ημέρες ο «Independent», αναφερόμενος στις πρωτοβουλίες του υπουργού Πολιτισμού, αναρωτιόταν σε κύριο άρθρο του: «Είναι ο Κρις Σμιθ περισσότερο σημαντικός από τον Γκόρντον Μπράουν;» (σ.σ.: ο Γκόρντον Μπράουν είναι ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας).
Η συζήτηση με τον Κρις Σμιθ βεβαίως δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτά τα θέματα. Παρά τα δεκάδες ασταμάτητα «κλικ» του τελειομανούς φωτογράφου, διατήρησε την ψυχραιμία και τον γνώριμο σταθερό ρυθμό σκέψης και ομιλίας του και δέχθηκε να αναφερθεί στις ατομικές του φιλοδοξίες, στα Μάρμαρα του Παρθενώνα, στη μουσική των Oasis αλλά και στην προσωπική του ζωή. Γιατί εκείνο που εντυπωσιάζει και έχει αρκετές φορές αναφερθεί στον διεθνή Τύπο είναι ότι ο σημερινός υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας είναι ένας πολιτικός που ξεκίνησε την πρώτη προεκλογική εκστρατεία του το 1983 με την εξής φράση:
Πώς αισθάνεστε που πλέον είστε τμήμα του κατεστημένου;
«Ακόμη και σήμερα αισθάνομαι περίεργα κάποιες φορές. Από το 1983, που εκλέχθηκα για πρώτη φορά, βρισκόμουν επί 14 χρόνια στην αντιπολίτευση. Οταν βρίσκεσαι στην αντιπολίτευση, η ενστικτώδης αντίδρασή σου είναι να αντιτίθεσαι· να επικρίνεις· να λες “δεν ήταν αρκετά καλό”. Ξαφνικά μπαίνεις στην κυβέρνηση και ανακαλύπτεις ότι ο καθένας που βρίσκεται απ’ έξω επικρίνει εσένα!».
Ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη υπάρχει πάντα μια σειρά από δυσκολίες που δεν περιμένει κανείς, έτσι δεν είναι;
«Μέχρι ενός σημείου πάντα βρίσκει κανείς δυσκολίες στην πολιτική. Τουλάχιστον όμως σε ό,τι αφορά το υπουργείο Πολιτισμού, Μέσων Ενημέρωσης και Αθλητισμού δεν υπάρχει κανένα θέμα για το οποίο να υποστηρίζαμε κάτι άλλο πριν από τις εκλογές και να κάνουμε κάτι διαφορετικό σήμερα».
Σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται υπό τη βρετανική προεδρία. Σε ό,τι αφορά τον δικό σας τομέα, ποιος είναι ο κύριος στόχος που έχετε θέσει και επιδιώκετε να επιτευχθεί πριν από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 1998;
«Οι στόχοι είναι δύο. Ο πρώτος έχει σχέση με τη βιομηχανία των οπτικοακουστικών μέσων κινηματογράφος και τηλεόραση κυρίως. Οπως ξέρετε, τον Απρίλιο θα γίνει η μεγάλη σύνοδος στο Μπέρμιγχαμ. Μαζί μας θα βρεθούν αντιπρόσωποι της βιομηχανίας από όλες τις χώρες – μέλη. Αυτή τη στιγμή στην οπτικοακουστική βιομηχανία βλέπουμε τις ΗΠΑ να κρατούν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Ευρώπη διαθέτει τεράστια αποθέματα ταλέντου και μπορεί να παράγει εξαιρετικά οπτικοακουστικά προϊόντα. Δεν δίνουμε όμως στον εαυτό μας την ευκαιρία να λειτουργήσει ανταγωνιστικά σε παγκόσμιο επίπεδο. Γιατί ως τώρα η ευρωπαϊκή οπτικοακουστική βιομηχανία χαρακτηρίζεται από ένα πνεύμα πολιτιστικού προστατευτισμού. Στο άμεσο μέλλον πρέπει να χαρακτηρισθεί από ένα πνεύμα δημιουργικού ανταγωνισμού με τους Αμερικανούς. Επομένως, το πρώτο που θέλω είναι να κάνουμε αυτό το νέο πνεύμα ευρύτερα αποδεκτό».
