από metereologos.gr
Δευτέρα 20 Νοεμβρίου 2017
 
 

Μια Οδύσσεια του Διαστήματος

Η διαστημοσυσκευή Philae βρίσκεται πάνω στον κομήτη 67P και, αν καταφέρει να… επιβιώσει, θα αναζητήσει απαντήσεις για το ηλιακό μας σύστημα και την παρουσία της ζωής στη Γη
Μια Οδύσσεια του Διαστήματος
Το Rosetta έριξε πάνω στον 67P το Philae, το οποίο έγινε το πρώτο ανθρώπινο δημιούργημα που «εγκαταστάθηκε» πάνω σε έναν κομήτη
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος
 
Αυτή είναι η πρώτη φωτογραφία που έστειλε το Philae μετά την προσεδάφισή του στον κομήτη. Η μελέτη της εικόνας έδειξε ότι η συσκευή βρισκόταν σε κακό σημείο και σε λάθος θέση
Το εντυπωσιακό από πολλές απόψεις τατουάζ της αποστολής Rosetta που έκανε στο πόδι του ο Ματ Τέιλορ
Ποιος από τους δύο εικονιζομένους θα στοιχηματίζατε ότι είναι μέλος μιας ιστορικής διαστημικής αποστολής. Δεξιά ο Ματ Τέιλορ
Εικόνα που έλαβε το Philae 40 δευτερόλεπτα πριν από την πρώτη προσεδάφιση. Η επιφάνεια είναι καλυμμένη με σκόνη που κρύβει τον υποκείμενο πάγο
 
4  φωτογραφίες

 

Εκανε ένα μοναχικό ταξίδι σε μια τεράστια σκοτεινή θάλασσα επί δέκα ολόκληρα χρόνια διανύοντας περίπου 6 δισ. χλμ. για να φθάσει τελικά στον προορισμό του, σε μια μικροσκοπική βραχονησίδα που πλέει με μεγάλη ταχύτητα προς το κέντρο αυτής της θάλασσας. Κατάφερε να ανέβει πάνω της και άρχισε να επικοινωνεί μαζί μας. Κατέληξε όμως σε ένα απόκρημνο σημείο και βρέθηκε να αγωνίζεται να στερεωθεί και να κρατηθεί στη ζωή. Η ανθρωπότητα χαιρέτισε με ενθουσιασμό την προσεδάφιση της διαστημοσυσκευής Philae στον κομήτη 67P αλλά γρήγορα η ευφορία μετατράπηκε σε αγωνία. Το Philae αναπήδησε στην επιφάνεια του κομήτη πραγματοποιώντας άλμα ύψους ενός χλμ. και δυστυχώς κατέληξε σε ένα σκοτεινό και απόκρημνο σημείο με αποτέλεσμα να μην έχει πρόσβαση στο πολύτιμο για τη φόρτιση των μπαταριών του ηλιακό φως. Επιπλέον δεν προσεδαφίστηκε κανονικά αλλά «έπεσε» σε πλάγια στάση. Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές οι επιτελείς της αποστολής προσπαθούσαν να το «σηκώσουν» στα πόδια του και να το φέρουν στο φως ώστε να συνεχίσει τις έρευνές του παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για το παρελθόν του ηλιακού μας συστήματος και την καταγωγή της ζωής. Ακόμη και αν τελικά οι προσπάθειες δεν ευοδωθούν το επίτευγμα της ευρωπαϊκής αποστολής παραμένει πρωτοφανές και έχει ήδη προσφέρει στους επιστήμονες σημαντικότατα νέα στοιχεία. Το έργο της εξερεύνησης και μελέτης του 67P άλλωστε θα συνεχιστεί από το σκάφος που μετέφερε το Philae, το Rosetta, το οποίο θα βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον κομήτη τουλάχιστον μέχρι τον προσεχή Αύγουστο.



