ΜΙΑ φορά κι έναν καιρό μια οικογένεια είχε δύο γιους· ο ένας ήταν αγρότης και ο άλλος αγγειοπλάστης. Η βροχή προκαλούσε χαρά στον πρώτο και απέραντη θλίψη στον άλλον. Ακριβώς αυτή είναι και η παρούσα κατάσταση της ελληνικής τουριστικής «οικογένειας», ένα κομμάτι της οποίας με τις νέες οικονομικές εξελίξεις δακρύζει και ένα άλλο χαμογελά. Εκείνους που ασχολούνται με τον εισερχόμενο τουρισμό η υποτίμηση της δραχμής δεν φαίνεται να τους αγγίζει ιδιαίτερα, ενώ οι συνάδελφοί τους που έχουν να κάνουν με τους έλληνες ταξιδιώτες, δηλαδή τον εξερχόμενο τουρισμό, έχουν χάσει το χαμόγελό τους. Κάπου στη μέση βρίσκονται οι ταξιδιωτικοί πράκτορες που έχουν απλώσει τις δραστηριότητές τους και στους δύο τομείς. Οσο για τους έλληνες καταναλωτές: τελικά η υποτίμηση της δραχμής επιβαρύνει κατά πολύ τις ταξιδιωτικές ανησυχίες τους.
Το ύψος της τιμής ενός τουριστικού πακέτου καθορίζουν κυρίως δύο παράγοντες: τα ξενοδοχεία και τα αεροπορικά εισιτήρια. Το κόστος των καταλυμάτων είναι ξεκαθαρισμένο και δεν αλλάζει, αφού η συναλλαγή γίνεται πάντα σε συνάλλαγμα. Κατά συνέπεια, το πακέτο επιβαρύνεται αυτόματα, σύμφωνα με τον διευθυντή του Travel Plan κ. Θ. Μπίθα με 14% στην τιμή των υπηρεσιών εδάφους. «Οι τιμές είναι γνωστές, απλώς γίνεται αναπροσαρμογή βάσει της νέας ισοτιμίας της δραχμής». Το θέμα όμως που προκύπτει είναι τι γίνεται με τους ταξιδιώτες που εξόφλησαν τις οφειλές τους προς τους πράκτορες και αμέριμνοι περίμεναν την ημερομηνία αναχώρησης; Ή, ακόμη, τι τελικώς θα πληρώσουν εκείνοι που απλώς συμφώνησαν σε μια τιμή, έκλεισαν το πακέτο και ίσως έδωσαν κάποια προκαταβολή;
Οι απαντήσεις ποικίλλουν ανάλογα με την πολιτική που θα επιλέξει να ακολουθήσει ο κάθε ταξιδιωτικός πράκτορας. Αν η αναχώρηση έχει προγραμματιστεί μέσα στις επόμενες 20 μέρες (από την ημέρα της υποτίμησης), ο πελάτης που έχει εξοφλήσει έχει δικαίωμα σύμφωνα με σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ενωσης να μη δεχθεί την όποια επιβάρυνση του επιβάλει το τουριστικό γραφείο. Από την άλλη πλευρά όμως η ΕΕ δίνει στον πράκτορα τη δυνατότητα, αν δεν μπορεί να αντεπεξέλθει οικονομικά, να ακυρώσει την εκδρομή. Γι’ αυτό, όπως μας πληροφορεί ο κ. Σπ. Γκίνης από το Ginis Vacances, συνήθως «προσπαθούμε να βρούμε μια μέση λύση».
Το Travel Plan έχει ήδη ενημερώσει τους πελάτες του ότι πρέπει να καταβάλουν τη συναλλαγματική διαφορά, η οποία δεν είναι μικρή για να την καλύψει το γραφείο. Βεβαίως, δεν θα ζητήσει επιπλέον χρήματα από εκείνους που θα ταξιδέψουν μέσα στις επόμενες ημέρες και τα πακέτα τους έχουν ήδη εξοφληθεί στο εξωτερικό. Την ίδια διαβεβαίωση δίνει και ο κ. Ι. Τρέντζος από το Heronia, εφόσον η αναχώρηση έχει οριστεί για τις αμέσως επόμενες ημέρες. Σε όλα τα υπόλοιπα τουριστικά πακέτα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα υπάρξει αναπροσαρμογή ως 14% στις υπηρεσίες εδάφους (κατάλυμα, φαγητό, μεταφορές…).