Και το δεύτερο;
«Το δεύτερο αφορά τους πολιτιστικούς στόχους της Ενωσης. Πρέπει αυτοί οι στόχοι να επανατεθούν. Προς το παρόν έχουμε μια σειρά από μικρά προγράμματα, όπως π.χ. το Arian, το Media 1, το Media 2 και το Raphael. Εξυπηρετούν επιμέρους στόχους και ως εκ τούτου δεν παρατηρείται μια συνοχή μεταξύ τους. Αυτή την περίοδο φθάνουν στο τέλος τους. Το ερώτημα είναι απλό: Δεν είναι καλύτερα να ενώσουμε αυτά τα μικρά κομμάτια και να δημιουργήσουμε ένα συνεκτικό πλαίσιο ικανό να προωθήσει αποτελεσματικότερα την πολιτιστική δραστηριότητα στο σύνολό της; Γνωρίζω ότι και άλλοι υπουργοί Πολιτισμού συμμερίζονται αυτή την άποψη. Το δεύτερο επομένως που θέλω ως το τέλος της βρετανικής προεδρίας είναι να έχει σημειωθεί μια σαφής πρόοδος στο θέμα του καθορισμού ενός ευρύτερου και συνεκτικού πλαισίου υποστήριξης του πολιτισμού».
Τι είναι πολιτισμός; Μπορεί ο υπουργός Πολιτισμού να δώσει τον δικό του ορισμό του πολιτισμού;
«Εχουμε μπροστά μας ολόκληρη την ημέρα; Δεν πρόκειται για κάτι που εξαντλείται σε λίγες φράσεις. Πολιτισμός ωστόσο είναι ένα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων και εμπειριών που εγείρονται από την ανθρώπινη φαντασία, την ευφυΐα, τα αισθήματα και την ψυχαγωγία. Δραστηριότητες και εμπειρίες που βοηθούν στη διαμόρφωση της αίσθησης ταυτότητας ενός ανθρώπου, μιας κοινότητας ή ενός έθνους. Είναι πολύ δύσκολο να καθορισθεί επακριβώς η έννοια του πολιτισμού. Μπορεί πάντως να πει κανείς ότι είναι ένα σύμπλεγμα δραστηριοτήτων, εμπειριών και αισθημάτων που συνθέτουν τον ορισμό της ζωής του καθένα μας».
Είναι ο πολιτισμός κάτι που «μοιραζόμαστε» με όλους τους συνανθρώπους μας;
«Πιστεύω πως ναι. Ο πολιτισμός είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο. Στην κυρία Θάτσερ άρεσε να λέει το εξής: “Δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούμε κοινωνία. Υπάρχουν μόνο άτομα που φροντίζουν τον εαυτό τους”. Εκείνο που συνέβη στη Βρετανία τον τελευταίο χρόνο είναι μια σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας. Σήμερα έχουμε μια κυβέρνηση που μεταξύ άλλων πιστεύει ότι αυτό που αποκαλούμε κοινωνία υπάρχει! Και ο πολιτισμός είναι ένα από τα στοιχεία που την κρατούν ενωμένη. Αυτή την ιδιότητά του την οφείλει εν πολλοίς στο ότι δεν είναι μονόλιθος. Αν με ρωτήσετε “τι είναι βρετανική κουλτούρα”, θα σας απαντήσω ότι είναι κάτι πολύ ευρύ και ανομοιόμορφο και ότι σε αυτή την ανομοιομορφία οφείλει σημαντικό μέρος του σθένους και της ισχύος της. Η βρετανική κουλτούρα περιλαμβάνει ανθρώπους που αγοράζουν κουρτίνες Laura Ashley αλλά και τους καλλιτέχνες ενός ροκ συγκροτήματος».
Ο Κρις Νομπέικον του ροκ συγκροτήματος Chumbawamba έριξε, όπως όλοι ξέρουμε, έναν κάδο με νερό και παγάκια επάνω στον αναπληρωτή πρωθυπουργό κ. Τζον Πρέσκοτ κατά την πρόσφατη τελετή απονομής των Βρετανικών Βραβείων Μουσικής. Θα μπορούσε αυτό να θεωρηθεί μέρος της βρετανικής κουλτούρας;
«Το ρίξιμο του νερού επάνω στον Τζον Πρέσκοτ ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό».
Βρισκόσασταν εκεί εκείνο το βράδυ;
(χαμογελάει) «Ναι… Ευτυχώς, αρκετά τραπέζια πιο πέρα».