Ο ομηρικός ήρωας έπειτα από ένα επικό ταξίδι δέκα ετών στα πέρατα του κόσμου κατάφερε τελικά να φθάσει στον προορισμό του. Ενας σύγχρονος «ήρωας» έπειτα από ένα εξίσου επικό ταξίδι δέκα ετών στα πέρατα του κόσμου κατάφερε και αυτός να φθάσει στον προορισμό του. Η διαστημοσυσκευή Philae είναι το πρώτο ανθρώπινο δημιούργημα που πάτησε το πόδι του πάνω σε έναν κομήτη και, έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, θα πρέπει να αποδειχθεί το ίδιο «πολυμήχανο» με τον Οδυσσέα για να καταφέρει να ολοκληρώσει με επιτυχία την αποστολή του.

Το κυνήγι του κομήτη
Οι κομήτες θεωρούνται κατάλοιπα από τον σχηματισμό του ηλιακού συστήματος πριν από 4,6 δισ. χρόνια. Αποτελούνται κυρίως από πάγο και σκόνη και εικάζεται ότι ήταν οι μεταφορείς του νερού και βασικών συστατικών της ζωής πέφτοντας πάνω στη νεογέννητη Γη. Για αυτό και αποφασίστηκε να γίνει προσπάθεια να εξερευνηθεί από κοντά ένας κομήτης. Την αποστολή ανέλαβε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA)  και ως «στόχος» επιλέχθηκε ο κομήτης 67Ρ/Τσουριούμοφ-Γερασιμένκο (67P/C-G), διαμέτρου περίπου 4 χλμ. Ο κομήτης πήρε το όνομά του από τους δύο επιστήμονες που τον ανακάλυψαν το 1969. Ο 67P/C-G ακολουθεί μια ελλειπτική τροχιά με περίοδο 6,5 ετών, η οποία ξεκινά πέρα από την τροχιά του Δία και φτάνει ανάμεσα στον Αρη και στη Γη όταν ο κομήτης βρίσκεται στην ελάχιστη απόστασή του από τον Ηλιο.

Η ESA εκτόξευσε στις 2 Μαρτίου 2004 το διαστημικό σκάφος Rosetta, το οποίο ξεκίνησε ένα μοναδικό στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης «κυνήγι» για να εντοπίσει και να φτάσει τελικά στον κομήτη. Επειτα από ένα ταξίδι δέκα χρόνων στο ηλιακό μας σύστημα το Rosetta στις 10 Σεπτεμβρίου 2014 τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον 67P/C-G. Το σκάφος θα πραγματοποιήσει σειρά μελετών επί μακρό χρονικό διάστημα στον κομήτη. Το Rosetta μετέφερε και μια διαστημοσυσκευή (το Philae) η οποία βρίσκεται εδώ και λίγα 24ωρα πάνω στον κομήτη. Το Philae σχεδιάστηκε για να πραγματοποιήσει μια σειρά δικών του ανεξάρτητων μελετών.

Ο κομήτης και το Rosetta βρίσκονται ακόμη ανάμεσα στην τροχιά του Δία και του Αρη, ήδη όμως η επιφάνεια του κομήτη εκτοξεύει ατμό νερού. Στα τέλη Ιουνίου η εκπομπή νερού μετρήθηκε στα 300 ml/sec ή περίπου δύο ποτήρια νερού ανά δευτερόλεπτο. Η επιφάνεια έχει θερμοκρασία -70 βαθμών Κελσίου, υψηλότερη από ό,τι περίμεναν οι ερευνητές, και είναι μάλλον σκούρα και σκονισμένη.

Πλησιάζοντας τον Ηλιο η ποσότητα ατμού που χάνει ο κομήτης ολοένα και θα αυξάνεται ώσπου να σχηματίσει τη χαρακτηριστική ουρά. Αυτό θα μπορούσε να δυσκολέψει το Rosetta στην προσπάθειά του να παραμείνει σε τροχιά. Την κατάσταση περιπλέκει εξάλλου και το σχήμα του 67P/C-G, ο οποίος αποτελείται από δύο τμήματα που συνδέονται μεταξύ τους μέσω ενός σχετικά στενού «λαιμού». Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ανεξαρτήτως της πορείας των ερευνών του Philae, το Rosetta θα παραμείνει σε τροχιά γύρω από τον κομήτη για τουλάχιστον έναν χρόνο και θα τον δει να αχνίζει και να ξεδιπλώνει την κόμη του καθώς πλησιάζει στον Ηλιο. Είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες θα μπορέσουν να παρατηρήσουν από κοντά αυτή τη δυναμική διαδικασία.

