” Δεν μου άρεσαν οι Μπιτλς ”
Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει τα σκήπτρα του ροκ θεού ή του ροκ σταρ, αν θέλετε, ο Ιαν Αντερσον κατάφερε να χτίσει μια από τις εντυπωσιακότερες καριέρες στον χώρο της ροκ μουσικής και με το συγκρότημά του, τους Jethro Tull, να γράψει ιστορία με κάποια από τα σημαντικότερα άλμπουμ του είδους. Επηρεασμένος από τη φολκ και τα μπλουζ, ο Αντερσον έκανε από την αρχή ακόμη σαφή την πρόθεσή του ότι η μουσική του θα κάλυπτε ευρύ φάσμα ιδιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της κλασικής, αλλά και τον αυτοσχεδιασμό της τζαζ. Πρωτόγνωρη για τα ως τότε δεδομένα – τέλη της δεκαετίας του ’60 – ήταν και η εμφάνισή του επί σκηνής, ισορροπώντας στο ένα πόδι με τη χάρη χορευτή και φορώντας κολάν να παίζει φλάουτο αντί για κιθάρα. Αλμπουμ όπως τα «Aqualung» και «Thick As Α Brick» έχουν καταγραφεί ως απαραίτητα στοιχεία του ροκ λεξιλογίου και οι συναυλίες τους, όπως έχουμε ήδη διαπιστώσει στη χώρα μας, αποτελούν παραστάσεις υψηλής αισθητικής και δυναμικής. Στη χώρα μας αυτή τη φορά ο Ιαν Αντερσον θα παρουσιάσει αποσπάσματα από την 35χρονη καριέρα του, μεταμορφωμένα μέσα από την οπτική της ορχήστρας αλλά και του ακουστικού συνόλου που θα τον συνοδεύει. Πίνοντας τον πρωινό καφέ του στην Αγγλία, όπου διαμένει, μίλησε σχετικά στο «Βήμα».
– Αλλη μια φορά στην Αθήνα για να παρουσιάσετε τι ακριβώς;
«Κάποια τραγούδια των Jethro Tull σε νέες εκτελέσεις ειδικά για ορχήστρα, κάποια σε ακουστικές εκτελέσεις, όπως επίσης και μερικά από τις σόλο δουλειές μου, χωρίς να λείψουν και τα καινούργια. H καλύτερη περιγραφή θα έλεγα ότι είναι “μία ακουστική συναυλία με ορχήστρα”».
– Θα υπάρξουν δραστικές αλλαγές όσον αφορά το ύφος των τραγουδιών;
«Ούτως ή άλλως σε κάποια τραγούδια των Jethro Tull υπήρξε χρήση ορχήστρας και σε κάποια άλμπουμ της δεκαετίας του ’70 ο ήχος καθορίστηκε από τη χρήση κουαρτέτου εγχόρδων. Θα έλεγα λοιπόν ότι επιλέξαμε κάποια τραγούδια τα οποία θα ακούγονται περισσότερο ορχηστρικά και πολύ λιγότερο ροκ. Χωρίς να θέλω να υποδείξω κάποιον συγκεκριμένα, πιστεύω ότι αυτό το πάντρεμα της ροκ με την ορχήστρα το ζήσαμε πολύ τα τελευταία χρόνια από τόσους πολλούς μουσικούς. Οταν μιλώ για ορχήστρα σκέφτομαι τον εαυτό μου και τους υπόλοιπους μουσικούς ως ένα πολύ μεγάλο ακουστικό σύνολο που κρατάμε τη δύναμη της μουσικής, χωρίς όμως την εκκωφαντική ένταση μιας ροκ συναυλίας. H Ενάτη του Μπετόβεν είναι ένα πολύ δυναμικό κομμάτι μουσικής, το οποίο όμως δεν χρειάζεται να παίζεις δυνατά για να αποκτήσει υπόσταση».