Τελικά, σχεδόν το μισό υπουργικό συμβούλιο αλλά και η ίδια η σύζυγος του πρωθυπουργού βρίσκονταν εκεί επιβεβαιώνοντας την εντύπωση ότι η κυβέρνηση αναζητεί αφορμές για να συνδεθεί με αυτό που τα μέσα ενημέρωσης ονομάζουν «cool Britannia». Δηλαδή, με όλα αυτά και με όλους αυτούς που δίνουν στη Βρετανία ένα μοντέρνο, ποπ, νεανικό στίγμα. Συμφωνείτε;
«Νομίζω ότι η εντύπωση είναι λανθασμένη. Θα ήθελα ακόμη να πω ότι το “cool Britannia” είναι μια φράση που δεν μου αρέσει ιδιαιτέρως. Εκπροσωπεί πάντως τη μοντέρνα πλευρά της Βρετανίας. Ο Βρετανικός Οργανισμός Τουρισμού ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μελέτη σχετικά με το τι πιστεύει ο υπόλοιπος κόσμος ότι είναι η Βρετανία. Αποκαλύφθηκε λοιπόν ότι ο υπόλοιπος κόσμος πιστεύει ότι η Βρετανία είναι ένας μοναδικός συνδυασμός παράδοσης και νεωτερικότητας. Από τη μια υπάρχουν η μοναρχία, τα παλάτια και η υπέροχη εξοχή μακριά από το Λονδίνο και από την άλλη η διαρκής καινοτομία. Είναι κοινή συνείδηση διεθνώς ότι, αν κοιτάξει κανείς τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, ζωγραφική και γλυπτική, την ποπ και ροκ μουσική ή τη βιομηχανία της μόδας, ανακαλύπτει ότι η Βρετανία σείεται από ζωτικότητα και ενεργητικότητα. Ανθρωποι έρχονται στο Λονδίνο τόσο για να δουν την αλλαγή των φρουρών μπροστά από το παλάτι του Μπάκιγχαμ όσο και για να βρεθούν μέσα στο “Ministry of Sound”. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να “ληστεύσει” τον παλμό της μοντέρνας Βρετανίας. Δεν μπορεί να πει “όλο αυτό μας ανήκει”. Εκείνο όμως που σίγουρα μπορεί είναι να υποστηρίξει έμπρακτα τις πολιτιστικές προσπάθειες. Δεν ζητάμε ευκαιρίες να βρεθούμε σε δημόσιες εκδηλώσεις μαζί με τον Νόελ Γκάλαχερ ή τους Verve. Αντιθέτως, προωθούμε π.χ. εκείνες τις διεθνείς συμφωνίες που θα επιτρέψουν το τέλος της πειρατείας στα CD και στις κασέτες των καλλιτεχνών μας».
Ωστόσο ο Τόνι Μπλερ ενδιαφέρεται έντονα να διατηρεί σχέσεις με ποπ διασημότητες όπως ο Νόελ Γκάλαχερ ο οποίος και ήταν παρών σε δεξίωση στην Ντάουνινγκ Στριτ. Δεν είναι παράξενο από τη στιγμή που ο Γκάλαχερ είναι γνωστός υποστηρικτής της χρήσης ναρκωτικών;
«Δεν νομίζω! Είναι ένας από τους πρωταγωνιστές της βρετανικής μουσικής. Είναι ο δημιουργός των Oasis. Οι Oasis είναι πολύ καλοί και είναι σίγουρο ότι η σημερινή μουσική τους θα χαρακτηρίζει στο μέλλον τη δεκαετία του ’90. Η σφραγίδα της αναγνώρισης που φέρνει η πρόσκληση στην Ντάουνινγκ Στριτ δεν έχει καμία σχέση με την υιοθέτηση ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής ή μιας τοποθέτησης απέναντι στα ναρκωτικά. Απλά αναγνωρίζεται ότι οι αδελφοί Γκάλαχερ είναι σημαντικοί καλλιτέχνες. Πουλάνε δίσκους στο εξωτερικό. Αποτελούν σημαντικό τμήμα τόσο της βρετανικής οικονομίας όσο και της βρετανικής μουσικής».
Αποτελούν επίσης σημαντικό τμήμα της εικόνας που υπάρχει για τη Βρετανία.
«Πιστεύω ότι η μουσική τους και όχι η προσωπικότητά τους αποτελεί τμήμα της εικόνας που υπάρχει για τη Βρετανία».
