Συμβαίνει συχνά. Χωνόμαστε στον καναπέ με τον άντρα μου και τα τρία μας παιδιά, βάζουμε μια ταινία που όλοι θέλαμε να δούμε, και μετά κοιτάζω γύρω μου και αναρωτιέμαι: «Μόνο εγώ τη βλέπω τελικά;».
Πιάνω την κόρη μου να στέλνει μηνύματα στις φίλες της και τον άντρα μου να… τα λέει με το Chat GPT. Τα δύο αγόρια μου παίζουν ξύλο για πλάκα και συζητούν για video games.
Είναι μια σκηνή που εκτυλίσσεται σε πολλά σπίτια, σε όλη τη χώρα. Η διάδοση των σύντομων βίντεο σε TikTok, Instagram και YouTube – όπως και η συνήθειά μας να χρησιμοποιούμε πολλές συσκευές ταυτόχρονα – έχει μειώσει τη διάρκεια της προσοχής μας, σύμφωνα με ερευνητές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μας είναι πλέον πολύ πιο δύσκολο να συγκεντρωθούμε σε περιεχόμενο μεγαλύτερης διάρκειας. Κάποιες οικογένειες προσπαθούν να ξαναφέρουν πίσω τις βραδιές κινηματογράφου χωρίς κινητά. Ας δούμε πώς τα καταφέρνουν.
Κάντε το κανόνα
Οταν η 18χρονη προγονή της Μελίντα Γκουέρα έφερε αρχικά αντιρρήσεις για την απαγόρευση των κινητών, η Γκουέρα τής εξήγησε ότι ο κανόνας ισχύει για όλους, μικρούς και μεγάλους. Ισχύει ακόμα και για τους φίλους που μπορεί να είναι καλεσμένοι σε αυτές τις βραδιές. Οι οικογένειες με τις οποίες μίλησα τόνισαν πως, για να έχει αποτέλεσμα το μέτρο, δεν πρέπει να εξαιρείται κανείς. Αλλωστε, οι μεγάλοι πολλές φορές είναι χειρότεροι.
Η Γκουέρα, που εργάζεται ως βοηθός δικηγόρου στο Ντέιτον του Οχάιο, λέει πως ο άντρας της συνήθιζε να παίρνει το κινητό του για να βρει πληροφορίες για την ταινία που έβλεπαν. Ακόμα και αυτό όμως μπορεί να σου αποσπάσει την προσοχή.
Κρύψτε τα τηλέφωνα
Σύμφωνα με μια πολύ γνωστή μελέτη που διεξήγαγε το Πανεπιστήμιο του Τέξας το 2017, η γνωστική ικανότητα των συμμετεχόντων μειωνόταν όταν είχαν κοντά τα κινητά τους – ακόμα και απενεργοποιημένα. Ακόμα και όταν δεν μας αποσπούν την προσοχή οι ειδοποιήσεις, το μυαλό μας εξακολουθεί να μένει «κολλημένο» σε όσα μπορεί να συμβαίνουν στο κινητό. Ορισμένες οικογένειες «κρύβουν» τα κινητά τους σε κάποιο άλλο δωμάτιο όσο παίζει η ταινία ή τα αφήνουν σε κάποιο κοντινό τραπέζι με την οθόνη προς τα κάτω.
Ακόμα κι αν δεν μπορείτε να αποχωριστείτε εντελώς το κινητό σας, μπορείτε τουλάχιστον να περιορίσετε τον πειρασμό στο ελάχιστο. Η Μεγκάν Μπρεζίνα, μητέρα τριών παιδιών, που εργάζεται στον χώρο της τεχνολογίας στο Ζάιονσβιλ της Ιντιάνα, παραδέχεται ότι παλαιότερα κοίταζε πότε πότε το κινητό της όταν έβλεπε ταινίες με τα παιδιά της, που είναι 4, 6 και 9 ετών. Συνήθως επιλέγουν παιδικές ταινίες, οι οποίες δεν έχουν και πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τους ενηλίκους.
Μπορείτε να απενεργοποιήσετε τις ειδοποιήσεις των social media, να καταργήσετε τις ειδοποιήσεις στην οθόνη κλειδώματος ή να επιτρέψετε μηνύματα μόνο από συγκεκριμένα άτομα και να ενεργοποιήσετε τη ρύθμιση «Μην ενοχλείτε» για όλους τους υπόλοιπους. Αν έχετε iPhone, μπορείτε να φτιάξετε μια εξατομικευμένη ρύθμιση συγκέντρωσης (Focus mode) ειδικά για τις κινηματογραφικές βραδιές.
