ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ O Μεχμέτ Γιλμάζ, διευθυντής μεγάλων τουρκικών εφημερίδων, στην προ Ερντογάν εποχή, δήλωσε μέσω της ιστοσελίδας Τ24, την επομένη των εκλογών της 14ης Μαΐου, ότι κατάλαβε πως «δεν γνωρίζει την τουρκική κοινωνία». Και ανακοίνωσε, μετά το απρόσμενο για τον ίδιο εκλογικό αποτέλεσμα, ότι σταματάει την αρθρογραφία. Το σοκ ήταν μεγάλο για όσους πίστεψαν τις δημοσκοπήσεις που έδιναν καθαρή νίκη στον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου από τον πρώτο γύρο. Στην Τουρκία όμως, τη χώρα των τεράστιων και ακατανόητων αντιθέσεων και αντιφάσεων, όπου ακόμα και οι πάγιες διαιρετικές τομές Δεξιά-Αριστερά, Κέντρο-Περιφέρεια, Κοσμικό Κράτος-Θρησκεία αυτοαναιρούνται, η πλειοψηφία των τούρκων πολιτών, όπως επιβεβαίωσε η εκλογική αναμέτρηση της περασμένης Κυριακής, θεωρεί ότι όλα βαίνουν καλώς με ηγέτη τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η περιπέτεια της απώλειας του διαβατηρίου της υπογράφουσας, όταν επέστρεφε με τρένο από την Αγκυρα στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη Δευτέρα το βράδυ, παραδόξως το επιβεβαιώνει. Ενα εικοσάλεπτο μετά την αποβίβαση στο Καράκιοϊ, της Κωνσταντινούπολης, χτύπησε το κινητό της. Η άγνωστη ανδρική φωνή τής συνέστησε, στα αγγλικά, να διατηρήσει την ψυχραιμία της. Είχε βρεθεί το διαβατήριό της στο βαγόνι όπου ταξίδεψε. Τέσσερις σταθμούς από το Καράκιοϊ, μπορούσε να πάει να το παραλάβει. Κατά την ηλεκτρονική κράτηση του εισιτηρίου για το τρένο, απαιτείται αριθμός διαβατηρίου (ή τουρκικής ταυτότητας) και αριθμός κινητού τηλεφώνου. Από το πορτοφόλι, όταν το παρέλαβε, δεν έλειπαν ούτε τα χαρτονομίσματα (σε ευρώ). Ψήφο στη σταθερότητα Στη χώρα του εριστικού, φωνακλά Ερντογάν το σύστημα λειτουργεί, δηλαδή, «ρολόι»; Ο κρατικός σιδηρόδρομος ήταν πεντακάθαρος, τα βαγόνια υπερσύγχρονα και τα δρομολόγια πραγματοποιούνταν με ακρίβεια δευτερολέπτου. Αυτό μπορεί να εξηγεί εν μέρει γιατί η Εθνική Συμμαχία, υπό το CHP, δεν κατάφερε να προσελκύσει τους καθημαγμένους από τον πληθωρισμό τούρκους ψηφοφόρους; Στο πάρκο Γκιουβέν της Αγκυρας, την ώρα που ντόπιοι έκαναν πικνίκ κάτω από τη γιγαντοαφίσα του Ερντογάν, δίπλα από το μνημειακό σύμπλεγμα προς τιμήν του Κεμάλ Ατατούρκ, «Το Βήμα» συνάντησε τον Μεχμέτ. Παρότι ψηφοφόρος του αριστερού Εργατικού Κόμματος Τουρκίας (TiΡ), παραδέχθηκε, χωρίς ίχνος αυτολογοκρισίας, ότι «με τον Ερντογάν υπάρχει σταθερότητα και όλοι ξέρουν πως τα πράγματα λειτουργούν». Λόγια που ακούσαμε με επιφύλαξη. «Παρά τις πιέσεις, η τουρκική οικονομία με τον Ερντογάν δεν καταρρέει» επέμεινε ο συνομιλητής μας. Γιατί δεν έπεισε «Η συμμαχία της αντιπολίτευσης δεν τα κατάφερε γιατί ο Κιλιτσντάρογλου δεν μπορεί να καθησυχάσει τους πολίτες ότι είναι σε θέση να κυβερνήσει την Τουρκία καλύτερα από τον Ερντογάν» είναι η ερμηνεία που έδωσε για το εκλογικό αποτέλεσμα, ο Μέριτς Σενιούζ, εκ των αρχισυντακτών της τουρκικής έκδοσης της «Independent». «Οταν οι περισσότεροι ψηφοφόροι κοιτάζουν προς τον Κιλιτσντάρογλου, βλέπουν αβεβαιότητα, ίσως ακόμα και χάος. Ακόμα και οι σεισμόπληκτοι πιστεύουν ότι οι επείγουσες ανάγκες τους, όπως η στέγαση, μπορούν να καλυφθούν πιο εύκολα υπό μια σταθερή κυβέρνηση. Γι’ αυτό προτίμησαν τον Ερντογάν» προσθέτει. «Επιπλέον, η αντιπολίτευση φαίνεται να είναι πολύ κοντά στην Ατλαντική Συμμαχία. Αυτό ενοχλεί τους ψηφοφόρους με εθνικιστικές και θρησκευτικές ευαισθησίες. Επίσης, κρατά μακριά τους ψηφοφόρους με αντιιμπεριαλιστικές και αντισιωνιστικές τάσεις». Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Σενιούζ, ο Κιλιτσντάρογλου «διεξήγαγε μια ουσιαστικά επιτυχημένη προεκλογική εκστρατεία, ενώνοντας με επιτυχία έναν ευρύτατο συνασπισμό. Ωστόσο αυτό δεν ήταν αρκετό». Αν δεν υπάρξει «μεγάλη έκπληξη στον δεύτερο γύρο», η εκτίμησή του είναι ότι «ο Ταγίπ Ερντογάν θα κερδίσει. Στον δεύτερο γύρο φαίνεται ότι κάποιοι από τους ψηφοφόρους του Κιλιτσντάρογλου δεν θα πάνε στην κάλπη. Οπότε αναμένω μια νίκη της τάξης περίπου του 52%-53% για τον Ερντογάν», προβλέπει, δυσφορώντας όταν του κάνουμε λόγο για την παταγώδη αποτυχία των γκάλοπ. «Δεν είναι αλήθεια» αντιδρά. «Διενεργήθηκαν 24 μεγάλες δημοσκοπήσεις σε αυτές τις εκλογές. Κάποιες από αυτές έκαναν ορθή πρόβλεψη». Ηλεγχε το κράτος Ο Ερντογάν νίκησε «γιατί ήλεγχε το κράτος, το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο, τα ΜΜΕ, την αστυνομία, τα πάντα» είναι η εξήγηση που δίνει ο γνωστός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αγκυρας, Ιλχάν Ουζτζέλ, θεωρώντας ότι δεν αποφεύχθηκε η νοθεία. «Ο Κιλιτσντάρογλου ήταν ένας αδύναμος υποψήφιος» σχολιάζει για τον μειλίχιο, μετρίου αναστήματος άνδρα. «Τα έξι κόμματα της αντιπολιτευτικής συμμαχίας ιδεολογικά διέφεραν. Υπήρχε δυσαρμονία» συνεχίζει ο τούρκος πανεπιστημιακός, θεωρώντας ότι ο Ερντογάν έχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα για να κερδίσει στον δεύτερο γύρο: την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Ο ρυθμιστής Ογκάν Στον δεύτερο γύρο, στις 28 Μαΐου, «το βασικό πρόσωπο είναι πλέον ο εθνικιστής Σινάν Ογκάν», εκτιμά ο συνδικαλιστής Οσμάν Κοτζαμάν, ο μοναδικός συνομιλητής μας στην Τουρκία που, όσο πίναμε καφέ σε κεντρικό πεζόδρομο της Αγκυρας, εκδήλωσε ενδιαφέρον για τις ελληνικές εκλογές οι οποίες είναι εξοβελισμένες από τα τουρκικά Μέσα. «Το ερώτημα είναι πού θα κατευθύνει ο Ογκάν την εκλογική του βάση» επισημαίνει. Επειδή είναι «εχθρικός προς τους Κούρδους», αν αποφασίσει, αντίθετα από τις προβλέψεις, να στηρίξει τον Κιλιτσντάρογλου, ο Κοτζαμάν είναι βέβαιος πως «θα ζητήσει ανταλλάγματα». Και τότε «οι Κούρδοι ψηφοφόροι πιθανώς να απομακρυνθούν από τον Κιλιτσντάρογλου». Παρότι ακούσαμε από πολλούς ψηφοφόρους κομμάτων της αντιπολίτευσης να δηλώνουν – δείχνοντας πως το εννοούν – ότι αν δεν «πέσει» ο Ερντογάν θα πάρουν το πρώτο αεροπλάνο για την Ευρώπη, το βράδυ της Δευτέρας, μετά τις εκλογές, στα μαγαζιά της κοσμικής Τουρκίας ήταν δύσκολο να βρεις άδειο τραπέζι. «Η ζωή συνεχίζεται» διαπίστωνε σε βουερή μπιραρία της Πόλης ο 25χρονος Μουσταφά, που περίμενε με αδημονία το επόμενο live των Villagers of Ioannina: «Εσείς στην Ελλάδα δεν έχετε Ερντογάν και έχετε και τα πιο φοβερά συγκροτήματα» «διαμαρτυρήθηκε» χαμογελαστός. «Ξέρετε γιατί βγαίνει ξανά και ξανά ο Ερντογάν, παρά την τρομακτική ακρίβεια;» μας ρώτησε παραγγέλνοντας τη δεύτερη βαρελίσια Efes, στο Καράκιοϊ, ο Τζεμ. «Γιατί οι ψηφοφόροι του δεν μπορούν να νιώσουν την ακρίβεια που νιώθουμε οι υπόλοιποι. Τη βγάζουν πίνοντας τσάι και νερό στα πάρκα. Δεν θα τους δεις ποτέ σε καφετέρια ή meyhane (παραδοσιακό μεζεδοπωλείο που σερβίρει αλκοόλ). Οπότε;..».