Για την (ακριβή) τιμή του CD

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την υψηλή τιμή του CD. Ολοι έχουν κάτι να πουν: «είναι πολύ ακριβό σε σχέση με την ποιότητά του», «οι καλλιτέχνες κερδίζουν παραπάνω απ’ όσα θα ‘πρεπε», «τα δισκοπωλεία δεν έχουν μέτρο» και βεβαίως ότι «οι δισκογραφικές εταιρείες είναι αυτές που καρπώνονται το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων». Η αλήθεια, ως είθισται, βρίσκεται κάπου στη μέση. Οι καταστηματάρχες δηλώνουν ότι τα περιθώρια κέρδους είναι πολύ μικρά και οι εταιρείες ότι η χονδρική τιμή καλύπτει τα απαραίτητα έξοδα κάθε παραγωγής. Πρέπει εδώ να επισημάνουμε ότι οι εταιρείες διαθέτουν τα CD στο εμπόριο γύρω στις 4.000 δρχ. συν 18% ΦΠΑ, που πρέπει να πληρώσει το κατάστημα, οπότε με απλά μαθηματικά το κέρδος για τα καταστήματα είναι ό,τι απομένει ως τις 6.000 δρχ., που είναι κατά μέσον όρο η λιανική τιμή, δηλαδή κάτι παραπάνω από 1.000 δρχ.

Ποιες παράμετροι καθορίζουν την τιμή

Συνεπώς ο μοναδικός τρόπος για να μειωθεί η τιμή του CD είναι να μειωθούν οι τιμές των παραμέτρων που την καθορίζουν προτού φθάσει στην αγορά. Ποιες είναι αυτές; Το εργοστασιακό κόστος (κάλυμμα και κόστος εγγραφής) ενός CD κυμαίνεται περί τις 750 δρχ. (18%) ανάλογα με την έκδοση αν είναι πιο περιποιημένη, χάρτινη κτλ., το κόστος ανεβαίνει. Τα πνευματικά δικαιώματα που εισπράττει η ΑΕΠΙ (Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Πνευματικής Ιδιοκτησίας) είναι περίπου το 10% των 4.000 δρχ., περίπου δηλαδή 400 δρχ., και το ποσοστό για καλλιτεχνικά – δισκογραφικά δικαιώματα (αυτά δηλαδή που κερδίζουν ο καλλιτέχνης και όλοι όσοι συμμετέχουν σε συνθετικό και στιχουργικό επίπεδο) είναι περίπου 27%, δηλαδή 1.080 δρχ. Τα υπόλοιπα, δηλαδή το 55% (2.200 δρχ.), μας λέει ο κ. Στέφανος Κουτατής, διευθυντής πωλήσεων της Warner ο οποίος και μας έδωσε τα στοιχεία , είναι το ποσοστό της εταιρείας. «Αν μειωθεί αυτό το ποσοστό, θα μπορούσε κάλλιστα ο δίσκος να κοστίζει κατά τι λιγότερο. Αλλά τα έξοδα μιας παραγωγής δεν είναι πάντα τα ίδια. Δεν είναι λίγες οι φορές που για να κάνουμε τη σωστή διαφήμιση αλλά και να δώσουμε μια καλύτερη ποιότητα στα βιντεοκλίπ που συνοδεύουν τον δίσκο τα έξοδα ισοφαρίζουν το ποσοστό μας» μας λέει ο υπεύθυνος της Warner.

Σε αυτή τη λογική κινείται λίγο-πολύ και ο διευθυντής πωλήσεων της Virgin Records κ. Νίκος Δαμβέργης, ο οποίος θεωρεί ότι το CD, τουλάχιστον από τα «χέρια» της εταιρείας, φεύγει σε ικανοποιητική τιμή: «Δεν είναι ακριβό όμως ούτε στην αγορά, καθώς έχουμε τις φθηνότερες τιμές σε όλη την Ευρώπη. Το πρόβλημα εντοπίζεται, κατ’ εμέ, στο εισόδημα του έλληνα καταναλωτή, που είναι κατά πολύ μικρότερο από αυτό του ευρωπαίου».