*Και κάποια φθηνά πακέτα
Αν το ταξίδι έχει εξοφληθεί αλλά η αναχώρηση έχει οριστεί για μετά από 20 ημέρες, τότε ο ταξιδιωτικός πράκτορας δικαιούται να αυξήσει την τιμή των οργανωμένων ταξιδιών στο εξωτερικό. Στην παρούσα κατάσταση τα περισσότερα τουριστικά γραφεία θα ακολουθήσουν αυτή την πολιτική με ελάχιστες εξαιρέσεις. «Από τους πελάτες μας οι οποίοι έχουν εξοφλήσει, ακόμη και τα πακέτα του Πάσχα, δεν πρόκειται να ζητήσουμε επιπλέον χρήματα» λέει ο διευθυντής υποκαταστημάτων του Manos Travel κ. Στ. Μπέσκος.
Την ίδια τακτική θα ακολουθήσουν και κάποιοι, «τυχεροί» μες στην ατυχία τους, ταξιδιωτικοί πράκτορες όπως είναι η διευθύντρια του Cel Tours κυρία Μαίρη Σούλη – Καφκίου. «Θα κρατήσουμε τις ίδιες τιμές στα ταξίδια για Μεξικό και Νοτιοανατολική Ασία με αναχωρήσεις ως και το Πάσχα. Ημασταν τυχεροί γιατί για τα συγκεκριμένα ταξίδια προπληρώσαμε τους ξένους την Παρασκευή (13 Μαρτίου). Βέβαια και πάλι ρισκάρουμε, αφού αν δεν “γεμίσουν” οι εκδρομές δεν θα πραγματοποιηθούν οι αναχωρήσεις και θα χαθούν τα χρήματα. Αλλά ένας λόγος παραπάνω τώρα να μη συμβεί αυτό, αφού κρατάμε σταθερές τις τιμές, τη στιγμή όπου οι υπόλοιποι θα αναγκαστούν να τις αυξήσουν». Στους υπόλοιπους προορισμούς όμως οι τιμές θα αυξηθούν. «Είναι σαν να παίζουμε στο καζίνο για το τι τιμές θα βγάλουμε. Με την υποτίμηση και την αναμενόμενη διολίσθηση της δραχμής τα πακέτα μπορεί να πάρουν ακόμη και 18%. Εξαρτάται βέβαια και από το τι τιμές θα δώσουν οι αεροπορικές εταιρείες» λέει η ίδια.
*Απρόσιτο το ταξίδι για τον μέσο Ελληνα
Για τις εξορμήσεις του Πάσχα οι ταξιδιωτικοί πράκτορες ελπίζουν σε μια κίνηση καλής θέλησης από τους ξένους τουρ οπερέιτορ και ξενοδόχους. Η πιθανότητα να κρατήσουν σταθερές τις τιμές δεν φαίνεται εφικτή, αφού το περιθώριο κέρδους τους δεν ξεπερνά το 10%. «Το ταξίδι για τον Ελληνα είναι πολυτέλεια, η οποία από εδώ και μπρος θα γίνει μεγαλύτερη. Επιπλέον, η υποτίμηση της δραχμής σίγουρα θα προσελκύσει τους ξένους τουρίστες, με αποτέλεσμα ο Ελληνας να έχει δυσκολίες να ταξιδέψει ακόμη και στη χώρα του» λέει ο κ. Γκίνης, ενώ η κυρία Σούλη προσθέτει ότι «θα προσπαθήσουμε να περιορίσουμε την αύξηση των τιμών των εκδρομών στο ελάχιστο δυνατό. Ακόμη και ρίχνοντας το επίσημο κέρδος».
