Το παζλ: Τις ημέρες που οι ισχυροί του κόσμου συναντήθηκαν στο Νταβός, 400 εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι από 24 χώρες του κόσμου, με αιχμηρή παρέμβασή τους, ζήτησαν να αυξηθεί η φορολόγηση του μεγάλου πλούτου. «Μια χούφτα παγκόσμιων ολιγαρχών με ακραίο πλούτο έχουν αγοράσει τις δημοκρατίες μας, έχουν καταλάβει τις κυβερνήσεις μας, έχουν φιμώσει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, έχουν επιβάλει ασφυκτικό έλεγχο στην τεχνολογία και την καινοτομία, έχουν βαθύνει τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό και έχουν επιταχύνει την αποσύνθεση του πλανήτη». Αυτά γράφουν σε ένα κάλεσμα από εκείνα που σπανίως γίνονται… αρμοδίως.
Οι δισεκατομμυριούχοι του κόσμου μας ξεπέρασαν τους 3.000. Σύμφωνα με την Oxfam, o πλούτος τους ξεπερνά τα 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια και αυξάνεται διαρκώς (ενδεικτικά, αυξήθηκε κατά 16% μέσα στον προηγούμενο χρόνο). Κι επειδή πολλές φορές τα νούμερα από μόνα τους δεν λένε και πολλά, είναι ίσως χρήσιμο να σκεφτεί κανείς πως 2,2 τρισεκατομμύρια θα αρκούσαν για να βγουν από το φάσμα της φτώχειας 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι.
Κι αν στην υπόλοιπη Ευρώπη συνεχίζεται η προσπάθεια για να κλείσει η ψαλίδα, η τάση στην Ελλάδα παραμένει αντίθετη. Σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, από τις 365 ημέρες του χρόνου, οι εργαζόμενοι στη χώρα μας που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να κλέψουν την Εφορία, δουλεύουν για να πληρώνουν φόρους τις 177. Και βέβαια δεν κολυμπάμε όλοι στην ίδια θάλασσα. Γιατί ακόμη κι αν η οικονομία, με καύσιμο τους πόρους της πανδημίας και τα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης, πηγαίνει καλά, αυτή την ανάπτυξη δεν την καρπώνονται οι πολίτες με τρόπο δίκαιο και αναλογικό.
Οι ανισότητες στην Ελλάδα μετά την κρίση αυξάνονται. Οι πολλοί βγάζουν λίγα και πληρώνουν πολλά. Για στέγη οι Ελληνες δίνουν πάνω από 35% του εισοδήματός τους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 19%. Τα τρόφιμα παραμένουν στον θεό. Στην ενδιάμεση έκθεσή του το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ καταγράφει μια πραγματικότητα βιωματικά γνώριμη. Οι μισθοί μας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης μας φέρνουν στην τελευταία θέση της ευρωπαϊκής οικογένειας. Κάποτε μιλούσαμε για βαλκανοποίηση. Τα Βαλκάνια όμως πια κυνηγούν τη σύγκλιση που κάποτε είχε κατακτήσει και η Ελλάδα. Να πώς ανοίγει κι άλλο το χάσμα. Πόση ανισότητα όμως μπορεί να σηκώσει μια χώρα, πριν τραυματιστεί ανεπανόρθωτα η κοινωνική συνοχή;
Μετά τα μνημόνια αρκετοί αφεθήκαμε να πιστεύουμε ότι τα δύσκολα πέρασαν. Η μεσαία τάξη περίμενε την πολυσυζητημένη επιστροφή στην κανονικότητα, που έχει χαθεί οριστικά. Σε επίπεδο κλίματος και ψυχολογίας, παραβλέψαμε ίσως το γεγονός πως, ελλείψει μνημονίων, καταργείται και το όποιο άλλοθι της ανέχειας των πολλών. Κι αυτό, θα το δούμε να μεταφράζεται στις επόμενες κάλπες, τώρα που το αντισύστημα μοιάζει να βρίσκει πολιτικούς εκφραστές που έρχονται με φόρα και αξιώσεις.