Για την Μπρεζίνα, η λύση ήταν να ενεργοποιήσει την κλίμακα του γκρι στην εμφάνιση του κινητού της. Εδώ και έναν χρόνο περίπου που το εφαρμόζει, έχει μειώσει τη χρήση του κινητού κατά 72%. «Οταν η οθόνη είναι ασπρόμαυρη, δεν βλέπω τα κόκκινα κυκλάκια των ειδοποιήσεων, οπότε δεν μπαίνω τόσο σε πειρασμό» εξηγεί. Πλέον, δεν ρίχνει ούτε ματιά στο κινητό της την ώρα της ταινίας. Αντίθετα, εστιάζει στις αντιδράσεις των παιδιών της.
Κρατήστε τα χέρια σας απασχολημένα
Πέρυσι, σε μια από τις καθιερωμένες κινηματογραφικές βραδιές τους, η Μισέλ Χερνάντεζ, φοιτήτρια Νομικής, κοντά στο Τορόντο, παρατήρησε ότι ο 11χρονος σήμερα γιος της πήρε το Nintendo Switch και άρχισε να παίζει. Την ταινία – το «K-Pop Demon Hunters» – την είχε διαλέξει η μικρότερη αδελφή του, 9 ετών σήμερα, και εκείνος στην αρχή δεν ενδιαφερόταν καθόλου. «Η κόρη μου το πρόσεξε και του είπε: “Τι έγινε, δεν θα δεις την ταινία μαζί μας;”» θυμάται η Χερνάντεζ.
Ετσι, η Χερνάντεζ θέσπισε έναν κανόνα: Αν σε κάποιο παιδί δεν αρέσει η ταινία, μπορεί να ζωγραφίσει, να παίξει με slime ή με κάποιο fidget spinner. «Μπορείτε να κάνετε οτιδήποτε ήσυχο, αρκεί να μην είναι ψηφιακό» τους είπε. Μια άλλη φορά, o γιος της προσπάθησε να «βουτήξει» το Switch του, αλλά πλέον τόσο αυτός όσο και η αδελφή του ακολουθούν τον κανόνα πιστά.
Κάντε την επιλογή υπόθεση όλων
Η 8χρονη κόρη και ο 5χρονος γιος της Τσέλσι Ρέντεκερ παλαιότερα διάλεγαν εναλλάξ την ταινία της βραδιάς, αλλά οι καβγάδες ήταν αναπόφευκτοι. Το παιδί που δεν είχε κάνει την επιλογή κατέληγε να χοροπηδάει δεξιά-αριστερά ή να κάνει τούμπες την ώρα που έπαιζε η ταινία. «Η κόρη μου διάλεγε Μπάρμπι και ο γιος μου Χελωνονιντζάκια, οπότε δεν είχαν καμία όρεξη να παρακολουθήσουν ο ένας την επιλογή του άλλου» λέει η Ρέντεκερ από τη Βιένα της Βιρτζίνια. «Ετσι, αρχίσαμε να επιλέγουμε ταινίες που δεν είναι αγορίστικες ή κοριτσίστικες, όπως “Τα μυαλά που κουβαλάς”, που αρέσουν σε όλη την οικογένεια». Μάλιστα, όπως λέει, συνήθως χρησιμοποιούν την εφαρμογή Fandango at Home για να έχουν πρόσβαση σε πιο πρόσφατες κυκλοφορίες.
Δεν υπάρχει λόγος να γίνετε υπερβολικά αυστηροί και να θέσετε ως κανόνα ότι όποτε κάθεται η οικογένεια στον καναπέ θα εξαφανίζονται όλες οι συσκευές. Ο στόχος είναι να υπάρχει ένα τακτικό ραντεβού κάθε εβδομάδα, όπου όλοι θα έχουν μπροστά τους μόνο την τηλεόραση – και καμία άλλη οθόνη.
«Στις τηλεοπτικές σειρές και τις χριστουγεννιάτικες ταινίες που βλέπουμε, επιτρέπουμε τα κινητά, αρκεί να είναι στο αθόρυβο» λέει η Γκουέρα. «Η ιδέα να έχουμε μία συγκεκριμένη βραδιά την εβδομάδα αποκλειστικά χωρίς κινητά ήταν πολύ πιο εύκολο να εφαρμοστεί στην πράξη».
Μην ξεχνάτε τα σνακ!
Αν φτιάχνετε ποπ κορν ή άλλα σνακ για την οικογενειακή βραδιά κινηματογράφου, όλοι θα έχουν κάτι να περιμένουν – και, επιπλέον, βοηθάει να μένουν τα χέρια μακριά από τις συσκευές. Η Ρέντεκερ προτιμάει την πίτσα. «Τους δίνει μια αίσθηση σταθερότητας κάθε Παρασκευή» λέει η ίδια. «Και εγώ γλιτώνω το άγχος του “τι θα φάμε σήμερα”».