*Δύσκολα τα ταξίδια και για τις επιχειρήσεις
Μεγάλα προβλήματα θα αντιμετωπίσουν όσοι τουριστικοί επιχειρηματίες έχουν πάρει δάνειο σε συνάλλαγμα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΗΑΤΤΑ (Πανελλήνια Ενωση Ταξιδιωτικών Γραφείων) και διευθυντή του Plotin Travel κ. Τ. Αντωνίου, περισσότερο από το 80% των 7.000 ξενοδόχων της χώρας χρωστάνε στις τράπεζες. Το πρόβλημα των δανείων σε συνάλλαγμα προκύπτει και σε πολλά μεγάλα γραφεία, ιδιαίτερα εκείνα που ασχολούνται με τον εισερχόμενο τουρισμό και τα οποία έχουν κάνει μεγάλες επενδύσεις σε πούλμαν, σε εγκαταστάσεις σε τουριστικές περιοχές κλπ.
Αλλά ακόμη και όσοι δεν έχουν πάρει δάνειο θα υποστούν τις οικονομικές συνέπειες της υποτίμησης του εθνικού μας νομίσματος, αφού όλα τα ταξιδιωτικά γραφεία έχουν κάποιες οφειλές στο εξωτερικό, τουλάχιστον από τις διοργανώσεις του τελευταίου μήνα. «Οσοι είναι συνεπείς στις πληρωμές τους δεν θα έχουν μεγάλο υπόλοιπο» λέει ο κ. Γκίνης. Ισως τα μικρά γραφεία να αντιμετωπίσουν περισσότερα προβλήματα, ωστόσο τόσο ο κ. Γκίνης όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της Goldair Tours κ. Τ. Μελέτης συμφωνούν στο ότι «μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες». Ολα τα γραφεία χρωστάνε τα τελευταία γκρουπ. «Τώρα εξαρτάται από τους ξένους πράκτορες ή τους ξενοδόχους αν θα κατεβάσουν τις τιμές για να μας βοηθήσουν. Τουλάχιστον να μηδενιστεί το κέρδος των ελλήνων πρακτόρων και να μη ζημιωθούν. Εχουν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με ξενοδόχους, πράκτορες του εξωτερικού, αεροπορικές εταιρείες ώστε να μην καταρρεύσει η ελληνική τουριστική αγορά» λέει ο κ. Μελέτης.
*Κερδισμένος ο ξένος επισκέπτης
Οι τουρίστες στη χώρα μας αναμένεται φέτος να ξεπεράσουν τα 12 εκατομμύρια. Αν δεν είχε αλλάξει η ισοτιμία του εθνικού μας νομίσματος, τα μηνύματα θα ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξα αφού η μοναδική χρονιά όπου ο εισερχόμενος τουρισμός πλησίασε αυτόν τον αριθμό ήταν το 1994 με 11,4 εκατομμύρια. Το γεγονός βεβαιώνει και ο αντιπρόσωπος πωλήσεων των βραζιλιάνικων αερογραμμών, της Vasp, κ. Μ. Φλεριανός. «Οι πτήσεις από Βραζιλία και Αργεντινή από τον Ιούνιο ως και το τέλος Αυγούστου είναι ήδη σχεδόν πλήρεις». Τα κέρδη των τουριστικών πρακτόρων του εξωτερικού, ιδιαίτερα εκείνων που είχαν κλείσει τα πακέτα πριν από την υποτίμηση, θα είναι σίγουρα μεγαλύτερα. Γεγονός που θα τους παρακινήσει να στείλουν και άλλους τουρίστες στη χώρα μας. Κατά τα λεγόμενα του κ. Αντωνίου, αν η ισοτιμία της δραχμής άλλαζε πριν από τέσσερις μήνες, το 30% των κρατήσεων που έχουν ήδη γίνει θα έκλειναν με υψηλότερες τιμές. Βέβαια, τα πρακτορεία που δουλεύουν με εισερχόμενο τουρισμό και κλείνουν τις συμφωνίες σε συνάλλαγμα θα βγουν κερδισμένα. Τα τελευταία χρόνια όμως οι μεγάλοι τουρ οπερέιτορ του εξωτερικού απαιτούν οι συμφωνίες να κλείνονται σε δραχμές. Οι αεροπορικοί ναύλοι