– Αποποιείσθε τη ροκ περσόνα σας με αυτόν τον τρόπο;
«Καθόλου, απλώς μου αρέσει να μπαίνουν τα πράγματα στη θέση τους. Στο μεγαλύτερο μέρος της η χορευτική μουσική, όπως είναι για παράδειγμα το ντραμς εν μπέις, είναι εξευτελιστικά απλοϊκή, αφελής, αλλά αποκτά άλλη διάσταση από την υπερβολική ένταση. Δεν μπορείς να παίξεις μουσική που περιέχει λεπτομέρειες ή πολύπλοκες συνθέσεις τόσο δυνατά, γιατί καταλήγεις σε κομφούζιο».
– Πολλοί θα έλεγαν ότι αυτός είναι ένας πονηρός τρόπος να επαναπροσφέρετε στο κοινό το παλιό σας υλικό σε νέο πακετάρισμα. Τι απαντάτε;
«Οτι έχουν λάθος, γιατί πρόκειται για αναδρομική συναυλία με την προσθήκη νέων κομματιών, ως είθισται να γίνεται, και πως αυτήν τη στιγμή βρίσκομαι στη μέση της ηχογράφησης του νέου άλμπουμ των Jethro Tull, που θα κυκλοφορήσει το 2005, αλλά και του νέου σόλο μου».
– Αλλοι επίσης πιστεύουν ότι αυτός είναι ένας τρόπος να κάνετε τη μουσική περισσότερο προσιτή σε μεγαλύτερο ακροατήριο…
«Αυτοί οι άλλοι προφανώς δεν θα έλθουν στις συναυλίες μας και καλά θα κάνουν, οπότε δεν μιλάμε για άλλους πια» (γελώντας).
– Οταν μιλάτε για τους Jethro Tull, νιώθετε μήπως ένα βαρύ φορτίο στις πλάτες σας;
«Οχι όσο όταν μιλώ για τους Rolling Stones, τους Who ή τους Led Zeppelin. Οι Jethro Tull συνεχίζουν ως μία μπάντα πολύ δυνατή, με δισκογραφικό παρόν και πολλές συναυλίες κάθε χρόνο».
– Πώς είναι όταν η μουσική είναι μια δουλειά και όχι ένα χόμπι ή μία αντίδραση, όπως όταν ξεκινήσατε;
«Στην πραγματικότητα είναι δουλειά, πάντοτε ήταν, και εκεί ακριβώς είναι η ουσία. Ηταν μία συνειδητή επιλογή να γίνω μουσικός όταν άφησα τη Σχολή Καλών Τεχνών. Δεν είχα σκοπό να γίνω ποπ ή ροκ σταρ παρά μόνο επαγγελματίας μουσικός».
– Παίξατε όμως με τους όρους του σταρ σύστεμ και μάλιστα αρκετά επιτυχημένα…
«Δεν γίναμε αμέσως μεγάλο όνομα και ίσως αυτή είναι η διαφορά με αρκετά νέα συγκροτήματα, που εκτινάσσονται στην κορυφή με το πρώτο τραγούδι τους. Πάντα με ενδιέφερε να είμαι ένας εργαζόμενος μουσικός που ελέγχει αυτό που παράγει και όχι ένας σταρ που ελάχιστη σχέση έχει με αυτό. Αυτό που με κράτησε στη μουσική όλα αυτά τα χρόνια είναι η δυνατότητα του αυτοσχεδιασμού, η δυνατότητα να αλλάζω κάθε βράδυ μπροστά στο κοινό μου τα τραγούδια μου, να τα μεταμορφώνω, όχι μόνο γιατί έτσι τα κάνω πιο ενδιαφέροντα αλλά και γιατί μπορώ να το κάνω. Μου αρέσει αυτή η αλλαγή στα τραγούδια μου. Νιώθεις όπως όταν βλέπεις ξανά έναν αγαπημένο φίλο από τα παλιά που μόλις πραγματοποίησε μία εξαιρετικά επιτυχημένη πλαστική στο πρόσωπό του».