Στα πλαίσια της μοντέρνας εικόνας που υπάρχει για τη Βρετανία, θα ήθελα να σας ακούσω να υπόσχεστε ότι τα Μάρμαρα του Παρθενώνα θα επιστραφούν στην Ελλάδα ως το 2000!
«Δεν μπορώ να υποσχεθώ κάτι τέτοιο. Οπως ξέρετε, τα Μάρμαρα του Παρθενώνα βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Βρίσκονται εκεί εδώ και πολύ καιρό. Υπάρχει ένα επίμαχο θέμα σχετικά με το πώς έφθασαν να είναι εκεί αλλά δεν έχει περάσει από την αντίληψή μου κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι αποκτήθηκαν παράνομα».
Η απόκτηση των Μαρμάρων του Παρθενώνα, αν δεν είναι παράνομη, είναι σίγουρα ανήθικη. Ακόμη κι αν είναι νόμιμη, παραμένει πάντα παράνομη από ηθικής απόψεως!
«Δεν είμαι σίγουρος ότι συμφωνώ μαζί σας. Υπάρχουν άλλα θέματα για να σχολιάσει κανείς και το πρώτο από αυτά είναι η καλή συντήρηση και παρουσίαση των Μαρμάρων επί δεκαετίες. Κάθε χρόνο επισκέπτονται την αίθουσα των Μαρμάρων του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο εκατομμύρια άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Και μάλιστα δωρεάν! Επιπλέον, αν αποφασίσουμε να επιστρέψουμε τα Μάρμαρα στην Ελλάδα, ανοίγουμε αμέσως μια τεράστια συζήτηση σχετικά με την τύχη ενός μεγάλου αριθμού αντικειμένων, χειροτεχνημάτων, πινάκων και γλυπτών! Αν πάτε σε οποιοδήποτε μουσείο, οπουδήποτε στον κόσμο, θα δείτε αντικείμενα από διαφορετικές χώρες και περιοχές της Γης. Εμείς π.χ. θα μπορούσαμε να ζητήσουμε από τις ΗΠΑ να μας επιστρέψουν χιλιάδες αντικείμενα προερχόμενα από παραδοσιακά σπίτια της αγγλικής επαρχίας τα οποία γεμίζουν τα αμερικανικά μουσεία. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι βρίσκονται εντελώς έξω από το φυσικό τους περιβάλλον. Δεν το κάνουμε όμως. Δεν πρόκειται να ζητήσω να επιστραφούν».
Αν έπειτα από μια πολυετή κατάληψη της Βρετανίας το Μπιγκ Μπεν βρισκόταν σε μουσείο της Νέας Υόρκης, θα ζητούσατε να επιστραφεί ή όχι;
«Αυτό είναι μια υποθετική ερώτηση».
Φυσικά και είναι μια υποθετική ερώτηση. Μπορείτε να την απαντήσετε;
«Ας μιλήσουμε καλύτερα για μια υπόθεση διεκδίκησης που ανέκυψε πρόσφατα. Υπάρχει ένα παιδικό βιβλίο, ιδιαίτερα δημοφιλές τόσο εδώ όσο και στην Αμερική, σχετικά με έναν αρκούδο, τον Γουίνι, και τους φίλους του. Τα αυθεντικά μοντέλα των ζώων από τα οποία ο συγγραφέας εμπνεύστηκε την ιστορία εκτίθενται σε μουσείο της Νέας Υόρκης. Ξεκίνησε λοιπόν στη Βρετανία μια εκστρατεία για την επιστροφή τους. Απάντησα: “Οχι, δεν πρόκειται να ζητήσουμε τα αυθεντικά χειροτεχνήματα από την Αμερική ακριβώς για τους ίδιους λόγους που δεν έχουμε τη δυνατότητα να πούμε ότι επιστρέφουμε τα Μάρμαρα στην Ελλάδα”».
Ο καθένας θα μπορούσε να εγκαταλείψει μερικά αρκουδάκια προκειμένου να εξασφαλίσει τα Μάρμαρα του Παρθενώνα.
«Νομίζω ότι δεν έχετε εκτιμήσει σωστά τη σημαντικότητα που εκατομμύρια άνθρωποι στη Βρετανία αποδίδουν στα αρκουδάκια».