Στις αεροπορικές εταιρείες η κατάσταση είναι ακόμη ρευστή όσον αφορά την τιμολογιακή πολιτική τους. Τα πάντα αναμένεται να «παιχθούν» μετά το τέλος του μήνα, αφού ούτως ή άλλως η ετήσια αύξηση των ναύλων πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια από 1ης Απριλίου και κυμαίνεται μεταξύ 5% και 10%. Η αύξηση αυτή έπρεπε ήδη να έχει ανακοινωθεί. Πολλές εταιρείες όμως έχουν καθυστερήσει. «Προσπαθούμε να συγκρατήσουμε τις τιμές τουλάχιστον για το Πάσχα. Ωστόσο προβλέπεται, σε απότομη αλλαγή της ισοτιμίας, οι τιμές να αναπροσαρμόζονται» σημειώνει ο αντιπρόσωπος πωλήσεων της Vasp κ. Φλεριανός.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις των πρακτόρων αλλά και διευθυντών πωλήσεων των αεροπορικών εταιρειών, οι αυξήσεις στους αεροπορικούς ναύλους δεν θα είναι ιδιαίτερα μεγάλες όσο πέφτει η τιμή του πετρελαίου. Ηδη ο εθνικός αερομεταφορέας της Ταϊλάνδης, όπως μας πληροφόρησε ο κ. Ν. Μπόλιας από την ΤΗΑΙ Airways, θα κρατήσει σταθερές τις τιμές ως και τον Οκτώβριο! «Τη διαφορά θα την αφομοιώσει η εταιρεία» σημειώνει. Στις υπόλοιπες αεροπορικές εταιρείες, μετά την ανακοίνωση της υποτίμησης της δραχμής, οι αποφάσεις για τη νέα τιμολογιακή πολιτική ακόμη δεν έχουν ληφθεί. Διακοπές μετ’ εμποδίων
Δύσκολη προμηνύεται εφέτος το καλοκαίρι η εξεύρεση τουριστικού καταλύματος για τους Ελληνες που θα προσπαθήσουν να βρουν δωμάτιο στους τόπους των καλοκαιρινών διακοπών ιδιαίτερα για όσους προγραμματίζουν τις διακοπές τους την τελευταία στιγμή και μάλιστα μέσα στο 40ήμερο από 20 Ιουλίου μέχρι τέλους Αυγούστου. Η κατάσταση που επικρατεί όμως τώρα στην αγορά θερινών καταλυμάτων φαίνεται ότι δεν θα επιτρέψει να αισθανθούν άνετα ακόμη και όσοι θέλουν να προγραμματίσουν εγκαίρως τις διακοπές τους.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο γ.γ. του ΕΟΤ κ. Ν. Σκουλάς ανέφερε πρόσφατα ότι κατά τη διάρκεια του 1998 αναμένεται, υπό φυσιολογικές συνθήκες, να επισκεφθούν την Ελλάδα πάνω από 11,5 εκατομμύρια τουρίστες, αριθμός – ρεκόρ για τη χώρα μας. Αυτή η εξέλιξη, αν τελικά ευοδωθεί, μπορεί να αποδειχθεί θετική για τα έσοδα που θα προκύψουν για τον ελληνικό τουρισμό, θα δημιουργήσει ωστόσο σοβαρά προβλήματα στους έλληνες τουρίστες που έχουν τη συνήθεια να αναζητούν κατάλυμα δέκα – δεκαπέντε ημέρες πριν από την έναρξη της καλοκαιρινής άδειάς τους.
Οι ενώσεις ξενοδόχων στους παραδοσιακούς τουριστικούς προορισμούς της χώρας (Κρήτη, Ρόδο, Κέρκυρα, Χαλκιδική) εκφράζουν την άποψη, λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι στιγμής κρατήσεις που πραγματοποιούν οι μεγάλοι τουρ οπερέιτορ της Ευρώπης, ότι το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου η πληρότητα σε ξενοδοχεία πρώτης κατηγορίας θα αγγίζει το 100%.
Αξίζει να σημειωθεί βέβαια ότι η πληρότητα με βάση τις προκρατήσεις είναι πολλές φορές πλασματική, αφού ως την τελευταία στιγμή οι ξένοι τουρ οπερέιτορ μπορεί να ακυρώσουν τις προκρατήσεις με αποτέλεσμα αρκετά ξενοδοχεία να διαθέτουν δωμάτια μέσα στην περίοδο αιχμής. Οπως δηλώνει όμως στο «Βήμα» ο πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής κ. Ανδ. Ανδρεάδης «οι Ελληνες θα πρέπει να αξιοποιούν όλους τους καλοκαιρινούς μήνες για τις διακοπές τους, για να απολαμβάνουν καλύτερη εξυπηρέτηση αλλά και αισθητά χαμηλότερες τιμές από τις τιμές που ισχύουν την περίοδο αιχμής».