– Γιατί διαλέξατε το φλάουτο;
«H πρώτη μου σκέψη όταν ξεκίνησα ήταν να μάθω κιθάρα γιατί είχα ακούσει τον Ερικ Κλάπτον και τον ζήλευα. Στη συνέχεια κατάλαβα ότι δεν θα έπαιζα ποτέ όπως αυτός, και επειδή είχαμε κιθαρίστα στο συγκρότημα, στράφηκα σε πιο φθηνά όργανα – αν αναλογιστεί κανείς το κόστος μιας Fender Stratocaster κιθάρας -, όπως είναι το φλάουτο και η φυσαρμόνικα, και η ιστορία απέδειξε ότι η επιλογή μου ήταν σωστή. Ετσι μπορώ να πω με ασφάλεια, νομίζω, σήμερα ότι σίγουρα δεν υπάρχει κανένας κιθαρίστας που να παίζει όπως ο Ερικ Κλάπτον, αναμφίβολα όμως στα 36 χρόνια που παίζω μουσική δεν υπάρχει άλλος φλαουτίστας με τόσο καθοριστικό για την πορεία του ήχο. Ισως το γεγονός ότι αυτοσχεδιάζω στο φλάουτο με τον ίδιο τρόπο που το κάνει ο Κλάπτον, έπαιξε σημαντικό ρόλο. Σίγουρα ήμουν πολύ καλύτερος από όλους όσοι έπαιξαν φλάουτο, γιατί του έδωσα μία θέση ισάξια με τα άλλα όργανα στη ροκ μουσική».
– Προσπαθήσατε ποτέ να αποποιηθείτε την εικόνα που σας καθιέρωσε, ισορροπείτε δηλαδή στο ένα πόδι ενώ παίζετε φλάουτο;
«H αλήθεια είναι ότι άρχισα να παίζω φλάουτο με αυτόν τον τρόπο εξαιτίας των δημοσιογράφων. Εγραψαν για τις πρώτες συναυλίες μας στο Marquee Club ότι έπαιζα φλάουτο στηριζόμενος στο ένα πόδι, ενώ στην πραγματικότητα έπαιζα αρμόνικα. Ετσι αναγκάστηκα να παίζω με αυτόν τον τρόπο για να μη χαλάσω μία ιδιαίτερη εικόνα που μόλις είχε δημιουργηθεί. Αυτό πλέον αποτελεί για εμένα σήμα κατατεθέν. Οχι, δεν έχω λόγο να αλλάξω αυτήν την εικόνα».
– Πώς επέδρασε η επιτυχία στην προσωπική ζωή σας;
«Εχω μία συνηθισμένη καθημερινότητα, με τη διαφορά ότι όταν ξεκινάω για τη δουλειά, καταλήγω σε ένα θέατρο για μία ακόμη συναυλία και όχι σε ένα γραφείο ή σε μία τράπεζα».
– Πιστεύετε ότι η μουσική σας έχει κάτι να πει στη νεότερη γενιά;
«Πιστεύω ναι, με τον τρόπο που μίλησε σε εμένα η μουσική του Μάντι Γουότερς, του Σόνι Μπόνο Γουίλιαμσον, του Χάουλιν Γουλφ ή του Τι Μπόουν Γουόκερ, μία λαμπρή γενιά μουσικών που είχαν την ίδια ηλικία με τον πατέρα μου. Ποτέ δεν ήμουν φαν της ποπ μουσικής και σίγουρα δεν μου άρεσαν οι Μπιτλς, οι οποίοι υποτίθεται ότι απευθύνονταν στη γενιά μου».
Ο Ιαν Αντερσον εμφανίζεται με το συγκρότημά του και τη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης την Παρασκευή στο Θέατρο Λυκαβηττού και το Σάββατο στο Θέατρο Γης στη Θεσσαλονίκη.