Το Philae
Το Philae, που έχει μέγεθος πλυντηρίου, είναι στην ουσία ένα σύνθετο εργαστήριο. Φέρει εννέα όργανα, καθώς και ένα τρυπάνι που μπορεί  να φτάσει σε βάθος περίπου 20 εκατοστών για τη συλλογή δειγμάτων. Τα όργανα θα μετρήσουν την πυκνότητα και τις θερμικές ιδιότητες της επιφάνειας, θα αναζητήσουν περίπλοκα οργανικά μόρια και θα εξετάσουν την αλληλεπίδραση του κομήτη με τον λεγόμενο ηλιακό άνεμο, ένα ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων που πηγάζουν από τον Ηλιο και συχνά φτάνει και στη Γη. Το Philae έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει ανάμεσα στα άλλα και την παρουσία αμινοξέων. Ο ενδεχόμενος εντοπισμός αμινοξέων θα αποτελούσε όχι μόνο το σημαντικότερο εύρημα της αποστολής αλλά πιθανότατα ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης. Αυτό γιατί τα αμινοξέα αποτελούν δομικά υλικά της ζωής και η παρουσία τους σε ένα από τα αρχέγονα υλικά του ηλιακού μας συστήματος θα ενίσχυε τη θεωρία ότι η ζωή δεν είναι προϊόν του πλανήτη μας αλλά τα συστατικά της έφθασαν στη Γη από το Διάστημα.

Πού είναι ο πάγος;
Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι, αφού ο κομήτης 67P/C-G κινείται σε μεγάλη απόσταση από τον Ηλιο, θα υπάρχει λιγότερος ή περισσότερος πάγος σε αυτόν. Επίσης θεωρούσαν ότι ο κομήτης θα έχει αυξημένη φωτεινότητα. Το Rosetta, όμως, φτάνοντας στον 67P/C-G αποκάλυψε μια εντελώς απρόσμενη εικόνα για αυτόν. Το Rosetta αρχικά δεν κατάφερε να εντοπίσει κανένα ίχνος πάγου στον κομήτη. Αυτό, εκτός των άλλων, προκάλεσε έντονο προβληματισμό στους επιτελείς της αποστολής γιατί η διαστημοσυσκευή σχεδιάστηκε για να προσεδαφιστεί σε παγωμένη επιφάνεια και όχι σε κάποιο άλλου είδους έδαφος. Τελικά διαπιστώθηκε ότι υπάρχει πάγος σε κάποια σημεία της επιφάνειας αλλά αυτός ο πάγος καλύπτεται από σκόνη. Οι παρατηρήσεις του Rosetta έδειξαν ότι στην επιφάνεια του 67P υπάρχουν τουλάχιστον δύο είδη μαλακού εδάφους που αποτελούνται από χαλίκι και κάποιου είδους σκόνη. Ετσι οι επιτελείς της αποστολής δεν μπορούσαν να γνωρίζουν αν θα καταφέρει το Philae να προσεδαφιστεί ομαλά στο μαλακό έδαφος και η αγωνία τους ήταν μεγάλη. Μεγάλη τους ελπίδα ήταν ένα εφεδρικό σύστημα που είχαν τοποθετήσει στη συσκευή για την πρόσδεσή της πάνω στην επιφάνεια του κομήτη. Πρόκειται για δύο μικρά καμάκια τα οποία θα απελευθερώνονταν όταν η συσκευή θα ακουμπούσε την επιφάνεια του κομήτη και θα προσπαθούσαν ουσιαστικά να «καρφώσουν» τη συσκευή πάνω στον κομήτη.