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Ανδρεάδης, οι τιμές των ξενοδοχειακών καταλυμάτων πέφτουν κατακόρυφα τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο σε σχέση με την περίοδο αιχμής του Αυγούστου. Οι εκπτώσεις φθάνουν ή ξεπερνούν το 40%, αν βέβαια κάποιος κλείσει έγκαιρα τις καλοκαιρινές διακοπές του.
Αν κάποιος θέλει να κλείσει δωμάτιο για το διάστημα Ιουλίου – Αυγούστου και οριστικοποιήσει την κράτηση του ως τα τέλη Μαΐου, θα έχει μια έκπτωση που δεν θα ξεπερνά το 10% στην καλύτερη περίπτωση. Τα περισσότερα ξενοδοχεία δεν πραγματοποιούν εκπτώσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου αιχμής, αφού οι ξενοδόχοι στις περισσότερες περιοχές είναι σχεδόν σίγουροι ότι θα έχουν αυξημένη πληρότητα.
Από την πλευρά των ταξιδιωτικών πρακτορειών μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάποια ένδειξη για το πού θα κυμανθούν φέτος οι τιμές των τουριστικών πακέτων που θα αρχίσουν να κυκλοφορούν στην αγορά από τον ερχόμενο μήνα. Αυτό συμβαίνει κάθε χρόνο τέτοια εποχή, αφού οι ξενοδόχοι προσπαθούν να καλύψουν τα διαθέσιμα δωμάτιά τους από τις αγορές του εξωτερικού. Οσα δωμάτια μείνουν ελεύθερα διατίθενται στην ελληνική αγορά.
Πάντως τα μεγάλα πρακτορεία ταξιδιών, έχουν ήδη συμφωνήσει με αρκετές ξενοδοχειακές μονάδες και τις επόμενες εβδομάδες θα κυκλοφορήσουν τα έντυπα με τα πακέτα διακοπών που προτείνουν.
Εκ μέρους του Travel Plan η κυρία Λίτσα Βασιλάκη εκτιμά, βάσει των συμφωνιών που έχουν γίνει μέχρι στιγμής, «ότι θα υπάρξει μια αύξηση στις τιμές των ξενοδοχείων της τάξης του 10%». Βέβαια οι τιμές αυτές μπορεί να αυξομειωθούν τους επόμενους μήνες ανάλογα με την πορεία του τουριστικού ρεύματος προς τη χώρα μας.
Αυτοί που έχουν αποφασίσει να πάνε διακοπές σε κάποιο νησί των Δωδεκανήσων θα πρέπει να εξασφαλίσουν από πολύ νωρίς εκτός από το ξενοδοχείο και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, αφού είναι σχεδόν απίθανο να βρουν καμπίνα και θέση για το αυτοκίνητό τους το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου.
Βέβαια εκτός από τα ξενοδοχεία υπάρχουν και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Εδώ δεν υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για τις τιμές και την πληρότητα εν όψει της θερινής περιόδου, λόγω της ιδιαιτερότητας αυτών των επιχειρήσεων. Οι τιμές σε αυτή την κατηγορία των καταλυμάτων διαμορφώνονται με ορίζοντα βραχυπρόθεσμο ανάλογα με τη ζήτηση που θα εμφανιστεί τη δεδομένη στιγμή που θα το αναζητήσετε.
Αν παρ’ όλ’ αυτά επιμένετε να εξαντλήσετε την καλοκαιρινή άδειά σας το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου, φροντίστε να εξασφαλίσετε τη διαμονή σας το αργότερο μέχρι τις αρχές Μαΐου. Αν αποφασίσετε όμως να εκδράμετε τον Ιούνιο ή τον Σεπτέμβριο, ενημερωθείτε για τα ταξιδιωτικά πακέτα των τουριστικών πρακτορειών που θα κυκλοφορήσουν τις επόμενες εβδομάδες και αποφασίστε μια και οι επιλογές είναι σαφώς περισσότερες και πολύ πιο οικονομικές από την περίοδο αιχμής.
