Το έργο An Ark, που παρουσιάζεται στο θέατρο The Shed στο συγκρότημα του Hudson Yards στη Νέα Υόρκη, επιχειρεί κάτι παράδοξο: να διατηρήσει τη συνθήκη του θεάτρου, δηλαδή ανθρώπους που συναντιούνται στον ίδιο χώρο, ενώ οι ερμηνευτές εμφανίζονται ως τρισδιάστατες καταγραφές μέσω ειδικών γυαλιών μεικτής πραγματικότητας.
Το κοινό κάθεται κυκλικά, σε απόσταση αναπνοής από τέσσερις καρέκλες. Οι ηθοποιοί εμφανίζονται πάνω τους σαν ημιδιαφανείς παρουσίες. Μιλούν σε δεύτερο πρόσωπο, απευθείας σε εσένα. Η ιστορία που αφηγούνται παρακολουθεί ολόκληρες ζωές, από τη γέννηση μέχρι το τέλος, σε μια διαδρομή σαράντα επτά λεπτών όπου η οπτική επαφή δεν διακόπτεται ποτέ. Οπου κι αν κοιτάξεις, σε κοιτούν.
Ανάμεσα στους ερμηνευτές βρίσκεται και ο Ιαν Μακ Κέλεν, γεγονός που από μόνο του μετατρέπει την εμπειρία σε κάτι το άξιο προσοχής. Ενας ηθοποιός που έχει σημαδέψει δεκαετίες θεάτρου εμφανίζεται μπροστά σου χωρίς να βρίσκεται εκεί. Σαν το θέατρο να δοκιμάζει να σώσει τις μεγάλες ερμηνείες από τη φθορά του χρόνου.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται τόσο στην τεχνολογία, αυτή εξελίσσεται έτσι κι αλλιώς, αλλά στην ανάγκη που επιχειρεί να καλύψει. Θέλεις να σε κοιτάζουν, να σου μιλούν, να σου αφηγούνται ζωές χωρίς να χρειάζεται να ανταποδώσεις τίποτα. Καμία κοινωνική δοκιμασία, καμία αμηχανία, καμία ευθύνη σχέσης. Μόνο μια ελεγχόμενη εγγύτητα.
Κάπου εδώ η εμπειρία γίνεται με έναν ειρωνικό τρόπο οικεία. Περνάς ώρες μπροστά σε οθόνες, μιλάς με ανθρώπους που δεν αγγίζεις, βλέπεις ζωές που δεν συναντάς. Και τώρα το θέατρο, ο παλαιότερος χώρος ζωντανής συνάντησης, δοκιμάζει να υιοθετήσει την ίδια συνθήκη: παρουσία μέσω φίλτρου.
Το παράδοξο; Μπορεί να συγκινεί. Μπορεί και να αφήνει μια αίσθηση τεχνικού πειράματος. Βγάζεις τα γυαλιά και ίσως νιώθεις πως κάτι κοινό συνέβη στο δωμάτιο, ή ίσως απλώς σκέφτεσαι ότι παρακολούθησες μια πολύ επιδέξια προσομοίωση εγγύτητας.
Κοιτάζεις γύρω σου ανθρώπους που πριν από μία ώρα αγνοούσες. Αναρωτιέσαι: περάσαμε όντως κάτι μαζί ή απλώς καταναλώσαμε ο καθένας τη δική του ιδιωτική εκδοχή μιας συλλογικής εμπειρίας;
Ισως, τελικά, το θέατρο απλώς σε ακολουθεί εκεί που ήδη ζεις: σε έναν κόσμο όπου οι συναντήσεις συμβαίνουν σε ενδιάμεσους χώρους, ανάμεσα στο πραγματικό και στο ψηφιακό, ανάμεσα στη μοναξιά και στην κοινή εμπειρία.
Κι εσύ, αν βρεθείς εκεί, θα καθίσεις, θα φορέσεις τα γυαλιά, και θα δεχτείς το βλέμμα ενός ανθρώπου, καλλιτέχνη υψηλού κύρους, που μοιάζει να σου αφιερώνει απόλυτη προσοχή. Και την ίδια στιγμή θα αναρωτιέσαι: είναι αυτό μια νέα μορφή θεάτρου ή μια ακόμη τεχνική για να νιώθουμε λιγότερο μόνοι;