Η λιανική πώληση

Ετσι λοιπόν φθάνουμε στο επίμαχο μέρος που λέγεται «δισκοπωλείο». Και εκεί επικρατεί το χάος! Η διαφορά στις τιμές φθάνει ως και τις 1.500 δρχ., ανάλογα με τα… κέφια του καταστήματος. Αντιλαμβανόμαστε βεβαίως τη δυσκολία των μικρών καταστημάτων να ανταγωνιστούν επιχειρήσεις όπως το Metropolis και το Virgin Megastore, αλλά οι διαφορές στις τιμές είναι υπαρκτές ακόμη και μεταξύ των «μεγάλων» του χώρου. Με μια γρήγορη ματιά στις προθήκες των καταστημάτων διαπιστώνονται εύκολα οι διακυμάνσεις των τιμών. Συγκρίναμε τρεις πρόσφατες κυκλοφορίες από την ξένη δισκογραφία και μία από την ελληνική που θα συζητηθεί αρκετά. Ετσι, ο δίσκος της Μαντόνας «Music» κοστίζει στο Metropolis 5.800 δρχ. ενώ στο Virgin Megastore 5.950 δρχ. Στο πρώτο κατάστημα, το CD των U2 «All That You Can’t Leave Behind» κοστίζει 5.750 δρχ. και στο δεύτερο 6.750 δρχ. Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη στο μπεστ σέλερ των ημερών, το νέο CD του Ερικ Κλάπτον «Reptile», που αντιστοίχως κοστίζει 5.800 δρχ. και 6.900 δρχ. Τέλος, η νέα κυκλοφορία της Ελευθερίας Αρβανιτάκη «Εκπομπή», για να έλθουμε και στο ελληνικό ρεπερτόριο, κοστίζει στο Metropolis 6.000 δρχ. και στο Virgin Megastore 6.200 δρχ. Αν οι τιμές έχουν τέτοιες διαφορές στο κέντρο της Αθήνας, στα συνοικιακά δισκοπωλεία τα πράγματα είναι πολύ πιο εντυπωσιακά, όπου οι νέες κυκλοφορίες πολύ συχνά ξεπερνούν τις 7.000 δρχ.

Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν ότι, αν δεν μειωθεί η τιμή του CD στη χονδρική πώληση και δεν οριστικοποιηθεί μια τιμή πλαφόν στη λιανική, οι καταναλωτές θα είναι έρμαια των εταιρειών και των καταστημάτων. Ηδη στις ΗΠΑ οι καταναλωτές μουσικής κέρδισαν για πρώτη φορά τη δικαστική μάχη με τους πέντε κολοσσούς της δισκογραφίας (ΕΜΙ, Sony, BMG, Time Warner, Universal) επειδή είχαν ορίσει τεχνηέντως την τιμή του CD σε πολύ υψηλά επίπεδα. Υπολογίζεται ότι το αμερικανικό κοινό «έχασε» από την αγορά CD τα τελευταία τέσσερα χρόνια 192 δισ. δρχ. και με κάποιον τρόπο, ο οποίος δεν έχει βρεθεί ακόμη, αυτά τα χρήματα θα του επιστραφούν. Στην Ευρώπη η κατάσταση είναι πιο πολύπλοκη καθώς δεν υπάρχει προς το παρόν συνολική αντίδραση στο ζήτημα των τιμών. Η ιταλική κυβέρνηση ερευνά το πρόβλημα ξεχωριστά και αναμένεται ότι κάποια στιγμή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αντιδράσει. Να σημειώσουμε σε αυτό το σημείο ότι οι τιμές καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τη Μεγάλη Βρετανία, η οποία έχει ίσως τις υψηλότερες τιμές στον κόσμο. Τα CD που αναφέραμε προηγουμένως στο κεντρικότερο δισκοπωλείο του Λονδίνου, το Tower Records, κοστίζουν περίπου 7.600 δρχ.

Με άλλα λόγια, οι δισκογραφικές εταιρείες θα έπρεπε να σκεφθούν πολύ σοβαρά το ζήτημα της τιμής προτού αρχίσουν να διαμαρτύρονται για τη μάστιγα της πειρατείας αλλά και της κατ’ οίκον αντιγραφής.

Τιμές CD σε κεντρικά δισκοπωλεία

U2: «All That You Can’t Leave Behind»

Metropolis: 5.750 δρχ.

Virgin Megastore: 6.750 δρχ.

Music Corner: 5.900 δρχ.

Patsis – Music World (Θεσσαλονίκη): 5.750 δρχ.

Madonna: «Music»

Metropolis: 5.800 δρχ.

Virgin Megastore: 5.950 δρχ.

Music Corner: 6.200 δρχ.

Patsis – Music World (Θεσσαλονίκη): 5.500 δρχ.

Eric Clapton: «Reptile»

Metropolis: 5.800 δρχ.