Είναι προφανές! Πέρα από αυτό, όμως, έχω εδώ και καιρό μια απορία. Ο επισκέπτης του Βρετανικού Μουσείου θαυμάζει το διεθνώς διάσημο εξαιτίας των Μαρμάρων του Παρθενώνα ελληνικό τμήμα και έπειτα προχωρεί στο αιγυπτιακό, στο κινεζικό και στο περσικό τμήμα. Τελικά, πόσο βρετανικό είναι το Βρετανικό Μουσείο από τη στιγμή που δεν εκθέτει σχεδόν τίποτα βρετανικό;
«Το Βρετανικό Μουσείο είναι μια συλλογή αντικειμένων τεράστιας ιστορικής αξίας από όλο τον κόσμο. Ακριβώς ό,τι είναι το Λούβρο στο Παρίσι ή οποιοδήποτε άλλο μεγάλο μουσείο οποιασδήποτε χώρας. Το πέρασμα των αιώνων έφερε στη Βρετανία εξαιρετικής σημασίας αντικείμενα και το Βρετανικό Μουσείο είναι ο ιδανικός χώρος στον οποίο αυτά τα αντικείμενα μπορούν να συντηρηθούν, να εκτεθούν και να ερμηνευθούν. Ακόμη, είναι ένας χώρος μόρφωσης και έρευνας από τη στιγμή που δίδεται η δυνατότητα σε μελετητές από όλο τον κόσμο να εξετάσουν τις συλλογές. Οπότε σίγουρα το μουσείο δεν είναι βρετανικό υπό την έννοια της γεωγραφικής προελεύσεως των αντικειμένων που διαθέτει· είναι όμως βρετανικό υπό την έννοια των επιστημονικών ερμηνειών και της εκπαίδευσης που παρέχει, δύο στοιχεία τα οποία εδώ και πάρα πολλά χρόνια προκύπτουν από την εργασία βρετανών ανθρώπων».
Το τελευταίο θέμα το οποίο θα ήθελα να συζητήσουμε αφορά την προσωπική σας ζωή. Γιατί δηλώσατε δημόσια ότι είστε γκέι;
«Το 1983 ξεκινούσα ουσιαστικά την πολιτική μου καριέρα και αποφάσισα ότι θα ήταν καλύτερα να ήμουν από την αρχή απολύτως ειλικρινής απέναντι στους ψηφοφόρους. Επιπλέον ήταν το καλύτερο που μπορούσα να κάνω για να μην έχω δημοσιογράφους να ψάχνουν διαρκώς κάθε πλευρά της ζωής μου. Ακόμη θεώρησα ότι ήταν πολύ σημαντικό να πω με αυτόν τον τρόπο: “Ναι, είμαι γκέι! Και λοιπόν; Τώρα θέλω να συνεχίσω την προσπάθειά μου να γίνω μέλος του Κοινοβουλίου”. Σε πολιτικό πλαίσιο αυτό το θέμα έπρεπε να κλείσει οριστικά. Η πολιτική μου δράση δεν έπρεπε να επιβαρυνθεί από φήμες. Συνεπώς ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο ήταν η υιοθέτηση της ειλικρίνειας. Νομίζω ότι λειτούργησε θετικά».
Πιστεύετε ότι η απόλυτη ειλικρίνεια είναι η αρετή που η κοινή γνώμη εκτιμά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο σε έναν πολιτικό;
«Ασφαλώς η κοινή γνώμη εκτιμά και επιβραβεύει την ειλικρίνεια. Θα σας διηγηθώ τι συνέβη στις εκλογές του 1987. Υπήρξε μια σχετική ανησυχία. Οι άνθρωποι του κόμματος που πηγαίνουν από πόρτα σε πόρτα συζητώντας με τους ανθρώπους ενδεχομένως να αντιμετώπιζαν αρνητική κριτική επάνω σε αυτό το θέμα. Σκεφτήκαμε ότι το καλύτερο επιχείρημα που μπορούσαμε να αντιτάξουμε συνοψιζόταν στη φράση: “Δεν είναι καλό να έχουμε έναν ειλικρινή πολιτικό, έτσι για αλλαγή;”. Σας πληροφορώ ότι αυτή η φράση εξαφάνισε κάθε αρνητική κριτική».