Το θρίλερ
Το πρωί της περασμένης Τετάρτης το Rosetta απελευθέρωσε το Philae, το οποίο λίγες ώρες αργότερα ακούμπησε το προκαθορισμένο σημείο προσεδάφισης. Δυστυχώς όμως η αναπήδηση του Philae μετά την πρόσκρουση ήταν μεγαλύτερη του αναμενομένου. Σύμφωνα με τους επιτελείς της αποστολής, το Philae έκανε ένα άλμα ύψους ενός χλμ. και στη συνέχεια έκανε άλλα δύο άλματα μέχρι τελικά να καταλήξει σε έναν κρατήρα, παρακείμενο του αρχικού σημείου προσεδάφισης. Το Philae προσεδαφίστηκε μεν ομαλά αλλά, πρώτον, ακούμπησε το έδαφος σε πλάγια θέση και, δεύτερον, το σημείο όπου τελικά βρέθηκε ήταν ένα σκοτεινό μέρος δίπλα σε έναν γκρεμό. Τόσο το σημείο όσο και η θέση στην οποία βρέθηκε το Philae δεν του επιτρέπουν να λειτουργεί ομαλά αφού δεν λαμβάνει τις απαραίτητες ποσότητες ηλιακού φωτός για να φορτίζονται επαρκώς οι μπαταρίες του. Η πιο κρίσιμη επικοινωνία μεταξύ του κέντρου ελέγχου και του Philae ήταν προγραμματισμένη για τα ξημερώματα του Σαββάτου. Σε αυτή την επικοινωνία οι επιτελείς της αποστολής θα προσπαθούσαν τόσο να σηκώσουν στα πόδια του το Philae όσο και να στρέψουν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα φωτοβολταϊκά του πάνελ προς τον Ηλιο για να συλλέξουν ενέργεια. Οι επιτελείς της ESA ελπίζουν ότι κάποιες από αυτές τις κινήσεις θα πετύχουν και θα τους χαρίσουν τον απαραίτητο χρόνο ώστε να καταφέρουν να φέρουν τελικά το Philae στη καλύτερη δυνατή θέση και να συνεχιστεί η αποστολή του απρόσκοπτα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους οι μπαταρίες του Philae είχαν την Παρασκευή το μεσημέρι περίπου 100 ώρες ζωής ακόμη. Σε περίπτωση που τελικά οι επιστήμονες της ESA δεν τα καταφέρουν, το Philae θα παραμείνει ανενεργό έως τον προσεχή Αύγουστο, οπότε έτσι κι αλλιώς η συσκευή θα καταστραφεί από τις συνθήκες που θα αναπτυχθούν στον κομήτη καθώς αυτός θα πλησιάζει τον Ηλιο. Ανεξάρτητα πάντως από το αν θα καταφέρει τελικά να λειτουργήσει κανονικά το Philae η επιτυχής προσεδάφισή του και τα δεδομένα που θα έχει ήδη στείλει από την επιφάνεια του κομήτη αποτελούν ένα ιστορικό επίτευγμα.

Σκούρος και δύσοσμος
Εκτός από την έλλειψη πάγου, το Rosetta ανακάλυψε ότι ο 67P δεν είναι καθόλου φωτεινός. Οπως αναφέρουν οι υπεύθυνοι της αποστολής, ο 67P/C-G  είναι «πιο σκούρος και από το κάρβουνο» σε ορισμένα τουλάχιστον μήκη κύματος του φωτός. Αλλη μια απρόσμενη ανακάλυψη του Rosetta είναι ότι γύρω από τον κομήτη έχει αναπτυχθεί μια ατμόσφαιρα που αποτελείται από υδρογόνο και οξυγόνο. Η κρατούσα θεωρία αναφέρει ότι γύρω από τους κομήτες δημιουργείται ένα είδος ατμόσφαιρας που αποτελείται κατά βάση από υδρατμούς και σκόνη.

