Εκατό συλλεκτικά κομμάτια από τη συλλογή του γερμανικού Μουσείου Vitra παρουσιάζονται από αύριο στην Αίθουσα Τέχνης «Ιλεάνα Τούντα»
Σύμβολο δύναμης, αφορμή για χαλάρωση, εξάρτημα του εργασιακού χώρου ή γεγονός καλλιτεχνικό, η καρέκλα υπήρξε ανέκαθεν μια πρόκληση για τους σχεδιαστές και τους αρχιτέκτονες. Ιδιαίτερα τη δεκαετία του ’80 όπου το ντιζάιν καθιερώθηκε ως ανεξάρτητο είδος τέχνης και το ενδιαφέρον του κοινού στράφηκε στον σχεδιασμό των αντικειμένων καθημερινής χρήσης. Παρά το γεγονός όμως ότι απευθυνόταν σε καταναλωτές, η γνώση για την καταγωγή και το περιεχόμενο της νέας αυτής μορφής τέχνης περιορίστηκε σε έναν ορισμένο κύκλο φιλότεχνων.
Σε μια προσπάθεια να ανατρέψει αυτή την ελιτίστικη «συμπεριφορά» του σύγχρονου ντιζάιν, το Μουσείο «Vitra» της Γερμανίας άνοιξε το 1989 τις πόρτες της πολύτιμης συλλογής του στο κοινό παρουσιάζοντας καρέκλες μινιατούρες καθώς και άλλες από τη συλλογή της ομώνυμης κατασκευαστικής εταιρείας σε φυσικό μέγεθος. Οι υπογραφές δημοφιλών σχεδιαστών και αρχιτεκτόνων στη συλλογή, την οποία μάλιστα θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε από αύριο στην Ελλάδα, την κατατάσσουν ανάμεσα στις πολυτιμότερες συλλογές επίπλου που υπάρχουν στον κόσμο.
Συγκεκριμένα, με πρωτοβουλία του Γιάννη Δελούδη, ο οποίος έχει κάνει και την επιμέλεια της έκθεσης, οι καρέκλες του μουσείου παρουσιάζονται από αύριο και ως τις 24 Μαΐου στην Αίθουσα Τέχνης «Ιλεάνα Τούντα». «Μία από τις προτεραιότητες του “Vitra”», σύμφωνα τον Αλεξάντερ φον Φέγκεζακ διευθυντή του μουσείου, «είναι να ανακινηθεί το ενδιαφέρον του κοινού για το καθημερινό αισθητικό του περιβάλλον».
Για την επίτευξη του στόχου οι υπεύθυνοι του μουσείου έφθασαν ως τις δημιουργίες διάσημων αρχιτεκτόνων, όπως ο Λε Κορμπυζιέ και ο Αλβαρ Ααλτο, ή σχεδιαστών όπως ο Γάλλος Ζαν Προυβέ. Με τη διεύρυνση της συλλογής παρουσιάστηκε και η ανάγκη ανέγερσης ενός κτιρίου κατάλληλου για τη στέγασή της. Υπεύθυνος για την ανέγερση ενός σύγχρονου μουσείου ικανού να ακολουθεί τις καλλιτεχνικές εξελίξεις και αντίστοιχου τρόπον τινά του Κέντρου Πομπιντού στο Παρίσι, ήταν ο αμερικανός αρχιτέκτονας Φρανκ Γκέρι, γνωστός ίσως στους περισσότερους από το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο αλλά και ως ένας από τους βασικότερους εκπροσώπους του κονστρουκτιβισμού. «Οταν το μουσείο άνοιξε τις πόρτες του στις 3 Νοεμβρίου του 1989», συνεχίζει ο διευθυντής του μουσείου που ένωσε το 1987 τη συλλογή του με εκείνη του Ρόουφ Θόρμπαουμ, «η αντισυμβατική αρχιτεκτονική του ήταν ήδη ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Το μουσείο δεν ήταν μόνο το πρώτο κτίριο του συγκεκριμένου αρχιτέκτονα στην Ευρώπη αλλά και ένας σημαντικός σταθμός για τη μετέπειτα καριέρα του».
Από την άλλη, υπήρχε η ανησυχία μήπως τα έντονα χαρακτηριστικά της εξωτερικής αρχιτεκτονικής έκλεβαν τελικά την «παράσταση» και απομάκρυναν την προσοχή του επισκέπτη από τους εκθεσιακούς χώρους. Στο πρόσωπο του Ντίτερ Τριλ βρέθηκε ο σχεδιαστής που θα μπορούσε να εξισορροπήσει τα ερεθίσματα που θα ελάμβανε κανείς από τον αρχιτεκτονικό χώρο με εκείνα που θα δεχόταν από τα εκθέματα. «Το εκθεσιακό σύνολο δεν πρέπει να μιμείται τον εξωτερικό χώρο ούτε να προσπαθεί να τον υπερκεράσει» τονίζει ο διευθυντής του Μουσείου και προσθέτει: «Ηταν αναπόφευκτο ο σχεδιασμός της εκθεσιακής εγκατάστασης να περιορίζεται σε ξεκάθαρα στοιχεία, όπως απλές γεωμετρικές φόρμες και βασικά χρώματα που δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά σε σχέση με το κτίριο. Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε τελικά τις γκαλερί του μουσείου να αποκτήσουν μια διαφορετική αρχιτεκτονική γλώσσα».
Στην «Ιλεάνα Τούντα» θα έχει κανείς την ευκαιρία να δει δημιουργίες του ζεύγους Ιμς αλλά και του Τζορτζ Νίλσον από τα χρόνια του ’50 και του ’60 για να φθάσει ως τη δεκαετία του ’90, όπου οι σχεδιαστές αναζητούν πλέον απαντήσεις σε προβλήματα οικολογικού τύπου, με πρώτο και κύριο αυτό της ανακύκλωσης. Κάτι τέτοιο βέβαια δεν σημαίνει ότι λύσεις σχετικές δεν μπορούν να ανιχνευθούν εν σπέρματι και σε κομμάτια του παρελθόντος, όπως στη διαχρονική «Καρέκλα από αλουμίνιο» του Τσαρλς Ιμς με το μινιμαλιστικό ντιζάιν. Ανάμεσα στις φιλοδοξίες του Μουσείου «Vitra» είναι να κατορθώσει να φθάσει, μέσα από αλλεπάλληλες εκθέσεις και πολιτιστικές δραστηριότητες, στην καταγραφή των σύγχρονων τάσεων στον χώρο του ντιζάιν.
Η έκθεση «100 γίγαντες: καθίσματα που έχουν γράψει ιστορία» φιλοξενείται από αύριο και ως τις 24 Μαΐου στην Αίθουσα Τέχνης «Ιλεάνα Τούντα» (Αρματολών και Κλεφτών 48).