Πρόσφατα γράφτηκε στην πρώτη σελίδα των «Sunday Times» ότι «η ομοφυλοφοβία, όπως ακριβώς ο Ψυχρός Πόλεμος και το Τείχος του Βερολίνου, είναι στοιχείο του παρελθόντος». Θα έλεγε κανείς ότι στο τέλος του 20ού αιώνα παρατηρούμε μια σειρά από πολιτισμικά φαινόμενα που υποδεικνύουν πως η γκέι κουλτούρα διεισδύει στην κυρίαρχη κουλτούρα και γίνεται τμήμα της. Εχοντας αυτό υπόψη συμφωνείτε ότι εσείς προσωπικά είστε ένα «πολιτισμικό φαινόμενο» από μόνος σας;
(γελάει) «Κατ’ αρχήν δεν πιστεύω ότι η ομοφυλοφοβία έχει εξαφανισθεί εντελώς. Υπάρχει ακόμη. Σίγουρα πάντως έχει εξαλειφθεί με την πάροδο των ετών και ελπίζω στο μέλλον να εξαλειφθεί ακόμη περισσότερο. Σε ό,τι αφορά τώρα το κατά πόσον είμαι ένα “γκέι πολιτισμικό φαινόμενο”, νομίζω ότι δεν αποτελώ ένα τέτοιο φαινόμενο από μόνος μου. Υπάρχει ένα μεγάλο φάσμα δημοσίων προσώπων με διαφορετικές ασχολίες τα οποία είναι γκέι και ο κόσμος δεν παύει φυσικά να τα θαυμάζει. Ο Ελτον Τζον και η Μαρτίνα Ναβρατίλοβα είναι δύο από τα πιο εμφανή παραδείγματα. Σίγουρα ο κόσμος δεν έμαθε γι’ αυτούς πρόσφατα. Εκείνο όμως που κατά τη γνώμη μου συνέβη πρόσφατα έχει σχέση με μια σχεδόν καθοριστική στιγμή κατά τη διάρκεια της κηδείας της πριγκίπισσας Νταϊάνας. Το BBC έδειχνε τον Ελτον Τζον να περπατά προς το Αβαείο του Γουεστμίνστερ και ο σχολιαστής είπε: “Βλέπετε τον Ελτον Τζον με τον σύντροφό του να φθάνουν στο Αβαείο”. Αυτή η φράση ήταν για μένα το μέτρο της προόδου που έχει συντελεσθεί ως τώρα στο θέμα της κοινωνικής αποδοχής των γκέι».
Περισσότερο από ένα μήνα πριν από αυτή τη στιγμή είχε συμβεί κάτι ανάλογο. Είχατε φωτογραφηθεί για τους «Times» στο σπίτι σας μαζί με τον σύντροφό σας κ. Ντόριαν Τζάμπρι. Ο κ. Τζάμπρι μάλιστα παραχώρησε συνέντευξη στην εφημερίδα σχετικά με τη ζωή σας. Επειτα από δέκα χρόνια σχέσης θα θέλατε να παντρευτείτε;
«Είμαστε ευτυχισμένοι έτσι όπως ακριβώς είμαστε».
Σκοπεύετε να υποστηρίξετε τη νομιμοποίηση του γκέι γάμου;
«Δεν βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων μου. Σαφώς θα ήθελα να δω ένα είδος νομικής αναγνώρισης της επιλογής να είναι κανείς ζευγάρι με κάποιον άλλον. Είναι όμως κάτι που απαιτεί χρόνο και σίγουρα δεν είναι εκείνο που ως πολιτικός θα σπεύσω να απαιτήσω αύριο».
Κλείνοντας θα ήθελα να μάθω ποιο ήταν το μεγαλύτερο όνειρό σας 20 χρόνια πριν.
(χαμογελάει) «Είχα δύο όνειρα. Ενα προσωπικό και ένα επαγγελματικό. Το επαγγελματικό ήταν σε κάποια περίοδο της ζωής μου να γίνω μέλος του υπουργικού συμβουλίου. Το προσωπικό μου όνειρο ήταν να κατορθώσω να ανεβώ σε όλα τα βουνά της Σκωτίας που είναι υψηλότερα από 1.000 μέτρα. Υπάρχουν 277 από αυτά. Τα τελείωσα πριν από εννέα χρόνια!».
Εντυπωσιακό! Οπότε έχετε εκπληρώσει τα όνειρά σας.
«Υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη που περιμένουν να γίνουν. Πολλές φιλοδοξίες που περιμένουν να εκπληρωθούν».
Ισως οι φιλοδοξίες να δίνουν νόημα στη ζωή.
«Ακριβώς! Χωρίς φιλοδοξίες η ζωή δεν έχει νόημα».