Η θερμοκρασία στην επιφάνεια του κομήτη κυμαίνεται γύρω στους -70 βαθμούς Κελσίου, αρκετά υψηλότερη από εκείνη που πίστευαν οι ειδικοί ότι διαθέτει ο 67Ρ/Τσουριούμοφ-Γερασιμένκο. Με βάση την πορεία που ακολουθεί στο ηλιακό σύστημα, οι ειδικοί εκτιμούσαν ότι ο κομήτης έχει μια θερμοκρασία πέριξ των -100 βαθμών Κελσίου. Επιπλέον οι φασματοσκοπικές αναλύσεις της αποστολής Rosetta αποκαλύπτουν ότι ο 67P/C-G αναδίδει μάλλον δύσοσμα αέρια, τα οποία όμως προσφέρουν νέα στοιχεία για τη γέννηση του ηλιακού συστήματος. Οι φασματοσκοπικές μετρήσεις αποκαλύπτουν ότι οι εκπομπές του κομήτη έχουν πλούσια σύνθεση καθώς βρέθηκαν να περιέχουν αμμωνία, μεθάνιο, μεθανόλη, φορμαλδεΰδη, υδρόθειο, υδροκυάνιο, διοξείδιο του θείου και δισουλφίδιο του άνθρακα.

«Το άρωμα του 67P/C-G είναι αρκετά δυνατό, με την οσμή σάπιων αβγών (υδρόθειο) και στάβλου (αμμωνία) και τη διαπεραστική, αποπνικτική μυρωδιά της φορμαλδεΰδης. Ολα αυτά αναμειγνύονται με την πικρή οσμή του υδροκυάνιου, η οποία θυμίζει αμύγδαλο. Προσθέστε και μια δόση αλκοόλης (μεθανόλη), μαζί με τη μυρωδιά του διοξειδίου του θείου που παραπέμπει σε ξίδι, καθώς και μια τζούρα της αρωματικής οσμής του δισουλφιδίου του θείου, και καταλήγετε στο "άρωμα" του κομήτη μας»
ανέφερε η Κάθριν Αλτβεγκ, επιστημονική υπεύθυνη του φασματόμετρου Rosina στο Rosetta.

Το τραγούδι του κομήτη
Λίγες ώρες προτού ξεκινήσει η διαδικασία προσεδάφισης του Philae τα όργανα του Rosetta καθώς πλησίαζαν τον κομήτη συνέλαβαν μυστηριώδεις ήχους, τους οποίους τα μέλη της αποστολής χαρακτήρισαν ένα «τραγούδι» που εκπέμπει ο κομήτης. Πρόκειται για μια αναπάντεχη εξέλιξη, ένα φαινόμενο την ύπαρξη του οποίου δεν γνώριζαν και δεν ανέμεναν οι ειδικοί. Η πρώτη εκτίμηση των μελών της αποστολής είναι ότι το «τραγούδι» αυτό είναι ήχοι που παράγονται από ένα ρεύμα ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων που απελευθερώνονται από τον κομήτη καθώς αυτός διασχίζει το διαστημικό κενό.



Τα νησιά του κομήτη
Η διαστημοσυσκευή που θα προσπαθήσει να προσεδαφιστεί στον κομήτη ονομάζεται Philae, που είναι το όνομα ενός νησιού του Νείλου, του Φίλαι. Εκεί βρέθηκε ένας οβελίσκος που, μαζί με τη διάσημη Στήλη της Ροζέτας, επέτρεψε την αποκρυπτογράφηση των αιγυπτιακών ιερογλυφικών. Η συσκευή, που στην ουσία αποτελεί ένα μικρό εργαστήριο, θα μπορούσε τώρα να βοηθήσει στην «αποκρυπτογράφηση» των κομητών.

Για το σημείο προσεδάφισης του Philae προτάθηκαν διάφορα ονόματα αλλά εκείνο που τελικά επιλέχθηκε είναι το όνομα ενός ακόμη νησιού του Νείλου, του νησιού Αγκιλκία. Πρόκειται για ένα νησί που συνδέεται με το Φίλαι αφού σε αυτό μεταφέρθηκε ένα συγκρότημα αρχαίων κτιρίων που υπήρχαν στο Φίλαι όταν το τελευταίο πλημμύρισε κατά τη διάρκεια της οικοδόμησης του φράγματος Ασουάν τον περασμένο αιώνα. Ανάμεσα στα κτίρια είναι και περίφημος ναός της Ισιδος.

