Υστερα από περίπου έναν χρόνο εξουθένωσης μπροστά στις οθόνες, με τα σπίτια να μετατρέπονται σε γραφεία, αίθουσες συσκέψεων, τάξεις, παιδικούς σταθμούς, γυμναστήρια, σινεμά, μια νέα καθημερινότητα έχει επικρατήσει. Πολυεθνικές εταιρείες, όπως Google, Microsoft, Walmart, έχουν ήδη καθιερώσει υβριδικά μοντέλα που συνδυάζουν γραφείο και «Work From Home» (WFH). Ετσι, μετά τις μικρότερες ή μεγαλύτερες ανακαινίσεις σπιτιών που έσπασαν ταμεία το 2020, τώρα και οι χώροι εργασίας ανασχεδιάζονται, με αποστάσεις, ανελκυστήρες χωρίς αφή, hotdesks, δηλαδή γραφεία και υπολογιστές που χρησιμοποιούνται προσωρινά από όποιον τα χρειάζεται, οθόνες, έξυπνους πίνακες, κάμερες 360 μοιρών.
Ανάλυση της McKinsey που συμπεριέλαβε πάνω από 2.000 σε περίπου 800 επαγγέλματα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 20%-25% των εργαζομένων θα μπορεί να δουλεύει απομακρυσμένα μεταξύ τριών και πέντε ημερών την εβδομάδα, χωρίς απώλεια παραγωγικότητας. Αυτό αντιπροσωπεύει τέσσερις-πέντε φορές περισσότερη τηλεργασία από την προ COVID-19 εποχή και μπορεί να προκαλέσει μεγάλη αλλαγή στη γεωγραφία της εργασίας. Οι χώροι γραφείων θα μειωθούν κατά 30%, εταιρείες θα μετατοπιστούν σε προάστια και μικρότερες πόλεις, ενώ οι ψηφιακοί νομάδες γίνονται μια αναδυόμενη πηγή πλούτου για περιοχές και χώρες που μπορούν να προσφέρουν υψηλή διασυνδεσιμότητα και ποιότητα ζωής. Σε αυτόν τον χάρτη μπορεί να διεκδικήσει μια θέση και η Ελλάδα.
Ο διασυνδεδεμένος κόσμος βρίσκεται ήδη εδώ. Τα σπίτια, τα δίκτυα ηλεκτρισμού, υδροδότησης, θέρμανσης, οι συσκευές γίνονται πιο «έξυπνα» χάρη στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things), ενώ το 5G εξαπλώνεται με ταχύτητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι έως το 2030 οι διασυνδεδεμένες συσκευές αναμένεται να εκτιναχθούν στα 200 δισ. από τα 30 δισ. το 2020. Αυτό δείχνουν και οι τάσεις στην αγορά ειδών τεχνολογίας πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, που όπως φαίνεται το 2023 θα βρεθεί μπροστά σε ένα μοναδικό ορόσημο. Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου ΑΕΠ έως τότε θα παράγεται ψηφιακά, με τη λέξη του μέλλοντος να είναι το metaverse.
Κλικ στην κατανάλωση
Η ανάγκη για online αγορές έγινε πλέον καθιερωμένη συνήθεια, φωτογραφίζοντας και τις τάσεις στην κατανάλωση, στη διατροφή, στο ευ ζην. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 60% των Ελλήνων έκαναν ηλεκτρονικές αγορές κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021, αυξημένοι κατά 22% σε σχέση με το ίδιο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς. Βεβαίως το lockdown στο λιανεμπόριο, αλλά και οι περιορισμοί για τους μη εμβολιασμένους συρρίκνωσαν τις δυνατότητες, όμως η τάση ήρθε για να μείνει. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), οι έξι στους δέκα θα συνεχίσουν να αποφεύγουν τον συγχρωτισμό στα καταστήματα και μετά την επιστροφή στην κανονικότητα.
Οπως καταγράφεται, το κοινό που αγοράζει online τρόφιμα και γενικά είδη σουπερμάρκετ συστηματικά έφτασε στο 12% το 2021 έναντι του οριακού 1%-2% το 2019. Προϊόντος του χρόνου οι e-αγοραστές, πέρα από την υγειονομική ασφάλεια που αισθάνονται, συνεκτιμούν πια σε ποσοστό 59% την ευκολία μεταφοράς, ακολουθεί η αποφυγή του κόστους μεταφορών με 30%, η ευκολία και η ταχύτητα των αγορών, αμφότερες σε ποσοστό 28%, και η αναζήτηση προσφορών με 25%. Παράγοντες που τους οδηγούν στη διατήρηση αυτής της συνήθειας.