ΠΡΟΣΩΠΑ

Ο ροκ σταρ
Ο σταρ της αποστολής Rosetta είναι ο καθηγητής Ματ Τέιλορ, το παρουσιαστικό του οποίου θυμίζει περισσότερο τραγουδιστή της ροκ μουσικής παρά διακεκριμένο επιστήμονα. Φοράει βερμούδες και χαβανέζικα πουκάμισα, ενώ το σώμα και τα χέρια του είναι καλυμμένα με τατουάζ. Γεννήθηκε στο Λονδίνο, σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και έκανε το διδακτορικό του στο Imperial College του Λονδίνου. Ειδικεύθηκε στη μελέτη του πλάσματος, των φορτισμένων σωματιδίων που υπάρχουν στο διαπλανητικό κενό. Τα τελευταία χρόνια έχει επικεντρωθεί στις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στον λεγόμενο ηλιακό άνεμο (γιγάντιες ποσότητες φορτισμένων σωματιδίων) και στο μαγνητικό πεδίο της Γης. «Η ευκαιρία που μου δόθηκε να εργαστώ στην αποστολή "Rosetta" ήταν τεράστια και δεν μπορώ να περιγράψω τον ενθουσιασμό μου για αυτή την αποστολή» έχει δηλώσει ο Τέιλορ, ο οποίος για να αποδείξει την πίστη του στην επιτυχία της αποστολής έκανε ένα μεγάλο τατουάζ στο πόδι του με το «Rosseta» και το Philae πάνω στον κομήτη. Ο φυσικός έκλεψε την παράσταση και στη συνέντευξη Τύπου της ESA όπου ανακοινώθηκε ότι το Philae κινδυνεύει. Ο Τέιλορ δάκρυσε προσθέτοντας ότι οι επιστήμονες θα κάνουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να σωθει η διαστημοσυσκευή.

Ο γιατρός των πλανητών
Εχει βραβευτεί από τη NASA για την πολύχρονη συνεισφορά του στη διαστημική έρευνα. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ο γιατρός των πλανητών», αφού δεν υπάρχει σχεδόν καμία διαστημική αποστολή που να μην έχει μεταφέρει και ένα όργανο με την υπογραφή του έλληνα επιστήμονα Θανάση Οικονόμου. Από το 1997 που η ιστορική αποστολή του Pathfinder έφτασε στον Αρη ως και τη Rosetta που τώρα ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής τον κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko, ο έλληνας αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου φρόντιζε πάντα μαζί με συναδέλφους του να εφοδιάζει κάθε διαστημόπλοιο με ένα μικρό αλλά θαυματουργό όργανο που να εξετάζει τη χημική σύσταση των ουρανίων σωμάτων. Η Rosetta μεταφέρει το APXS, ένα όργανο αντίστοιχο με εκείνο που είχε το Pathfinder και δοκιμασμένο για την αξιοπιστία του.

Ο έλληνας μαθητής
Ολόκληρος ο πλανήτης αγωνιούσε για την επιτυχία της προσεδάφισης του Philae στον κομήτη. Για τον 11χρονο Δημήτρη Γρύλλη όμως οι στιγμές ήταν ακόμη πιο έντονες καθώς βρισκόταν στην καρδιά των εξελίξεων. O μαθητής της Στ' τάξης Δημοτικού της Ελληνογερμανικής Αγωγής παρακολούθησε όλη τη διαδικασία από το Κέντρο Ελέγχου Διαστημικών Επιχειρήσεων (ESOC) της ESA στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας, συνοδεία ελλήνων και ξένων επιστημόνων. Ο Δημήτρης μαζί με περίπου 1.000 παιδιά του σχολείου του φώναξαν πριν από μερικούς μήνες «Ξύπνα, Rosetta». Η Rosetta, η διαστημική συσκευή που επί 31 μήνες ταξίδευε απενεργοποιημένη στο Διάστημα, «ξύπνησε» στις 20 Ιανουαρίου 2014, μετά τους 31 μήνες αδρανοποίησης, από τις φωνές των μαθητών της Ελληνογερμανικής Αγωγής που κέρδισαν το πρώτο βραβείο σε έναν διασκεδαστικό ευρωπαϊκό διαγωνισμό βίντεο.



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Science περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (0)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.